Banner giua trang

Quảng Nam… cãi hay

Đăng lúc: Thứ bảy - 21/05/2016 09:54 - Người đăng bài viết: ccshue
-

-

Làng Hương Quế nay thuộc xã Quế Phú, huyện Quế Sơn, tỉnh Quảng Nam được xem là làng tổ của cãi Quảng Nam. Làng thờ tam vị tiền hiền là Phạm Nhữ Tăng - cháu 5 đời của Phạm Ngũ Lão, từng là tổng chỉ huy quân đội của Lê Thánh Tông...
Quảng Nam… cãi hay
 

Danh hài Trường Giang, một người Quảng Nam Ảnh: Báo Quảng Nam Online
 
Làng Hương Quế nay thuộc xã Quế Phú, huyện Quế Sơn, tỉnh Quảng Nam được xem là làng tổ của cãi Quảng Nam. Làng thờ tam vị tiền hiền là Phạm Nhữ Tăng - cháu 5 đời của Phạm Ngũ Lão, từng là tổng chỉ huy quân đội của Lê Thánh Tông trong cuộc bình Chiêm năm 1471; Trần Văn Chơn - tổng chỉ huy thủy quân dưới thời Trần Quý Khoáng (Trùng Quang đế, 1409-1413) và Nguyễn Ngọc Thanh - con trai của Thượng tể Nguyễn Văn Lang. Nguyễn Văn Lang (1435-1511) là người đã từng giết Lê Uy Mục và đưa Tương Dực lên ngôi. Sau này, Tương Dực hoang dâm, độc đoán, ông đã dâng sớ “Bình trị” với 14 điều để cảnh tỉnh nhà vua và tham mưu cho nhà vua về nghệ thuật trị dân. 14 điều của bản sớ này hiện nay còn được treo ở nhà thờ tộc Nguyễn Văn ở làng Hương Quế. Nhà vua và nịnh thần không nghe, còn cho là ông vô lễ,  dám lên mặt dạy vua. Từ đó, ông không chịu vào chầu, bỏ đất Bắc vào khai phá vùng Hương Ly và lấy em gái của Phạm Nhữ Tăng làm vợ. Với thành tích cãi vua cỡ đó,  đời sau, nhiều người vẫn xem Nguyễn Văn Lang là “ông tổ” và Hương Quế là “làng tổ” của cãi Quảng Nam.
 
Vào mùa Xuân năm Mậu Thân 1908, dân Quảng Nam đã tổ chức một cuộc biểu tình “long trời lở đất”, được đánh giá là “Cuộc biểu tình vĩ đại đầu tiên trong lịch sử đấu tranh cách mạng của nước ta” (theo Nguyễn Q. Thắng), “... là sự luyện tập, sự thao diễn thí nghiệm, tổng ước các năng lực, kiểm điểm các lực lượng nổi dậy của họ” (theo Ajalbert). Cuộc biểu tình năm Mậu Thân 1908 là: “Viên đá móng đầu tiên xây nền “dân quyền” trong thời “quân quyền”, đã làm cho “quân quyền còn vững chắc như hòn đá lớn... phải lung lay” (theo Huỳnh Thúc Kháng).
 
Cuộc biểu tình nổ ra đầu tiên ở làng Phiếm Ái (nay là xã Đại Cường, huyện Đại Lộc) vào ngày 11-3-1908. Cũng vào ngày này, dân kéo xuống vây Tòa sứ ở Hội An. Ngày 22-3, vây phủ Điện Bàn, bắt tri phủ Trần Văn Thống đi xin xâu với dân; ngày 30-3, trùm Thuyết dẫn dân vây phủ đường Tam Kỳ; ngày 26-3, hương Quần dẫn dân vây phủ đường Thăng Bình; ngày 7-4, dân Duy Xuyên vây bắt Trần Quát dìm sông; ngày 7-4, Ông Ích Đường dẫn dân Hòa Vang vây bắt Lãnh Điềm, đốt nhà cường hào ở Quá Giáng, đốt phá xe làm đường, xúi phu bãi công, rượt bọn đốc công làm đường, thu thuế chợ... Khắp cả tỉnh, nơi nào dân cũng cắt tóc ngắn, mặc áo quần rách rưới, cơm đùm cơm gói, hừng hực đi “cự sưu kháng thuế”, đòi “dân quyền”. Dư vang của cuộc biểu tình vẫn còn vọng mãi.
 
