Banner giua trang

Cái xấu và năng khiếu ngụy biện của người Việt

Đăng lúc: Thứ năm - 04/01/2018 06:29 - Người đăng bài viết: ccshue
-

-

Không ít người lấy sự nghèo để biện minh, bảo vệ sự tồn tại cho nền giao thông xe máy, nạn lấn chiếm lòng đường, vỉa hè… Một số người thậm chí còn đấu tranh để những thứ không phù hợp với các đô thị hiện đại, văn minh này tồn tại vĩnh viễn, bất chấp những hậu quả khủng khiếp...
Cái xấu và năng khiếu ngụy biện của người Việt
 

Một người chạy xe máy vào đường ngược chiều không phải vì theo
gương xấu của vị quan xấu nào đó, mà vì muốn "cướp" đường để đi nhanh
 
Nếu cần phải tìm một tố chất con người nào đó mà người Việt ta giỏi hơn người các nước khác, thiết nghĩ đó là năng khiếu ngụy biện.
 
Chúng ta nói được với nhau, giải thích được cho nhau mọi thứ trên đời một cách dễ dàng và đầy thuyết phục. Kể cả những thứ chúng ta hiểu rất ít và thậm chí là cả những thứ chúng ta thực ra không hiểu gì.
 
Những cái xấu tràn lan trong xã hội: tham ô tham nhũng; ăn trộm, ăn cướp, kể cả giết người; rượu chè, cờ bạc, đĩ điếm; đầu độc nhau bằng hàng hóa độc hại, thực phẩm độc hại; vi phạm luật, gây rối loạn trật tự giao thông; lấn chiếm lòng đường, vỉa hè, xả rác bừa bãi; chen lấn xô đẩy mọi lúc, mọi nơi...
 
Quan tham thì tại chính họ tham, cái đó rõ rồi và họ cũng không thanh minh. Họ chỉ tìm cách trốn tránh sự trừng phạt nghiêm minh của pháp luật.
 
Còn các kiểu dân hư thì chúng ta đều giải thích được hết. Rất đơn giản và đầy thuyết phục: dân hư bởi tại... quan tham!
 
Đó là câu nói gần như cửa miệng của rất nhiều người, cho nhiều hoàn cảnh khác nhau, của bản thân mình hoặc của người khác.
 
Chúng ta yên tâm rằng, một ngày quan hết tham hoặc hết quan tham, mọi người sẽ tử tế ngay và nước ta sẽ trở thành thiên đường về môi trường sống.
 
Nhưng hãy trung thực với mình đi!
 
Có bao nhiêu người ngoài 25 tuổi làm điều tốt không vì mục đích cá nhân của mình, mà đơn giản chỉ vì noi gương người tốt việc tốt của người ABC nào đó?
 
Có bao nhiêu người ngoài 25 tuổi làm điều xấu không vì động cơ cá nhân của mình, mà đơn giản chỉ vì theo gương xấu của người XYZ nào đó?
 
Ai chứ nhà tâm lý học nổi tiếng Abraham Maslow thì chắc không bao giờ chấp nhận cách giải thích vạn năng của người Việt chúng ta.
 
Theo Maslow thì mọi người đều hành động theo những nhu cầu cụ thể của chính bản thân. Mọi hành động của một cá nhân đều có một (hoặc một số) nhu cầu cá nhân sau nó. Bối cảnh hành động chỉ tác động, làm thay đổi lợi ích thu được và rủi ro phải chịu của hành động thôi. Có làm theo gương ai thì cũng là để đáp ứng các nhu cầu của bản thân người hành động.
 
Nói cách khác, một người tốt hoặc xấu không phải vì người khác tốt hoặc xấu, mà vì các lợi ích mà hành động tốt hoặc xấu có thể mang lại cho chính người đó.
 
