Banner giua trang

Quảng Nam… cãi hay

Đăng lúc: Thứ bảy - 21/05/2016 20:54 - Người đăng bài viết: ccshue
-

-

Làng Hương Quế nay thuộc xã Quế Phú, huyện Quế Sơn, tỉnh Quảng Nam được xem là làng tổ của cãi Quảng Nam. Làng thờ tam vị tiền hiền là Phạm Nhữ Tăng - cháu 5 đời của Phạm Ngũ Lão, từng là tổng chỉ huy quân đội của Lê Thánh Tông...
Quảng Nam… cãi hay
 

Danh hài Trường Giang, một người Quảng Nam Ảnh: Báo Quảng Nam Online
 
Làng Hương Quế nay thuộc xã Quế Phú, huyện Quế Sơn, tỉnh Quảng Nam được xem là làng tổ của cãi Quảng Nam. Làng thờ tam vị tiền hiền là Phạm Nhữ Tăng - cháu 5 đời của Phạm Ngũ Lão, từng là tổng chỉ huy quân đội của Lê Thánh Tông trong cuộc bình Chiêm năm 1471; Trần Văn Chơn - tổng chỉ huy thủy quân dưới thời Trần Quý Khoáng (Trùng Quang đế, 1409-1413) và Nguyễn Ngọc Thanh - con trai của Thượng tể Nguyễn Văn Lang. Nguyễn Văn Lang (1435-1511) là người đã từng giết Lê Uy Mục và đưa Tương Dực lên ngôi. Sau này, Tương Dực hoang dâm, độc đoán, ông đã dâng sớ “Bình trị” với 14 điều để cảnh tỉnh nhà vua và tham mưu cho nhà vua về nghệ thuật trị dân. 14 điều của bản sớ này hiện nay còn được treo ở nhà thờ tộc Nguyễn Văn ở làng Hương Quế. Nhà vua và nịnh thần không nghe, còn cho là ông vô lễ,  dám lên mặt dạy vua. Từ đó, ông không chịu vào chầu, bỏ đất Bắc vào khai phá vùng Hương Ly và lấy em gái của Phạm Nhữ Tăng làm vợ. Với thành tích cãi vua cỡ đó,  đời sau, nhiều người vẫn xem Nguyễn Văn Lang là “ông tổ” và Hương Quế là “làng tổ” của cãi Quảng Nam.
 
Vào mùa Xuân năm Mậu Thân 1908, dân Quảng Nam đã tổ chức một cuộc biểu tình “long trời lở đất”, được đánh giá là “Cuộc biểu tình vĩ đại đầu tiên trong lịch sử đấu tranh cách mạng của nước ta” (theo Nguyễn Q. Thắng), “... là sự luyện tập, sự thao diễn thí nghiệm, tổng ước các năng lực, kiểm điểm các lực lượng nổi dậy của họ” (theo Ajalbert). Cuộc biểu tình năm Mậu Thân 1908 là: “Viên đá móng đầu tiên xây nền “dân quyền” trong thời “quân quyền”, đã làm cho “quân quyền còn vững chắc như hòn đá lớn... phải lung lay” (theo Huỳnh Thúc Kháng).
 
Cuộc biểu tình nổ ra đầu tiên ở làng Phiếm Ái (nay là xã Đại Cường, huyện Đại Lộc) vào ngày 11-3-1908. Cũng vào ngày này, dân kéo xuống vây Tòa sứ ở Hội An. Ngày 22-3, vây phủ Điện Bàn, bắt tri phủ Trần Văn Thống đi xin xâu với dân; ngày 30-3, trùm Thuyết dẫn dân vây phủ đường Tam Kỳ; ngày 26-3, hương Quần dẫn dân vây phủ đường Thăng Bình; ngày 7-4, dân Duy Xuyên vây bắt Trần Quát dìm sông; ngày 7-4, Ông Ích Đường dẫn dân Hòa Vang vây bắt Lãnh Điềm, đốt nhà cường hào ở Quá Giáng, đốt phá xe làm đường, xúi phu bãi công, rượt bọn đốc công làm đường, thu thuế chợ... Khắp cả tỉnh, nơi nào dân cũng cắt tóc ngắn, mặc áo quần rách rưới, cơm đùm cơm gói, hừng hực đi “cự sưu kháng thuế”, đòi “dân quyền”. Dư vang của cuộc biểu tình vẫn còn vọng mãi.
 