Chuyện kể, vào ngày 20-3-1908, đoàn biểu tình của nhân dân cả tỉnh kéo vào dinh Tổng đốc Hồ Đắc Trung ở La Qua (Điện Bàn) đưa yêu sách đòi giảm sưu thuế và yêu cầu viên tổng đốc can thiệp với nhà cầm quyền của Pháp đóng ở Tòa sứ tại Hội An không được đàn áp cuộc biểu tình thể hiện nguyện vọng chính đáng của người dân. Đoàn biểu tình đã cử một người đại diện để trình bày nguyện vọng với quan tổng đốc. Đây là nội dung của cuộc đối thoại được người cùng thời kể lại, đời sau truyền tụng thành một giai thoại lý thú:
 
Tổng đốc Hồ Đắc Trung: “Bọn bây muốn cái chi, sao dám làm huyên náo chốn công đường?”.
 
Đại diện dân: “Dân chúng tôi đi xin giảm thuế mấy hôm nay mà ông Sứ (công sứ Charles) không chịu trả lời lại còn sai lính đánh đập tàn nhẫn quá, nhờ quan lớn can thiệp giúp!”.
 
Tổng đốc Hồ Đắc Trung: “Thì bọn bây giải tán về nhà mắc chi bị đánh, còn thuế thì đợi nhà nước nghiên cứu sẽ liệu giảm cho”.
 
Dân chúng nhao nhao phản đối: “Tưởng quan lớn nói răng chớ nói như rứa thì dân chúng tôi đến đây làm chi?”.
 
Tổng đốc Hồ Đắc Trung (đe dọa): “Bọn bây làm loạn một tháng ni có được chi mô, bọn bây tưởng Tây họ để yên cho chúng bay làm loạn à?”.
 
Đại diện dân: “Chúng tôi chỉ đi xin xâu mà lại bảo là làm loạn à! Té ra quan lớn với Tây là một phe đi với nhau, lấy thế Tây để dọa dân. Quan lớn tưởng mình ăn lương của Tây sao. Không phải đâu, quan lớn đang ăn lương của dân chúng tôi, từ tiền thuế của dân chúng tôi đóng góp, lại không làm chi cho dân chúng tôi nhờ mà lại về hùa với Tây, toan làm hại dân. Dân Quảng Nam chúng tôi không cần những loại quan như thế. Về trớt đi cho rảnh!”.
 
Tổng đốc Hồ Đắc Trung tức giận nạt lớn: “Mi là đứa mô, tên chi, quê ở mô mà dám xấc láo trước mặt quan lớn?”.
 
Đại diện dân dõng dạc: “Tôi là học trò tên Nguyễn Duân người làng Hương Quế, huyện Quế Sơn, thay mặt cho dân biểu tình để nói chuyện với quan lớn”.
 
Tổng đốc Hồ Đắc Trung phải dịu giọng: “Anh là học trò thì có phải nộp thuế đâu mà đi xin. Là học trò thì phải biết lễ nghĩa, răng lại dám mắng tay đôi với quan tỉnh!”.
 
Nguyễn Duân cãi: “Tôi vì có học, biết lý sự, phải trái nên mới nói. Thấy việc đúng việc phải mà không nói không làm thì còn chi là kẻ có học. Còn thuế thì chỉ các quan như mấy ông mới không nộp, chứ ai cũng bị bắt phải nộp hết”.
 
Tổng đốc Hồ Đắc Trung giận, cứng họng không cãi được nên... chuồn mất!
 
Tổ tiên thì cãi với vua, con cháu thì cãi với tổng đốc. Cả làng, từ trước tới sau lúc nào cũng sẵn sàng cãi với bạo quyền. Và xét cho cùng cuộc biểu tình “cự sưu kháng thuế” vào mùa Xuân năm Mậu Thân 1908 của dân Quảng Nam cũng là một cuộc “cãi lớn”, cãi lại bạo quyền để đòi “dân quyền”.  Hương Quế quả thật xứng đáng là làng cãi hàng đầu Quảng Nam và Nguyễn Duân đã góp phần xứng đáng vào truyền thống “hay cãi” và “cãi hay” của dân xứ Quảng.
Tác giả bài viết: Lê Thí
Nguồn tin: nld.com.vn
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới     

 

TRUYỀN THÔNG TIN VUI VÀ HY VỌNG

…Tôi muốn khuyến khích mọi người tham gia vào các loại hình truyền thông mang tính xây dựng, loại bỏ định kiến với người khác và cổ võ nền văn hóa gặp gỡ, giúp mọi người chúng ta nhìn thế giới xung quanh một cách thực tế và đầy tin tưởng.   …Tôi muốn góp phần vào việc tìm kiếm một phong cách...