Nếu các lợi ích đủ lớn, còn các rủi ro (hậu quả) được nhận thức là nhỏ (hoặc không có rủi ro) thì người đó sẽ hành động theo "sự chỉ đạo" của nhu cầu bản thân. Bối cảnh hành động chỉ có thể làm tăng hoặc giảm lợi ích và rủi ro.
 
Một vị quan thực hiện hành động tham ô vì lợi ích tiền bạc cho chính mình. Khi tham ô, vị quan đó nhận thức rủi ro của hành động tham ô là nhỏ.
 
Một người dân cướp của, người đó cướp của không phải vì theo gương xấu của vị quan tham ô nào đó, mà vì lợi ích tiền bạc cho chính mình. Khi cướp, người đó nhận thức rủi ro của hành động cướp là nhỏ.
 
Một người dân lao vào hôi của trong một vụ tai nạn giao thông hoặc thiên tai, người đó hôi của không phải vì theo gương xấu của vị quan tham ô nào đó, mà vì lợi ích vật chất cho chính mình. Hôi của cũng là cướp của. Khi hôi của, người đó nhận thức rủi ro bị xã hội lên án, hoặc bị bắt ra tòa xử, là nhỏ.
 
Một người dân vượt đèn đỏ, người đó vượt đèn đỏ không phải vì theo gương xấu của vị quan xấu nào đó, mà vì muốn đi nhanh qua ngã ba, ngã tư. Vượt đèn đỏ là "cướp" đường, thời gian và sự an toàn của người khác, xấu xa không kém cướp của. Khi vượt đèn đỏ, người đó nhận thức rủi ro mình bị các xe đi theo tín hiệu đèn xanh đâm chết, hoặc bị công an bắt phạt tiền, là nhỏ.
 
Một người dân chen lấn, xô đẩy khi mua hàng hay khám bệnh, người đó chen lấn, xô đẩy không phải vì theo gương xấu của vị quan xấu nào đó, mà vì muốn mua được hàng, hoặc được khám bệnh, nhanh hơn những người khác. Chen lấn, xô đẩy là "cướp" thời gian, sức khỏe của người khác, xấu xa không kém cướp của. Khi chen lấn, người đó nhận thức rủi ro bị lên án là nhỏ.
 
Đọc đến đây, không ít người sẽ nhìn ra "bảo bối" thứ hai: sự thiếu hụt về nhận thức, hay sự thiếu giáo dục. Họ sẽ nói: những hành động xấu đó trong dân là do nhận thức của con người nông cạn, do chất lượng giáo dục yếu kém (trong đó có các môn giáo dục công dân). Lỗi của ngành giáo dục, phải sửa từ giáo dục.
 
Nói như thế không sai và ngành giáo dục cần phải đổi mới toàn diện để tạo ra những thế hệ người Việt Nam có chất lượng hơn. Nhưng trong khi chờ những thế hệ người có chất lượng hơn đó, chúng ta vẫn phải có giải pháp đối với các "hàng hóa tồn kho", đó là chính chúng ta.
 
Chúng ta không thể bắt những người tuổi 20, 30, 40, 50 quay lại học lại từ lớp vỡ lòng và các môn học đạo đức công dân có chất lượng tốt hơn.
 
Cũng không cần thiết phải làm điều đó, vì ngoài giáo dục ở nhà trường, còn có giáo dục gia đình, giáo dục xã hội, giáo dục pháp luật, trong đó mỗi người đều có thể tự học, được học, thậm chí bị bắt học. Không ở đâu giáo dục ở nhà trường có thể thay thế được rất nhiều các hình thức giáo dục sau nhà trường.
 
Một người được giáo dục pháp luật tốt và vì một xã hội có trật tự, kỷ cương, người đó không bao giờ lấy cái sai, cái xấu của ai đó để biện minh cho cái sai, cái xấu của bản thân mình hay của những người khác.
 
Nhưng ở nước ta, đây là kiểu thái độ phổ biến trước các hiện tượng xã hội. Mọi thứ xấu xa đổ hết cho chính sách, cơ chế, thể chế là xong.
 
