Banner giua trang

Những bệnh... vô duyên!

Đăng lúc: Thứ tư - 06/06/2018 07:14 - Người đăng bài viết: ccshue
-

-

Tuy già không phải là một bệnh nhưng già thì thường có bệnh. Bệnh thì có bệnh nặng, bệnh nhẹ, bệnh có duyên và bệnh... vô duyên. Ai cũng biết thầy thuốc là người được học hành cẩn thận để giúp ta chữa trị bệnh tật, vậy mà thầy thuốc cũng có thể gây bệnh cho ta, dù là ngoài ý muốn, ...
Những bệnh... vô duyên!
 
Tuy già không phải là một bệnh nhưng già thì thường có bệnh.
Bệnh thì có bệnh nặng, bệnh nhẹ, bệnh có duyên và bệnh... vô duyên.
 
Ai cũng biết thầy thuốc là người được học hành cẩn thận để giúp ta chữa trị bệnh tật, vậy mà thầy thuốc cũng có thể gây bệnh cho ta, dù là ngoài ý muốn, cái đó gọi là bệnh do thầy thuốc gây ra (iatrogenic) mà theo GS.Phạm Khuê, một chuyên gia về Lão khoa, Chủ tịch Hội người cao tuổi Việt Nam thì có đến hơn một phần tư các bệnh ở người già là do thầy thuốc gây ra! (Bệnh học tuổi già, Phạm Khuê, NXB.Y Học, 1998, tr.364).
 

Tuy già không phải là một bệnh nhưng già thì thường có bệnh - Ảnh minh họa
 
Những bệnh... vô duyên còn có thể do chính bản thân mình, người thân trong gia đình, bạn bè, hàng xóm, hoặc các nhân viên tâm lý xã hội gây ra nữa! Bà cô của một bác sĩ bạn tôi trên 80 tuổi kêu lúc nào trong người cũng nóng bức, miệng khô nên đã mua rễ tranh, mía lau, mã đề ngoài chợ về nấu “nước mát” uống. Mát đâu không thấy, thấy đi tiểu liên tục gây thêm tình trạng mất nước trong cơ thể, lại thấy nóng bức, thấy khô miệng, lại uống thêm “nước mát”! Thì ra “rễ tranh, mía lau, mã đề” là những loại thuốc lợi tiểu (diuretics).
 
Một ông bác gầy còm nghe hàng xóm bày vẽ có loại tễ mập, bèn mua uống mấy cây. Mập thiệt! Nhưng người béo bệu, cơ thể bạc nhược! Thì ra, thuốc tễ đó chỉ là bột mì trộn với mật ong và Corticoid, một thứ thuốc uống vào lâu ngày gây hội chứng Cushing, ứ nước, làm mập bệu và gây ra vô số những tác dụng tai hại khác như giảm sức đề kháng, mọc lông, loãng xương, loét bao tử, cao huyết áp...
 
Ta cũng biết thuốc chữa đau khớp có thể gây loét dạ dày; thuốc điều trị cao huyết áp có thể gây hạ huyết áp đột ngột; thuốc trị tiểu đường làm hạ đường huyết; thuốc uống cho đỡ bị đái són ở người già thì gây khô miệng, đỏ da, mờ mắt, chóng mặt...
 
Một đặc điểm sinh học của người cao tuổi là khả năng thích ứng dần kém đi. Hấp thu thuốc đã chậm mà đào thải cũng chậm. Tác dụng phụ của thuốc lại thiên hình vạn trạng, tùy từng người, từng lúc, có thuốc người này dùng thì tốt mà bày cho người khác không xong, uống vào bị phản ứng ngay.
 
Cho nên dùng thuốc ở người già phải dò dẫm trên từng trường hợp, giảm liều, giảm lượng, đắn đo tính toán trước sau, nào bệnh trước mắt, nào bệnh tiềm tàng; thuốc chữa được bệnh này nhưng có gây ra bệnh khác không, có làm bộc phát một bệnh cũ nào đó không, người bệnh ăn uống ra sao, tiêu tiểu ra sao và trạng thái tâm thần ra sao?
 
Người cao tuổi cũng thường hay tự ý gia giảm thuốc, tin lời bày vẽ, ai mách gì cũng nghe, gây tương tác thuốc lung tung rất dễ sinh ra nhiều bệnh... vô duyên đáng tiếc!
 
