Banner giua trang

Chiêm ngưỡng Di sản ký ức thế giới “Thơ văn trên kiến trúc cung đình Huế”

Đăng lúc: Chủ nhật - 22/05/2016 20:37 - Người đăng bài viết: ccshue
-

-

Vừa được công nhận là Di sản ký ức thế giới khu vực Châu Á - Thái Bình Dương, “Thơ văn trên kiến trúc cung đình Huế” mang một ý nghĩa tinh thần sâu sắc, thể hiện tầm nhìn và tâm hồn của vua Nguyễn xưa.
Chiêm ngưỡng Di sản ký ức thế giới “Thơ văn trên kiến trúc cung đình Huế”
 
Vừa được công nhận là Di sản ký ức thế giới khu vực Châu Á - Thái Bình Dương, “Thơ văn trên kiến trúc cung đình Huế” mang một ý nghĩa tinh thần sâu sắc, thể hiện tầm nhìn và tâm hồn của vua Nguyễn xưa.
 
Các chuyên gia nhận xét, Thơ văn trên kiến trúc cung đình Huế là một phong cách riêng trong trang trí kiến trúc cung đình, chưa thấy xuất hiện ở những nơi khác trên thế giới. Đây là toàn bộ hệ thống văn tự chữ Hán sáng tác dưới dạng các bài văn thơ được chạm tỉ mẩn chủ yếu trên các liên ba đố bản hoặc vách ván, những bản gốc duy nhất hiện còn ở kiến trúc thuộc Quần thể di tích Cố đô Huế giai đoạn 1802 – 1945, cũng như ở Việt Nam.
 
Những tác phẩm này là sự kết tinh của nhiều yếu tố khác nhau, từ mỹ thuật, kỹ xảo trang trí, thư pháp, nghệ nhân nghề mộc cổ truyền cung đình… tạo nên một phong cách mang đậm truyền thống của riêng Huế - Việt Nam.
 
Đặc biệt, hệ thống thơ văn này được trình bày theo lối "nhất thi nhất họa" (một bài thơ hoặc một đại tự kèm một bức tranh) với rất nhiều thơ chữ Hán và các ô họa chạm khắc theo các đề tài bát bửu, tứ thời… gần như trở thành một lề lối phép tắc quy chuẩn của triều đình như ở Huế - chưa thấy di tích nào trên thế giới có.


Ngọ Môn: cổng vào Hoàng thành Huế, đây không chỉ là một cổng đơn thuần. Lối giữa Ngọ Môn dành cho vua đi. Ở hai bên Tả Hữu giáp môn (cửa bên trái, phải) dành cho các quan văn, võ theo hầu trong đoàn ngự đạo. Có 2 lối đi rộng ở ngoài cùng là Tả dịch môn, Hữu dịch môn dành cho lính tráng và voi ngựa theo hầu. Trên nền cổng có lầu Ngũ Phụng với chức năng như một lễ đài, dùng để tổ chức một số cuộc lễ trọng thể hàng năm của triều đình như lễ Duyệt binh, lễ Truyền lô (đọc tên các sĩ tử thi đỗ tiến sĩ), lễ Ban sóc (phát lịch)… Và đây cũng là nơi diễn ra cuộc lễ thoái vị của vua Bảo Đại – vị vua cuối cùng của Việt Nam vào ngày 30/8/1945.
 
Tại lầu Ngũ Phụng làm bằng gỗ 2 tầng với 9 bộ mái có tổng số 8 ô thơ trang trí trên pháp lam. Mỗi ô thơ xen kẽ ô họa với các đề tài hoa lá, bát bữu. Nội dung 8 bài thơ này hầy hết là những áng thơ miêu tả, ca ngợi phong cảnh trong chốn cung đình, từ những vần thơ viết về ngọn gió, áng mây, thời tiết, ao hồ, cây cỏ, hoa lá cho đến đồ vật quý báu như ngọc ngà. Những áng thơ này không nặng về những triết lý cao siêu mà chỉ là những áng thơ tả cảnh thanh bình trong chốn cung đình. Toàn bộ các bài thơ được dùng để trang trí tương đối đơn giản, không cầu kỳ nhưng lại thanh thoát, đẹp mắt, bảo đảm tính mỹ thuật cao.
 