Không ít người lấy sự nghèo để biện minh, bảo vệ sự tồn tại cho nền giao thông xe máy, nạn lấn chiếm lòng đường, vỉa hè làm chợ "cóc", quán "cóc", làm chỗ giữ xe. Một số người thậm chí còn đấu tranh để những thứ không phù hợp với các đô thị hiện đại, văn minh này tồn tại vĩnh viễn, bất chấp những hậu quả khủng khiếp của chúng đối với sự phát triển của xã hội và con người.
 
Họ bảo, đến Paris, London, New York còn có nền kinh tế vỉa hè cơ mà? Điều họ không nói để mọi người biết là ở Paris, London, New York có kinh tế vỉa hè, nhưng đó là kinh tế vỉa hè được chính quyền quy hoạch và quản lý chặt chẽ để đảm bảo an toàn giao thông, vệ sinh an toàn thực thẩm và trật tự, mỹ quan đô thị, không phải là thứ kinh tế vỉa hè tự phát và gần như không được quy hoạch, quản lý như ở ta. Singapore cũng có các hàng cơm bình dân, nhưng không phải các hàng cơm bạ đâu ngồi đấy, xung quanh đầy rác rưởi, ruồi muỗi như ở ta.
 
Họ cho rằng xe máy là phương tiện đi lại của người nghèo và bảo vệ  quyền sử dụng xe máy vĩnh viễn của mỗi người dân. Họ "lờ" đi thực tế là các nước Trung Quốc, Myamar đã cấm xe máy ở rất nhiều thành phố. Họ cũng không nói đến quyền của mỗi người dân, kể cả người nghèo, được hưởng một nền giao thông công cộng văn minh, hiện đại, an toàn như người dân ở các nước khác, không nói đến trách nhiệm đóng góp của người dân cùng nhà nước để sớm có một nền giao thông công cộng như vậy (dù chỉ là sự đóng góp tinh thần và sự sẵn sàng từ bỏ thói quen đi xe máy để phát triển giao thông công cộng).
 
Chúng ta thường chấp nhận sự ngụy biện vì không nghĩ nó gần như đồng nghĩa với một từ khác, đó là đạo đức giả. Nó dẫn dắt con người đến với những giá trị giả, những thứ không có giá trị ở các xã hội phát triển văn minh.
 
Không ở đâu một xã hội có thể phát triển giàu có và văn minh dựa trên sự phổ biến của năng khiếu ngụy biện, thói đạo đức giả.
 
Theo học thuyết của Maslow, để thay đổi hành vi con người và giảm bớt những thứ xấu xa trong xã hội, không có cách nào khác là phải tác động mạnh mẽ vào các lợi ích các thứ xấu xa đó mang lại cho đối tượng hành động (làm giảm hoặc triệt tiêu chúng), đồng thời tác động mạnh mẽ vào phía nhận thức, làm cho mỗi một người ý thức đầy đủ các rủi ro, hậu quả từ mỗi hành động của bản thân.
 
Nếu ai đó bảo mọi người cứ tử tế đi rồi tôi sẽ tử tế, người đó hoàn toàn không đáng tin chút nào. Điều kiện người đó đưa ra (để trở thành người tử tế) không xã hội nào đáp ứng được cả.
 
Lương Hoài Nam
 
* Bài viết thể hiện văn phong và góc nhìn của tiến sĩ Lương Hoài Nam, đang công tác trong lĩnh vực hàng không, du lịch, sống tại TP HCM
Tác giả bài viết: Lương Hoài Nam
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới     

 

TRUYỀN THÔNG TIN VUI VÀ HY VỌNG

…Tôi muốn khuyến khích mọi người tham gia vào các loại hình truyền thông mang tính xây dựng, loại bỏ định kiến với người khác và cổ võ nền văn hóa gặp gỡ, giúp mọi người chúng ta nhìn thế giới xung quanh một cách thực tế và đầy tin tưởng.   …Tôi muốn góp phần vào việc tìm kiếm một phong cách...

