Đừng sống như một kẻ đi săn

Chúng ta đang sống trong một thời đại mà mọi sự dường như đều bị thúc ép phải nhanh hơn. Người ta muốn thành công nhanh, nổi tiếng nhanh, giàu có nhanh, được công nhận nhanh, thậm chí muốn xây dựng một mối quan hệ sâu sắc cũng thật nhanh. 

Áp lực từ những mục tiêu ngắn hạn, những cái gật đầu chớp nhoáng, những con số tăng giảm từng ngày và nỗi sợ bị bỏ lại phía sau đã âm thầm đẩy nhiều người vào tâm thế của một người thợ săn: luôn căng mắt quan sát, luôn tính toán lợi ích, luôn chực chờ vác súng để bắn hạ một “con mồi” vừa xuất hiện. 

Gặp một người, ta lập tức tự hỏi họ có thể giúp gì cho ta. Bước vào một mối quan hệ, ta vội cân đo xem mình sẽ nhận được bao nhiêu. Làm một việc tốt, ta mong được ghi nhận ngay. Gieo một hạt giống, ta sốt ruột đào lên mỗi ngày để xem nó đã nảy mầm hay chưa. 

Chúng ta muốn có kết quả tức khắc, muốn thu hoạch khi chưa kịp gieo trồng, muốn người khác trao cho mình giá trị trong khi bản thân chưa từng trao đi điều gì. 

Nhưng cuộc đời không vận hành theo sự hấp tấp của lòng tham. Thiên Chúa cũng không dẫn con người đi bằng những con đường vội vàng, nóng nảy và cưỡng ép. Công trình của Người luôn có thời gian, có mùa, có tiến trình và có sự chờ đợi. Kinh Thánh nói: “Ở dưới bầu trời này, mọi sự đều có lúc, mọi việc đều có thời” (Gv 3,1). Có thời để gieo, có thời để chăm sóc, có thời để kiên nhẫn, và rồi mới có thời để gặt hái. Ai chỉ muốn gặt mà không chịu gieo sẽ sớm rơi vào thất vọng. Ai chỉ muốn nhận mà không biết cho sẽ dần trở nên cô độc. Ai chỉ nhìn người khác như một phương tiện phục vụ lợi ích của mình thì cuối cùng cũng sẽ bị người khác nhìn lại bằng chính ánh mắt ấy.

Đức Giêsu không đến trần gian như một người thợ săn đi tìm con mồi. Người đến như một Mục Tử đi tìm chiên lạc, như người gieo giống kiên nhẫn tung hạt trên cánh đồng, như hạt lúa mì chấp nhận mục nát để sinh nhiều bông hạt. Người không chiếm đoạt, nhưng trao ban. Người không tận dụng con người, nhưng phục vụ con người. Người không hỏi các môn đệ có thể đem lại cho Người bao nhiêu lợi ích, nhưng cúi xuống rửa chân cho họ. Người không đòi người ta phải xứng đáng rồi mới yêu, nhưng yêu trước, tha thứ trước, đón nhận trước và hiến mạng sống trước. “Con Người đến không phải để được người ta phục vụ, nhưng là để phục vụ và hiến dâng mạng sống làm giá chuộc muôn người” (Mc 10,45). 

Đó chính là con đường ngược lại với tâm thế của kẻ đi săn. Kẻ đi săn luôn muốn lấy về; người môn đệ Đức Kitô học cách trao đi. Kẻ đi săn chỉ chăm chăm vào kết quả; người có đức tin biết trân trọng tiến trình. Kẻ đi săn sợ mất phần; người tín hữu tin rằng điều gì thuộc về mình trong thánh ý Chúa thì không ai có thể cướp mất. Kẻ đi săn vội vàng bóp cò vì sợ cơ hội qua đi; người khôn ngoan biết chờ đợi, phân định và hành động trong bình an.

Nhiều đổ vỡ trong đời sống không bắt đầu từ sự ác độc, nhưng từ sự vội vàng. Vì muốn có kết quả sớm, người ta ép buộc một mối quan hệ phải tiến nhanh hơn mức trưởng thành của nó. Vì muốn được công nhận, người ta nói quá về mình, hạ thấp người khác, tìm cách chiếm lấy vị trí chưa thật sự thuộc về mình. Vì muốn thu lợi trước mắt, người ta hy sinh chữ tín, lòng tử tế và những mối tương quan có thể bền vững cả đời. Có người chỉ tìm đến bạn bè khi cần nhờ vả. Có người chỉ quan tâm đến người thân khi muốn được giúp đỡ. Có người bước vào cộng đoàn chỉ để tìm chỗ đứng, tìm tiếng nói, tìm sự chú ý. Có người làm việc bác ái nhưng âm thầm mong một lời khen. Có người phục vụ trong Hội Thánh nhưng lại nóng lòng muốn người khác nhìn thấy mình. Tất cả những điều ấy cho thấy bên trong ta vẫn còn một khẩu súng vô hình: khẩu súng của tham vọng, ích kỷ, nôn nóng và chiếm hữu. Ta có thể không làm tổn thương người khác bằng bạo lực thể lý, nhưng vẫn có thể làm họ đau bằng sự lợi dụng, thao túng, giả tạo và vô ơn.