ĐỨC THÁNH CHA TRÊN TWITTER 01/2018


Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 15/01/2018 

- I ask you to accompany me on my journey to Chile and Peru in your prayers.
Xin mọi người đồng hành với tôi trong chuyến thăm Chilê và Pêru qua lời cầu nguyện.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 14/01/2018 

- We should work to accommodate, to protect, to promote and to integrate whoever is forced to leave their own home and undergo moments of real difficulty.
Chúng ta phải hành động để đón nhận, bảo vệ, nâng đỡ và hòa nhập bất cứ ai bị buộc phải rời khỏi căn nhà của họ và phải trải qua những thời khắc vô cùng khó khăn.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 13/01/2018 

- We must not wait to be perfect before responding to the Lord who calls us, but rather open our hearts to His voice.
Chúng ta không được đợi đến khi hoàn hảo mới đáp lại Thiên Chúa Đấng mời gọi chúng ta, nhưng hãy mở lòng đáp lại tiếng Ngài.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 12/01/2018 

- The encounter with God and our brothers and sisters cannot wait just because we are slow or lazy. We are called to that encounter today!
Việc gặp gỡ với Chúa và với anh chị em của chúng ta không thể được trì hoãn vì sự chậm chạp và lười biếng của chúng ta. Chúng ta được mời gọi gặp gỡ ngay hôm nay!

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 11/01/2018 

- If we fail to suffer with those who suffer, even those of different religions, languages or cultures, we need to question our own humanity.
Nếu chúng ta không đồng cam cộng khổ với người anh em đang đau khổ, dù họ khác tín ngưỡng, ngôn ngữ hoặc văn hóa, thì chúng ta phải xem xét lại nhân tính của mình.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 10/01/2018 

- The more we are rooted in Christ, the more we rediscover interior peace, even in the midst of daily challenges.
Càng bám rễ nơi Đức Kitô chúng ta càng tìm thấy sự bình an trong tâm hồn, ngay cả giữa những nghịch cảnh hàng ngày.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 09/01/2018 

- A joyful soul is like healthy soil in which life can thrive and produce good fruit.
Một tâm hồn vui vẻ giống như mảnh đất tốt nơi đó sự sống có thể phát triển và sản sinh trái tốt.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 08/01/2018 

- Joy, prayer and gratitude are three ways that help us live authentically.
Niềm vui, lời cầu nguyện và lòng biết ơn là ba phương thế giúp chúng ta sống cuộc sống đích thực.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 08/01/2018 

- Let us share the joy of our Christian brothers and sisters of the East who are celebrating Christmas today.
Chúng ta hãy cùng chung chia niềm vui với anh chị em Kitô hữu Đông phương hôm nay cử hành lễ Chúa Giáng sinh.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 07/01/2018 

- Baptism is also called ‘illumination’, because faith illuminates the heart and allows us to see things in a different light.
Bí tích Rửa tội còn được gọi là “giải minh”, bởi lẽ đức tin rọi sáng tâm can và cho chúng ta nhìn mọi sự dưới một ánh sáng khác.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 06/01/2018 

- Like the Magi, believers are led by faith to seek God in the most hidden places, knowing that the Lord waits for them there.
Như Ba Vua, các tín hữu được thúc đẩy bởi đức tin ra đi tìm kiếm Chúa ở những chỗ kín đáo nhất bởi vì họ biết rằng nơi đó Chúa đang chờ đợi họ.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 05/01/2018 

- God walks along the dusty paths of our lives and responds to our longing for love and happiness by calling us to joy.
Thiên Chúa bước đi suốt cuộc sống lấm bụi trần của chúng ta, Ngài đáp ứng khát vọng tình yêu và hạnh phúc của chúng ta bằng cách mời gọi chúng ta hãy vui lên.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 04/01/2018 

- God became a child to be closer to the men and women of every time, and to show us His infinite tenderness.
Thiên Chúa trở nên trẻ thơ để mãi mãi gần gũi hơn với con người, và để tỏ cho chúng ta thấy lòng trìu mến vô biên của Ngài.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 03/01/2018 

- In the name of Jesus, with our witness, we can prove that peace is possible.
Nhân danh Đức Giêsu, bằng chứng tá của mình, chúng ta có thể chứng minh rằng hòa bình là điều có thể.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 02/01/2018 

- In the simplicity of the nativity scene we encounter and contemplate the tenderness of God which reveals itself in the Baby Jesus.
Trong vẻ đơn hèn của máng cỏ chúng ta gặp gỡ và chiêm ngắm tình yêu thương của Thiên Chúa, tự thể hiện qua Hài nhi Giêsu.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 01/01/2018 

- Let us nurture the seeds of peace as they grow and let us transform our cities into workshops of peace.
Chúng ta hãy nuôi dưỡng những mầm mống hòa bình để chúng lớn lên và chúng ta hãy biến đổi thành phố chúng ta sống thành nơi kiến tạo hòa bình.
Chuyen muc Hoi Ngo

ỦNG HỘ-CHIA SẺ


========================================





HIỆP THÔNG THÁNG 01/2018

Websites Gia đình

BỘ ĐẾM

  • Đang truy cập: 76
  • Khách viếng thăm: 75
  • Máy chủ tìm kiếm: 1
  • Hôm nay: 14071
  • Tháng hiện tại: 266533
  • Tổng lượt truy cập: 21071731