ĐỨC THÁNH CHA TRÊN TWITTER 04/2018


Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 18/4/2018 

- The Christian vocation means being a brother or sister to everyone, especially if they are poor, and even if they are an enemy.
Ơn gọi của người Kitô hữu là trở nên anh chị em của hết mọi người, nhất là những người nghèo khổ và kể cả kẻ thù.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 17/4/2018 

- God asks us little and gives us a lot. He asks us to open our hearts and to welcome Him and the most vulnerable of our brothers and sisters.
Thiên Chúa đòi chúng ta thì ít và ban cho chúng ta thì nhiều. Ngài đòi chúng ta mở rộng con tim để đón nhận Ngài và những anh chị em dễ bị thương tổn của chúng ta.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 16/4/2018 

- Those who protect children are on God’s side and triumph over those who oppress them. Let us free every child from every form of exploitation.
Ai bảo vệ trẻ em thì đứng về phía Thiên Chúa và đẩy lùi những kẻ áp bức chúng. Chúng ta hãy giải thoát mọi trẻ em khỏi mọi hình thức bóc lột.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 15/4/2018 

- While I continue to pray unceasingly for peace, and invite all people of good will to do the same, I renew my appeal to all those with political responsibilities to ensure that justice and peace prevail.
Khi tôi không ngừng cầu nguyện cho hòa bình, tôi mời gọi mọi người thiện chí cũng làm như vậy, một lần nữa tôi kêu gọi các nhà lãnh đạo chính trị hãy đặt ưu tiên cho công lý và hòa bình.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 13/4/2018 

- The holiness to which the Lord calls you grows through small gestures in everyday life. #GaudeteetExsultate
Sự thánh thiện mà Chúa mời gọi bạn được tăng trưởng nhờ những cử chỉ nhỏ nhặt trong cuộc sống mỗi ngày. #GaudeteetExsultate.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 12/4/2018 

- Saints are distinguished by a spirit of prayer and a need for commUNI0N with God. There is no holiness without prayer. #Holiness
Sự khác biệt nơi các thánh đó là tinh thần cầu nguyện và nhu cầu hiệp thông với Thiên Chúa. Không có sự thánh thiện mà không có cầu nguyện. ">#Holiness.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 11/4/2018 

- Holiness is the most attractive face of the Church. #SaintsToday
Thánh thiện là khuôn mặt hấp dẫn nhất của Giáo Hội. #SaintsToday.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 11/4/2018 

- The word “happy” or “blessed” becomes a synonym for “holy”, because those faithful to God, by their self-giving, gain true happiness. #GaudeteetExsultate
Từ ngữ “hạnh phúc” hay “chân phước” đồng nghĩa với “thánh”, vì qua hành vi tự hiến, người trung thành với Thiên Chúa đạt đến hạnh phúc đích thực. #GaudeteetExsultate.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 10/4/2018 

- Keeping a heart free of all that tarnishes love, sowing peace all around us, accepting daily the path of the Gospel, even though it may cause us problems: that is holiness. #SaintsToday
Giữ con tim không dính bén đến những gì làm ô uế tình yêu, gieo hòa bình cho mọi người quanh chúng ta, chấp nhận con đường của Tin Mừng mỗi ngày cho dù nó mang đến cho ta nhiều phiền toái: Đó là sự thánh thiện. #SaintsToday.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 10/4/2018 

- Being poor of heart, reacting with meekness and humility, knowing how to mourn with others, hungering and thirsting for righteousness, seeing and acting with mercy: that is holiness. #SaintsToday
Có tâm hồn nghèo khó, thái độ hiền lành và khiêm nhượng, biết khóc với tha nhân, đói khát công lý, nhìn và hành động với lòng thương xót: Đó là sự thánh thiện. #SaintsToday.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 9/4/2018 