Ngày càng có nhiều máy móc xét nghiệm và một số người cao tuổi cũng thường muốn được xét nghiệm này nọ.
 
Báo Paris Match của Pháp có đăng trường hợp một bà già bị rối loạn tiêu hóa đến khám ở một bác sĩ. Bác sĩ thấy không có gì nặng nhưng cũng gởi cụ làm thêm vài xét nghiệm cho chắc. Sau đó, bà cụ được tiếp tục làm thêm hàng loạt các xét nghiệm khác ngày càng phức tạp hơn vì xét nghiệm đơn giản không tìm ra bệnh: Siêu âm, nội soi, sinh thiết, chụp cắt lớp, chụp cản quang mạc treo...
 
Sau hơn một tháng chuyển từ trung tâm này đến bệnh viện kia, nằm đợi trên những băng ca lạnh lẽo, đẩy từ hành lang này sang hành lang khác, tiếp xúc với những người mang khẩu trang chỉ chừa đôi mắt lạnh lùng, bà cụ rơi vào tình trạng khủng hoảng tâm lý trầm trọng và tiêu tốn mất 35 ngàn quan Pháp. Cuối cùng các bác sĩ hội chẩn kết luận không có bệnh gì cả, chỉ bị rối loạn tiêu hóa!
 
Tây gọi những người sính xét nghiệm là “examinite”.
 
Tổ chức sức khỏe thế giới (WHO) cũng cảnh báo hiện tượng over - investigation, “thăm dò quá mức cần thiết” này (Health of the Elderly, WHO, 1989).
 
Một số người cao tuổi được chăm sóc bảo bọc quá đáng, được làm xét nghiệm thăm dò, theo dõi liên tục làm cho người bệnh muốn... hết bệnh cũng không được; không kể trong quá trình thăm dò, chọc hút, bơm tiêm, thụt tháo... không phải là không có nguy cơ.
 
Dĩ nhiên nếu có bệnh thì cần phải làm để có chẩn đoán chính xác và điều trị hiệu quả. Còn thăm dò chỉ để... thăm dò thì không nên. Các chuyên gia khuyên chỉ nên làm xét nghiệm cho người già khi nhằm để chẩn đoán một thứ bệnh có thể chữa được, có thể phục hồi được, có lợi cho người bệnh hoặc để chẩn đoán phân biệt tìm ra một bệnh có tiên lượng tốt hơn, điều trị có kết quả hơn, có lợi cho bệnh nhân và gia đình hơn mà thôi. Tóm lại, biết ơn mình thì cần thiết lắm mới phải làm xét nghiệm và phải có chỉ định của bác sĩ.
 
Thế nhưng có thứ không phải là thuốc, không phải là thủ thuật gì cả mà vẫn có thể gây ra những bệnh vô duyên: đó là lời nói!
 
Có những lời nói gây hoang mang, lo lắng, làm mất ăn mất ngủ, gây kiêng cữ quá đáng làm cho tình trạng bệnh khó phục hồi hơn. Cái đó gọi là sự “dán nhãn” (labelling). Chẳng hạn như người không có chuyên môn, không đủ cơ sở khoa học chắc chắn mà “phán” cho một cái chẩn đoán kiểu như “nghi ung thư”, “hơi bị lớn tim”, hoặc một từ mơ hồ như “máu lộn mỡ, gan hơi nhiễm mỡ, viêm nhiễm phần phụ, rối loạn thần kinh thực vật”... hoặc “bị thư phù, bị người cõi trên nhập...” đều đem lại những kết quả tai hại không thể ngờ được!
 
Ngay cả bị dán nhãn là già cả, già nua, già yếu, mất sức rồi bị ép phải nằm yên một chỗ, lúc nào cũng có người nâng đỡ chăm sóc thì sẽ ngày càng lệ thuộc, ngày càng suy nhược, mau loãng xương, bắp cơ thoái hóa, cứng khớp nhanh.
 
Đáng sợ hơn cả là bị ép phải vào nằm viện, nằm nhà thương, nhà dưỡng lão, nhà nghỉ mất sức... khi vẫn còn có thể tự quản được. Thật ra đây chỉ là giải pháp cuối cùng vì một khi đã vào các cơ sở này rồi thì không hy vọng gì trở lại đời sống bình thường được nữa vì càng ngày càng thụ động, ỷ lại, lệ thuộc, suy sụp.
 