Điện Thái Hòa là ngôi điện có vị trí quan trọng bậc nhất trong Hoàng thành và trong thiết chế chính trị triều đình nhà Nguyễn. Đây là nơi Hoàng đế cử hành lễ đại triều mỗi tháng 2 lần (ngày mồng Một và ngày Rằm) để giải quyết chính sự, hoặc tổ chức những điển lễ quan trọng nhất của triều đình, như lễ Đăng quang, lễ Hưng quốc Khánh niệm. Điện Thái Hòa hiện là ngôi điện nguy nga nhất của Hoàng thành còn lại khá nguyên vẹn cho đến hôm nay, xem như một công trình kiến trúc chuẩn mực về sự đăng đối hài hòa, về dáng vẻ uy nghi bề thế, về nét lộng lẫy hào hoa… đặc biệt nhất là trang trí theo phong cách “nhất thi nhất họa” truyền thống độc đáo trong giai đoạn khởi đầu, mà đã được khẳng định thành điển chế của triều đình.
 
Ngôi điện có 248 ô chạm thơ khắc trên gỗ và 47 ô thơ tráng trên pháp lam trang trí ở cổ diềm. Nội dung các bài thơ là những lời tuyên ngôn của triều Nguyễn với cái nhìn so sánh lịch đại, khẳng định chủ quyền đất nước cũng như khả năng xây dựng và bảo vệ non sông gấm vóc của dân tộc Việt. Nhiều bài thơ ở đây được nhà vua gửi gắm ước mơ vào với mong muốn thái bình thịnh vượng, luôn có những quyết sách trong kinh tế, đề cao chủ trương trọng nông, thể hiện ước vọng chinh phục tự nhiên, điều hòa thủy hạn để mùa màng bội thu, dân cư an lạc. Thơ văn ở đây còn ngợi ca đất nước dưới triều đại vô cùng qui củ, có tôn ti, trật tự, lễ nhạc vượt tất cả các triều đại trước, đồng thời nhân tài văn võ luôn luôn sẵn lòng và nguyện phục vụ cho lợi ích lợi quyền của đất nước, của dân tộc.
 
Thế Tổ Miếu là ngôi miếu thờ các vị vua Nguyễn. Hiện Thế Tổ Miếu là công trình được trình bày các ô thi họa nhiều nhất. Riêng thơ có đến 676 ô thơ nằm trên các liên ba tầng tầng lớp lớp nhưng rõ ràng mạch lạc. Mỗi ô thơ đều được chạm rất công phu bằng kỹ thuật chạm âm nền xuống để nổi bật chữ lên. Chính kỹ thuật này, thêm lối trình bày đa phần chân phương, lại trên chất liệu gỗ lim, nên trải qua gần 200 năm mà nét chữ vẫn rõ ràng, cộng thêm sơn son và thếp bằng vàng thật khiến mỗi ô thơ trở thành một bức thư pháp rực rỡ và độc đáo vô cùng.
 
Nội dung các ô thơ ở đây chủ yếu ca ngợi công đức của vua Gia Long (vị vua đầu tiên trong 13 vua Nguyễn tại Huế), tán tụng công khôi phục cơ đồ, khai sáng triều đại, ngợi ca 18 năm trị vì của vua đã xây dựng một đất nước hùng cường, mở mang bờ cõi; đồng thời ca tụng nhiều chiến công hiển hách của nhà vua trong tư thế một chiến tướng thân trải trăm trận. Bên cạnh đó, lồng vào những tư tưởng sử dụng trong cai trị đất nước, chủ yếu dựa trên nền tảng Nho học, tu thân, tề gia, trị quốc…
 

Hưng Tổ Miếu là miếu thờ thân phụ và thân mẫu vua Gia Long.
 
Ngôi miếu này có tổng cộng 83 ô thơ, đa phần là thơ tả cảnh, tả vật. Có đến 6 bài bắt đầu bằng câu “Hà xứ xuân quang hảo” (Nơi nào ánh xuân tươi). Bên cạnh đó là những bài thơ tả gió mát, trăng thanh, sông nước mây trời.
 
Điện Long An hiện tại là Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế có 452 ô thơ đa dạng về thể tài, phong phú về nội dung, biến hóa trùng điệp về kiểu cách tạo hình.
 