- Are you in a position of authority? Be holy by working for the common good and renouncing personal gain. #GaudeteetExsultate
Bạn là người có chức quyền? Hãy nên thánh bằng việc hành động vì lợi ích chung và khước từ tư lợi. #GaudeteetExsultate.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 9/4/2018 

- Are you a parent or grandparent? Be holy by patiently teaching the little ones how to follow Jesus. #SaintsToday
Bạn là ông, bà, cha, mẹ? Hãy nên thánh bằng cách kiên nhẫn dạy dỗ con mình bước theo Chúa Giêsu. #SaintsToday

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 9/4/2018 

- Do you work for a living? Be holy by labouring with integrity and skill in the service of your brothers and sisters. #Holiness
Bạn là một công nhân? Hãy nên thánh bằng việc hoàn thành công việc của bạn cách ngay thẳng và chuyên nghiệp để phục vụ anh chị em mình. #Holiness

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 09/04/2018 

- Are you married? Be holy by loving and caring for your husband or wife, as Christ does for the Church. #GaudeteetExsultate
Bạn đã kết hôn? Hãy nên thánh bằng cách yêu thương và chăm sóc người bạn đời, như Đức Kitô đã làm với Giáo Hội. #GaudeteetExsultate.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 09/04/2018 

- Are you called to the consecrated life? Be holy by living out your commitment with joy. #SaintsToday
Bạn là người được mời gọi sống đời thánh hiến? Hãy nên thánh bằng cách sống lời khấn hứa của bạn với niềm vui. #SaintsToday.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 07/04/2018 

- Like the Good Samaritan, let us take care of those who are sick and suffering! #WorldHealthDay.
Noi gương người Samaritanô nhân hậu, chúng ta hãy quan tâm đến những người đau khổ và bệnh tật! #Ngày Sức khỏe Thế giới.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 06/04/2018 

- The Word of God is a light in the darkness: it helps us face our difficulties without fear.
Lời Chúa là ánh sáng soi trong tăm tối: Lời Chúa giúp chúng ta không sợ sệt khi đối mặt với những khó khăn.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 05/04/2018 

- Let us go forward with the joy of Jesus' Resurrection, knowing He is always by our side!
Hãy tiến bước với niềm vui của Đức Giêsu Phục sinh, và biết rằng Ngài luôn ở bên chúng ta!

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 04/04/2018 

- Love is the only invincible weapon, because it has the power to disarm the forces of evil.
Thứ vũ khí duy nhất bất khả chiến bại là đức ái, vì đức ái có khả năng tước bỏ sức mạnh của sự dữ.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 03/04/2018 

- May Christ who conquered the darkness of sin and death, grant us peace in our days.
Lạy Đức Kitô, Đấng đã chiến thắng bóng tối của tội lỗi và sự chết, xin ban bình an cho đời sống chúng con.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 02/04/2018 

- As we contemplate Christ’s empty tomb, let us renew our belief that nothing is lost with Him!
Khi chiêm ngắm ngôi mộ trống của Đức Kitô, chúng ta hãy làm mới niềm tin rằng đối với Ngài không có gì phải hư mất!

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 01/04/2018 

- Today we repeat that wondrous proclamation: “The Lord is truly risen, as He said!”. A Blessed Easter to you all!
Hôm nay chúng ta lặp lại lời tuyên bố kỳ diệu: “Chúa sống lại thật rồi, như lời Ngài đã tiên báo! Chúc mọi người lễ Phục sinh đầy ân sủng!