Chuyện kể, vào ngày 20-3-1908, đoàn biểu tình của nhân dân cả tỉnh kéo vào dinh Tổng đốc Hồ Đắc Trung ở La Qua (Điện Bàn) đưa yêu sách đòi giảm sưu thuế và yêu cầu viên tổng đốc can thiệp với nhà cầm quyền của Pháp đóng ở Tòa sứ tại Hội An không được đàn áp cuộc biểu tình thể hiện nguyện vọng chính đáng của người dân. Đoàn biểu tình đã cử một người đại diện để trình bày nguyện vọng với quan tổng đốc. Đây là nội dung của cuộc đối thoại được người cùng thời kể lại, đời sau truyền tụng thành một giai thoại lý thú:
 
Tổng đốc Hồ Đắc Trung: “Bọn bây muốn cái chi, sao dám làm huyên náo chốn công đường?”.
 
Đại diện dân: “Dân chúng tôi đi xin giảm thuế mấy hôm nay mà ông Sứ (công sứ Charles) không chịu trả lời lại còn sai lính đánh đập tàn nhẫn quá, nhờ quan lớn can thiệp giúp!”.
 
Tổng đốc Hồ Đắc Trung: “Thì bọn bây giải tán về nhà mắc chi bị đánh, còn thuế thì đợi nhà nước nghiên cứu sẽ liệu giảm cho”.
 
Dân chúng nhao nhao phản đối: “Tưởng quan lớn nói răng chớ nói như rứa thì dân chúng tôi đến đây làm chi?”.
 
Tổng đốc Hồ Đắc Trung (đe dọa): “Bọn bây làm loạn một tháng ni có được chi mô, bọn bây tưởng Tây họ để yên cho chúng bay làm loạn à?”.
 
Đại diện dân: “Chúng tôi chỉ đi xin xâu mà lại bảo là làm loạn à! Té ra quan lớn với Tây là một phe đi với nhau, lấy thế Tây để dọa dân. Quan lớn tưởng mình ăn lương của Tây sao. Không phải đâu, quan lớn đang ăn lương của dân chúng tôi, từ tiền thuế của dân chúng tôi đóng góp, lại không làm chi cho dân chúng tôi nhờ mà lại về hùa với Tây, toan làm hại dân. Dân Quảng Nam chúng tôi không cần những loại quan như thế. Về trớt đi cho rảnh!”.
 
Tổng đốc Hồ Đắc Trung tức giận nạt lớn: “Mi là đứa mô, tên chi, quê ở mô mà dám xấc láo trước mặt quan lớn?”.
 
Đại diện dân dõng dạc: “Tôi là học trò tên Nguyễn Duân người làng Hương Quế, huyện Quế Sơn, thay mặt cho dân biểu tình để nói chuyện với quan lớn”.
 
Tổng đốc Hồ Đắc Trung phải dịu giọng: “Anh là học trò thì có phải nộp thuế đâu mà đi xin. Là học trò thì phải biết lễ nghĩa, răng lại dám mắng tay đôi với quan tỉnh!”.
 
Nguyễn Duân cãi: “Tôi vì có học, biết lý sự, phải trái nên mới nói. Thấy việc đúng việc phải mà không nói không làm thì còn chi là kẻ có học. Còn thuế thì chỉ các quan như mấy ông mới không nộp, chứ ai cũng bị bắt phải nộp hết”.
 
Tổng đốc Hồ Đắc Trung giận, cứng họng không cãi được nên... chuồn mất!
 