Các cơ sở chăm sóc cho người già thực ra rất cần thiết, miễn là phải giữ một số nguyên tắc như đảm bảo sự riêng tư, tôn trọng cá nhân, giúp tự chủ, tự quản, và tạo nhiều cơ hội cho họ tham gia sinh hoạt phù hợp với sở thích và sức khỏe.
 
Tóm lại, không nên để người cao tuổi mắc thêm những bệnh... vô duyên!

Tác giả bài viết: BS.Đỗ Hồng Ngọc
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 5 trong 1 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới     

 

TRUYỀN THÔNG TIN VUI VÀ HY VỌNG

…Tôi muốn khuyến khích mọi người tham gia vào các loại hình truyền thông mang tính xây dựng, loại bỏ định kiến với người khác và cổ võ nền văn hóa gặp gỡ, giúp mọi người chúng ta nhìn thế giới xung quanh một cách thực tế và đầy tin tưởng.   …Tôi muốn góp phần vào việc tìm kiếm một phong cách...

ĐỨC THÁNH CHA TRÊN TWITTER 12/2018


Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 13/12/2018 

- Even when we pray alone, we pray together with all the people of God.
Cả khi chúng ta cầu nguyện một mình, chúng ta đang cầu nguyện cùng với toàn dân Chúa.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 10/12/2018 

- Keep the faith. In this second week of Advent, we ask for the grace to prepare ourselves with faith to celebrate Christmas.
Gìn giữ đức tin. Trong tuần thứ hai mùa Vọng này, chúng ta hãy xin ơn Chúa để chuẩn bị cử hành Lễ Giáng sinh trong đức tin.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 08/12/2018 

- What is the secret of Mary’s beauty, “tota pulchra”? Not appearances, or that which passes, but a heart totally centred on God.
Đâu là bí mật vẻ đẹp “toàn mỹ” của Đức Maria? Không phải vẻ bên ngoài hoặc những gì chóng qua, nhưng là con tim quy hướng trọn vẹn về Thiên Chúa.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 07/12/2018 

- Loving God means serving our neighbour without reserve, and trying to forgive without limits.
Yêu Chúa nghĩa là phục vụ người lân cận không so đo, và tha thứ không giới hạn.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 04/12/2018 

- This Advent, make yourself small, make yourself humble, make yourself a servant of others, and the Lord will give you the ability to understand how to make peace.
Trong Mùa Vọng này, chúng ta hãy trở nên nhỏ bé, khiêm hèn, phục vụ người khác và Chúa sẽ cho chúng ta khả năng hiểu thế nào là kiến tạo hòa bình.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 04/12/2018 

- Advent is a time for renewing the faith, for purifying it, so that it can be more authentic.
Mùa Vọng là thời gian để canh tân và thanh luyện đức tin, để đức tin trở nên chính thống hơn.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 03/12/2018 

- So many persons with disabilities and difficulties reopen their hearts to life when they realize they are loved! And how much love can flow from a heart thanks to the remedy of a smile!
Biết bao người khuyết tật và đau khổ tìm lại được cuộc sống khi họ cảm thấy được yêu thương! Và biết bao tình yêu thương tuôn ra từ một trái tim nhờ vào liệu pháp nụ cười!

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 02/12/2018 

- Advent is the time to welcome the Lord who comes to meet us, the time to look ahead, and to prepare ourselves for Christ’s return.
Mùa Vọng là lúc đón Chúa đến gặp gỡ chúng ta, để nhìn về tương lai, và chuẩn bị tâm hồn cho ngày Đức Kitô lại đến.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 01/12/2018 

- There is no such thing as the perfect family. Only by the daily exercise of forgiveness can a family grow.
Không có gia đình nào hoàn hảo cả; gia đình tăng trưởng nhờ việc thực hành tha thứ mỗi ngày.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 28/11/2018 

- We cannot truly follow Jesus when we are weighed down by things, because if the heart is crowded with other goods, there will be no room for the Lord, who will become just one thing among others.
Chúng ta không thể thực sự theo Đức Giêsu khi còn mang nặng nhiều thứ. Bởi lẽ nếu con tim chúng ta chất đầy của cải, thì không còn chỗ cho Chúa, Ngài sẽ chỉ là một trong nhiều thứ khác.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 27/11/2018 

- This week the Church invites us to ask ourselves: what state do I want the Lord to find me in when He calls?
Tuần này Giáo hội mời chúng ta tự vấn: Tôi muốn mình thế nào khi Chúa tìm thấy và gọi tôi?