Người Kitô hữu được mời gọi sống một cách khác. Không phải sống chậm để trì trệ, nhưng sống đủ sâu để biết mình đang làm gì, vì ai và theo ý nào. Không phải từ bỏ mục tiêu, nhưng không biến mục tiêu thành thần tượng. Không phải phủ nhận thành công, nhưng không đánh đổi lương tâm để đạt được thành công. Không phải khước từ cơ hội, nhưng không vì cơ hội mà chà đạp phẩm giá của người khác. 

Đức tin dạy ta rằng điều bền vững luôn cần thời gian. Một con người trưởng thành cần nhiều năm được uốn nắn. Một gia đình hạnh phúc cần vô số hy sinh âm thầm. Một tình bạn sâu sắc cần những tháng ngày hiện diện không vụ lợi. Một ơn gọi cần cầu nguyện, thanh luyện và trung thành. Một sứ vụ sinh hoa trái cần được tưới bằng mồ hôi, nước mắt và lòng kiên nhẫn. Ngay cả Nước Thiên Chúa cũng được Đức Giêsu ví như hạt cải nhỏ bé, như nắm men âm thầm làm dậy cả khối bột. Những điều lớn lao nhất trong đời thường không xuất hiện bằng tiếng nổ, nhưng lớn lên trong thinh lặng.

Vì thế, trước khi mong người khác đem lại điều gì cho mình, hãy tự hỏi mình đã đem đến cho họ điều gì. Trước khi đòi hỏi lòng tin, hãy sống sao cho đáng tin. Trước khi mong được nâng đỡ, hãy học cách nâng đỡ người khác. Trước khi mong được lắng nghe, hãy tập lắng nghe. Trước khi muốn được yêu thương, hãy trở thành một người biết yêu thương. Thánh Phaolô nhắc nhở: “Ai gieo giống nào thì sẽ gặt giống ấy” (Gl 6,7). Ta gieo sự chân thành, ta sẽ gặt được lòng tin. Ta gieo sự tử tế, ta sẽ gặt được những mối tương quan tốt đẹp. Ta gieo kiên nhẫn, ta sẽ gặt được sự trưởng thành. Ta gieo ích kỷ, ta sẽ gặt cô đơn. Ta gieo gian dối, sớm muộn gì cũng gặt lấy nghi ngờ. Không ai có thể bắt cánh đồng phải sinh trái theo ý mình khi chính mình chưa từng cúi xuống gieo hạt.

Hãy đặt khẩu súng của tâm thế săn đuổi xuống. Hãy thôi nhìn người khác như những cơ hội để khai thác. Hãy thôi biến mọi cuộc gặp gỡ thành một cuộc thương lượng. Hãy thôi đòi cuộc đời phải trả lời ngay cho mọi cố gắng của mình. Có những hạt giống hôm nay ta gieo nhưng nhiều năm sau mới trổ sinh. Có những điều tốt ta làm mà không bao giờ được biết kết quả. Có những hy sinh chỉ mình Thiên Chúa nhìn thấy. Nhưng không một điều thiện nào bị mất đi trước mặt Người. “Thiên Chúa không bất công đến nỗi quên việc anh em đã làm và lòng yêu mến anh em đã tỏ ra đối với danh Người” (Dt 6,10). Chính niềm tin ấy giúp ta sống bình an, không sốt ruột, không cay đắng, không tranh giành và không phải chụp giật từng cơ hội như thể cuộc đời này hoàn toàn phụ thuộc vào đôi tay nhỏ bé của ta.

Đời người không phải là một cuộc săn bắn, nhưng là một cuộc gieo trồng. Con người không phải là con mồi để ta chiếm hữu, nhưng là người anh chị em để ta yêu thương. Thành công không phải là chiến lợi phẩm giành được bằng mọi giá, nhưng là hoa trái của lao động chân chính, của ân sủng, của sự kiên trì và của những tương quan được xây dựng trong sự thật. Khi ta biết gieo mà không hấp tấp đòi gặt, biết cho đi mà không tính toán, biết phục vụ mà không tìm phần thưởng, ta sẽ khám phá một điều rất lạ lùng: những giá trị lớn nhất thường đến khi ta không còn cố giành lấy chúng cho riêng mình. Bởi vì trong đường lối của Thiên Chúa, “cho thì có phúc hơn là nhận” (Cv 20,35), và người dám mất đi vì yêu thương lại chính là người tìm được sự sống thật.

Lm. Anmai, CSsR - ĐỪNG SỐNG NHƯ MỘT KẺ ĐI SĂN