Tổ tiên thì cãi với vua, con cháu thì cãi với tổng đốc. Cả làng, từ trước tới sau lúc nào cũng sẵn sàng cãi với bạo quyền. Và xét cho cùng cuộc biểu tình “cự sưu kháng thuế” vào mùa Xuân năm Mậu Thân 1908 của dân Quảng Nam cũng là một cuộc “cãi lớn”, cãi lại bạo quyền để đòi “dân quyền”.  Hương Quế quả thật xứng đáng là làng cãi hàng đầu Quảng Nam và Nguyễn Duân đã góp phần xứng đáng vào truyền thống “hay cãi” và “cãi hay” của dân xứ Quảng.
Tác giả bài viết: Lê Thí
Nguồn tin: nld.com.vn
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới     

 

TRUYỀN THÔNG TIN VUI VÀ HY VỌNG

…Tôi muốn khuyến khích mọi người tham gia vào các loại hình truyền thông mang tính xây dựng, loại bỏ định kiến với người khác và cổ võ nền văn hóa gặp gỡ, giúp mọi người chúng ta nhìn thế giới xung quanh một cách thực tế và đầy tin tưởng.   …Tôi muốn góp phần vào việc tìm kiếm một phong cách...

ĐỨC THÁNH CHA TRÊN TWITTER 11/2017


Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 22/11/2017 

- When we encounter others, do we bring them the warmth of charity or do we stay closed up and warm only ourselves before our fireplace?
Khi chúng ta giao tiếp với tha nhân, chúng ta có mang đến cho họ hơi ấm của đức ái hay chỉ đóng cửa lòng lại để tìm hơi ấm cho riêng mình?

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 21/11/2017 

- May Mary’s pure and simple smile be a source of joy for each one of us as we face life’s difficulties.
Mong sao nụ cười thuần khiết và đơn giản của Mẹ Maria trở thành nguồn vui cho mỗi người chúng ta khi đối diện với những khó khăn của cuộc sống.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 20/11/2017 

- Let us work together to ensure that children continue to smile: their faces serene, filled with joy and hope. #WorldChildrensDay
Chúng ta hãy cùng nhau hành động để trẻ em luôn cười: khuôn mặt hồn nhiên của chúng ngập tràn niềm vui và hy vọng.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 19/11/2017 

- On this day, I invite the entire Church to keep its gaze fixed on those who hold out their hands asking for our solidarity.
Ngày hôm nay tôi mời gọi toàn thể Giáo hội hướng về những người đang chìa tay ra để kêu gọi tình liên đới giữa chúng ta.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 18/11/2017 

- Without the support of the prayers of the faithful, the Successor of Peter cannot fulfill his mission in the world. I am counting on you too!
Nếu không có sự hỗ trợ bằng lời cầu nguyện của các tín hữu, người kế vị thánh Phêrô không thể hoàn thành sứ vụ trong thế giới. Tôi cũng tin tưởng vào các bạn!

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 17/11/2017 

- We need to encounter the poor and learn how to share so that it becomes a way of life.
Chúng ta cần phải gặp gỡ những người nghèo khổ và học chia sẻ sao cho điều đó trở thành lối sống.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 16/11/2017 

- Poverty is not an accident. It has causes that must be recognized and removed for the good of so many of our brothers and sisters.
Nghèo đói không phải là một kiếp nạn. Cần phải nhận ra những nguyên nhân và loại bỏ chúng vì lợi ích của nhiều anh chị em chúng ta.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 15/11/2017 

- Faith is a great life companion, allowing us to feel the presence of a Father who never leaves His creatures alone.
Đức tin là người bạn đồng hành tuyệt vời của cuộc sống: nó cho chúng ta cảm nhận sự hiện diện của một người Cha không bao giờ để tạo vật của Ngài đơn độc.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 14/11/2017 

- Nothing and nobody can block the light that Christ puts in our hearts and on the face of His friends.
Không có gì và không ai có thể che lấp ánh sáng mà Đức Kitô chiếu rọi trong con tim và trên khuôn mặt bạn hữu của Ngài.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 13/11/2017 

- A Christian can never be a pessimist!
Một Kitô hữu không bao giờ có thể là người bi quan!