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 26/11/2018 

- Let us ask the Lord for the grace of being generous, so that our hearts may be opened and we may become kinder.
Chúng ta hãy cầu xin Chúa ơn quảng đại, để con tim chúng ta có thể mở ra và trở nên hảo tâm.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 25/11/2018 

- While the great ones of the Earth build themselves ‘thrones’ for their own power, God chooses an uncomfortable throne, the cross, from which to reign by giving his life.
Trong khi các lãnh tụ Trần gian xây “ngai” cho quyền lực của mình, thì Chúa chọn thập giá, chiếc ngai không tiện nghi, để Ngài cai trị bằng cách trao ban mạng sống của mình.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 23/11/2018 

- Men and women bear God’s image within and are the object of His infinite love, in whatever condition they were called into existence.
Đàn ông và phụ nữ mang trong mình hình ảnh của Thiên Chúa và là đối tượng tình yêu vô biên của Ngài, bất kể hoàn cảnh nào mà họ được mời gọi để sống.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 22/11/2018 

- In the eyes of God human life is precious, sacred and inviolable. No one can despise the lives of others or one’s own life.
Dưới con mắt của Chúa, mạng sống con người là quý giá, linh thánh và bất khả xâm phạm. Không ai được coi thường mạng sống của mình và của người khác.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 21/11/2018 

- May the Virgin Mary help us joyfully follow Jesus on the way of service, the royal road that leads to Heaven.
Xin Mẹ Maria giúp chúng ta hân hoan theo Chúa Giêsu trên con đường phục vụ, con đường cao quý dẫn tới thiên đàng.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 21/11/2018 

- May the Virgin Mary help us joyfully follow Jesus on the way of service, the royal road that leads to Heaven.
Xin Mẹ Maria giúp chúng ta hân hoan theo Chúa Giêsu trên con đường phục vụ, con đường lộng lẫy dẫn tới thiên đàng.

Tin Mới

10 đột phá y học thế giới năm 2018
Hình ảnh Đức Tổng Giám Mục Marek Zalewski Đại Diện Tòa Thánh và Đức Thánh Cha thăm giáo phận Nha Trang
Chúa nhật 3 Mùa Vọng B. Đạo mang lại phương dược cứu đời
Đôi dòng tường thuận Hội Ngộ lớp Mẹ Vô Nhiễm (HT67) năm 2018
Sứ điệp ĐTC nhân dịp 70 năm Tuyên Ngôn Nhân Quyền
Danh sách các tu sĩ linh mục mục vụ tại các bệnh viện thuộc TGP SÀI GÒN
Tuyển tập thánh ca Giáng Sinh. Lm Bạch Vân
ĐTC Phanxicô: Học cầu nguyện từ Chúa Giêsu
ĐTC Phanxicô: Tình yêu hôn nhân không chỉ kéo dài bao lâu đôi bạn còn xuôi thuận
Chúc mừng ngày Vu quy Ánh Nhi F1/HT71
Chiếc bình nứt
3 từ tiếng Việt chính thức được công nhận trong từ điển tiếng Anh Oxford
Bức ảnh đại tá Mỹ đứng dưới mưa tầm tã chào 1 đám tang xa lạ, và bài học đáng suy ngẫm
Xin yêu thương và chia sẻ Tình Xuân 2019
Chúa nhật 2 Mùa Vọng B. Dọn đường cho Chúa đến
Sai lầm chết người trong xử trí, điều trị đột quỵ
Xứ mộng mơ tuyệt đẹp dưới ống kính nhiếp ảnh gia Huế
Giật mình và lo lắng về giáo dục nước nhà
Hội Legio Mariae của Giáo xứ Nữ Vương Các Thánh Tử Đạo VN tại Denver, Colorado mừng lễ bổn mạng Đức Mẹ Vô Nhiễm
Ngày 3/12: CCS Huế viếng từ đường Đức Cố HY Thuận
Chuyen muc Hoi Ngo

ỦNG HỘ-CHIA SẺ


========================================





HIỆP THÔNG THÁNG 12/2018

Websites Gia đình

BỘ ĐẾM

  • Đang truy cập: 25
  • Hôm nay: 5542
  • Tháng hiện tại: 195180
  • Tổng lượt truy cập: 25278218