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 01/04/2018 

- Our faith is born on Easter morning: Jesus is alive! This experience is at the heart of the Christian message.
Đức tin của chúng ta được sinh ra từ sáng ngày Phục sinh: Chúa Giêsu đang sống! Cảm nghiệm này là trọng tâm của sứ điệp Công giáo.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 30/03/2018 

- Look upon Christ Crucified: our hope for eternal life is born in Him.
Hãy nhìn Đức Kitô bị treo trên thập giá: Nơi Ngài nảy sinh niềm hy vọng của chúng ta về cuộc sống vĩnh cửu.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 29/03/2018 

- Through the Eucharist we enter Christ’s paschal mystery, allowing us to pass from death to life with Him.
Qua bí tích Thánh Thể chúng ta bước vào mầu nhiệm khổ nạn và phục sinh của Đức Kitô, cho chúng ta cùng Ngài vượt qua sự chết để đến với sự sống.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 28/03/2018 

-Anyone who turns away from the Cross, turns away from the Resurrection.
Ai trốn chạy thập giá thì cũng quay lưng với Phục Sinh.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 27/03/2018 

- Jesus changes our sins into forgiveness and our fears into trust. In His Cross our hope is reborn again and again.
Chúa Giêsu biến đổi tội lỗi của chúng ta thành tha thứ, sự sợ hãi thành tin tưởng: Trên thập giá Ngài niềm hy vọng của chúng ta được tái sinh và tái sinh mãi mãi.


Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 26/03/2018 

- Christ, teach us never to be ashamed of your Cross!
Lạy Đức Kitô, xin dạy con biết đừng bao giờ hỗ thẹn vì Thập giá Chúa!


Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 25/03/2018 

- Please, let us fight together against the crime of human exploitation, which continues to cause unspeakable suffering.
Chúng ta hãy cùng chiến đấu chống lại tội ác bóc lột con người, thứ tội ác đang tiếp tục gây nên những đau khổ không diễn tả được.

Tin Mới

Nhiều người Việt đang hãm hại đồng bào mình tàn nhẫn!
Máy đo độ ngu
Nhói lòng học sinh tiểu học ăn cơm trộn muối, bún chan tương
CCS Huế vùng Ninh Thuận-Nha Trang mừng kỷ niệm Sinh nhật lần thứ 90 Đấng Đáng kính ĐHY PX Nguyễn Văn Thuận
Đằng sau 'thảm họa' giáo dục là tính hiếu danh và giả dối?
Chúa nhật 4 Phục sinh. Có một tình yêu thật lạ lùng
Đôi nét về Cha Jean Baptiste Etcharren, nguyên Bề Trên Tổng Quyền Hội Thừa Sai Hải ngoại Paris
Cha ơi con xin phó thác – Lê Công Đồng PX58
Thiệp mời ngày Hội ngộ "UN MOMENT MEP" và mừng Ngọc Khánh Linh Mục Cha JB ETCHARREN
Những loại hạt rất tốt cho sức khỏe
Tân giám mục Chartres đi bộ đến nhận nhiệm sở!
Vatican nên thương thảo với Bắc Kinh như thế nào? Quan điểm của cựu đại sứ Canada tại Bắc Kinh
Nguyên văn lá thư của Đức Phanxicô xin lỗi về tai tiếng lạm dụng tình dục ở Chile
Cậu bé 13 tuổi tranh cử ghế thống đốc bang tại Mỹ
Giáo Dục “Vỡ Trận” Và Sự Cần Thiết Phải Thành Lập Tổ “Tư Vấn Về Văn Hóa-Giáo Dục”
5 loại thực phẩm giúp giảm lượng cholesterol
Bà cố Anê Nguyễn Thị Bản vừa được Chúa gọi về
Chúa nhật 3 Phục Sinh. Gặp Chúa giữa lòng đời
“Lòng thương xót mở ra hy vọng, tạo ra hy vọng và nuôi dưỡng niềm hy vọng”
Tông huấn mới của Đức Thánh Cha về việc nên thánh
Chuyen muc Hoi Ngo

ỦNG HỘ-CHIA SẺ


========================================





HIỆP THÔNG THÁNG 04/2018

Websites Gia đình

BỘ ĐẾM

  • Đang truy cập: 105
  • Hôm nay: 14303
  • Tháng hiện tại: 262357
  • Tổng lượt truy cập: 22321432