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 12/11/2017 

- We cannot change the world alone, but together we can spread the joy of the Gospel by staying close to those most in need.
Chúng ta không thể thay đổi thế giới cách đơn độc, nhưng cùng với nhau chúng ta có thể gieo mầm niềm vui Tin Mừng bằng cách gần gũi những người bé mọn.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 11/11/2017 

- Let us remember in our prayers all those who, with dedication and spirit of sacrifice, care for those who are ill.
Chúng ta hãy nhớ cầu nguyện cho những người chăm sóc các bệnh nhân với lòng tận tụy và hy sinh.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 10/11/2017 

- Science expresses its full dignity when it serves the integral development of the person and the human family.
Khoa học bộc lộ đầy đủ phẩm giá của nó khi phục vụ cho sự phát triển toàn vẹn con người và gia đình nhân loại.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 09/11/2017 

- May a culture of encounter always be promoted that is able to bring down the walls which still divide the world.
Mong sao nền văn hóa gặp gỡ luôn được lan rộng nhằm phá đổ những bức tường còn đang cách ngăn thế giới.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 08/11/2017 

- Only faith can transform the end of our earthly life into the beginning of eternal life.
Chỉ đức tin mới có thể biến đổi hồi kết của cuộc sống trần thế thành sự khơi mào cuộc sống vĩnh cửu.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 06/11/2017 

- War always causes serious damage to the environment. We must not mistreat our common home, but take care of it for future generations.
Chiến tranh luôn gây ra những thiệt hại sinh thái nặng nề. Chúng ta đừng tàn phá ngôi nhà chung của mình, nhưng giữ gìn cho thế hệ mai sau.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 05/11/2017 

- Christ was victorious over death. He is our resurrection and our life. Be witnesses to this message of hope.
Đức Kitô đã chiến thắng sự chết. Ngài là sự phục sinh và là sự sống của chúng ta. Hãy làm chứng cho sứ điệp hy vọng này.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 04/11/2017 

- The Church needs faithful people who proclaim the Gospel with enthusiasm and wisdom, instilling hope and faith.
Giáo Hội cần những con người loan báo Tin Mừng cách nhiệt tình và khôn ngoan, những người thấm nhuần niềm hy vọng và đức tin.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 02/11/2017 

- We are all small and defenceless before the mystery of death, but what a grace if at that moment we keep in our heart the flame of faith!
Tất cả chúng ta đều nhỏ bé và bất lực trước mầu nhiệm sự chết. Nhưng quả thật là nhờ ơn Chúa nếu lúc này chúng ta giữ được ngọn lửa đức tin!

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 29/10/2017 

- I invite you to keep your eyes fixed on Jesus Christ in order to learn from Him how to love with all your heart.
Tôi mời gọi các bạn gắn chặt ánh mắt vào Chúa Giêsu Kitô để học nơi Ngài cách yêu thương bằng cả trái tim.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 28/10/2017 

- Remember the sufferings of every person in your heart. Then bring them all to God in your prayers.
Hãy ghi khắc trong tim bạn những khổ đau của từng con người và mang đến cho Chúa trong lời cầu nguyện.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 26/10/2017 

- The culture of encounter means recognizing that we are all children of God, despite our differences.
Văn hóa gặp gỡ là nhận ra rằng tất cả chúng ta đều là con Chúa, dù có khác biệt nhau.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 25/10/2017 

- Be courageous witnesses to Christ in the places where you live and work.
Hãy là những chứng nhân can trường nơi các bạn sống và làm việc.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 17/10/2017 

- It is the duty of the human family to help free every single person from poverty and hunger.
Gia đình nhân loại có nghĩa vụ giúp đỡ mỗi người thoát khỏi cảnh đói nghèo.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 16/10/2017 

- Ensuring everyone’s right to food and nourishment is an imperative we cannot ignore. It is a right to which there are no exceptions!
Quyền được bảo đảm về lương thực thực phẩm là một đòi hỏi mà chúng ta không thể làm ngơ. Quyền đó không có ngoại lệ!

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 15/10/2017 

- Along with the Saints, let the joy and beauty of living the Gospel shine through the witness of our lives.
Cùng với các Thánh, hãy để cho niềm vui và vẻ đẹp của Phúc Âm sống động qua lời chứng của cuộc sống của chúng ta.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 10/10/2017 

- God does not disappoint! He has placed hope in our hearts so that it can blossom and bear fruit.
Thiên Chúa không hề thất vọng! Ngài đã đặt vào con tim chúng ta niềm hy vọng để nó nẩy mầm và sinh hoa trái.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 09/10/2017 

- The search for peace is an open-ended task, a responsibility that never ends and that demands the commitment of everyone.
Việc tìm kiếm hòa bình là một nhiệm vụ mở, một trách nhiệm không có hồi kết và đòi hỏi sự cam kết của mọi người.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 29/9/2017 

- I have chosen this theme for World Communications Day 2018: “The truth will set you free” (Jn 8:32). Fake news and journalism for peace.
Tôi chọn chủ đề này cho Ngày Thế giới Truyền Thông: “Sự thật sẽ giải thoát bạn” (Gio 8, 32). Những tin giả và làm báo chí vì hòa bình.

Tin Mới

15.000 nhà khoa học kêu gọi loài người "đừng phá hủy Trái đất nữa"
Tuổi thanh xuân đẹp vì ngoại hình, tuổi lão niên đẹp vì khí chất
Chúa nhật 34 TN A. Cuộc phỏng vấn để vào thiên đàng
Tường trình Hội Ngộ III & Lễ Giỗ 15 năm Đấng Đáng Kính ĐHY PX. Nguyễn Văn Thuận, ngày 22-24/9/2017 tại Denver, Colorado [2]
Chúc mừng hồng ân Phó tế F1/HT65
Gia đình CCS Huế chung tay hỗ trợ Mái Ấm Tình Thương Lâm Bích, Đông Hà
Đức Phanxicô vào bàn với những người nghèo nhất
Robot Sophia được cấp quyền công dân có thể gây ra hệ lụy khôn lường gì?
Uỷ ban Giáo dục Công giáo/HĐGMVN: Thư gửi Anh Chị Em giáo chức Công giáo nhân Ngày Nhà Giáo Việt Nam 20-11-2017
Truyện ngắn: Huyền thoại
Tản mạn xích lô Huế
Sau tuổi 40...
Video clip “Người Cựu Chủng Sinh Huế”
Đức Phanxicô xin các linh mục “nhắm đến sự thánh thiện”
Nền giáo dục Việt Nam: Vẫn lạc đường sau 35 năm
Những điều đàn ông và phụ nữ sợ nhất khi về già
Ngày Thế giới Người nghèo: 4.000 người nghèo bên cạnh Đức Giáo hoàng
Lễ các thánh tử đạo Việt Nam. Kiên quyết không bỏ Đạo yêu thương
Tường trình Hội Ngộ III & Lễ Giỗ 15 năm Đấng Đáng Kính ĐHY PX. Nguyễn Văn Thuận, ngày 22-24/9/2017 tại Denver, Colorado
Tỉnh táo trước thông tin về y học trên mạng
Chuyen muc Hoi Ngo

ỦNG HỘ-CHIA SẺ


========================================





HIỆP THÔNG THÁNG 11/2017

Websites Gia đình

BỘ ĐẾM

  • Đang truy cập: 79
  • Hôm nay: 9476
  • Tháng hiện tại: 376215
  • Tổng lượt truy cập: 20220301