Thơ văn ở đây lồng vào trách nhiệm của một người làm vua, đề cập những đại sự hệ trọng của vua như đúc ngọc tỷ, ban sóc, cày ruộng tịch điền, ân xá tội hình, phê chuẩn tấu chương, luyện quân, phòng bị sông ngòi, chính sách nhu viễn… bên cạnh đó lại lồng vào những bài thơ hàm chứa tâm tình của một thi nhân giữa không gian và thời gian bất tận như xuân hạ thu đông, yên hoa tuyết nguyệt…
 

Đặc biệt ở đây có 2 “cổ vật” được lưu tâm nhiều nhất, đó là 2 bài thơ Hồi văn kiêm liên hoàn được cẩn bằng ốc xà cừ thành một tác phẩm nghệ thuật độc đáo, có thể đọc xuôi ngược thành 64 bài thơ chuẩn mực về nội dung và niêm luật… một bài có tên "Vũ trung sơn thủy", bài kia là "Phước viên văn hội lương dạ mạn ngâm".
 
Chùa Thiên Mụ - ngôi chùa bậc nhất của xứ Thần kinh mang dấu ấn khá đậm nét của vua Thiệu Trị.
 
Nhà bảo tàng các thi phẩm của vua Thiệu Trị là đình Hương Nguyện có kiến trúc tinh xảo, được trang trí chủ yếu bằng các ô hộc chạm khắc thơ văn của vua. Nội dung chủ yếu ca tụng cảnh chùa, luận bàn giáo lý thể hiện một sở học uyên thâm về giáo lý Phật giáo cũng như Lão giáo và Nho giáo của nhà vua để phục vụ hết sức đắc lực ý đồ chính trị của một triều đại: “lồng giáo quyền vào trong hoàng quyền”.
 
Lăng Hoàng đế Minh Mạng: tất cả thơ văn ở lăng đều dùng những bài thơ tả cảnh, tả người, vịnh trăng trời mây nước, xuân hạ thu đông, chim muông hoa lá… của chính bản thân vua Minh Mạng sáng tác.
 



Thơ văn ở đây trang trí tập trung chủ yếu ở các công trình bố trí trên trục Thần đạo. Riêng thơ chạm trên gỗ thì ở Bi Đình có 64 ô thơ, Hiển Đức Môn 42 ô thơ, điện Sùng Ân 111 ô thơ, Minh Lâu 216 ô thơ. Những áng thơ văn ở đây có hiệu ứng lớn với cảm thức mỹ học của người thưởng thức: vừa đẹp, vừa trang trọng, vừa quý phái, vừa trí tuệ.
 
Lăng vua Thiệu Trị là một kiến trúc tuyệt đẹp với đường nét thanh thoát, uyển chuyển, hài hòa với không gian và cảnh quan chung. Trị vì được 7 năm, để lại bao công trình nghiên cứu và văn chương, cũng như các loại sách mang tính giáo khoa cho sĩ tử học hành thi cử, song nhà vua lại di huấn cho người con trai kế nghiệp (vua Tự Đức) rất mực nhân văn: chỗ xây lăng nên chọn nơi cao ráo và gần gũi để tiện việc đi về, nên giảm bớt số lượng công trình để đỡ “lao phí đến tài lực của binh dân”.
 

Hiện tại trên Bi Đình của lăng còn có 56 ô thơ, Hồng Trạch Môn 48 ô thơ và điện Biểu Đức có 115 ô thơ, nội dung các ô thơ đều thể hiện tinh thần yêu quê hương đất nước, tình yêu thiên nhiên, ca ngợi cảnh đẹp vùng đất đế đô. Bên cạnh đó còn có những áng thơ ca ngợi tài văn chương, võ lược. Ngoài ra còn có nhiều bài thơ đề cập đến cảnh thái bình thịnh trị, người dân yên vui với công việc đồng áng, mùa màng tốt tươi.
Bài: Đại Dương
Ảnh: Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế cung cấp


Nguồn tin: Báo Dân Trí.
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới     

 

ĐỨC THÁNH CHA TRÊN TWITTER 01/2017


Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 20/01/2017 

- Christian unity is not the fruit of our human efforts but a gift that comes from above.
Sự hiệp nhất các Kitô hữu không phải là hoa trái của những nỗ lực của con người mà là một quà tặng đến từ trời cao.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 19/01/2017 

- We invoke Christian unity because we invoke Christ. We want to live unity: we want to follow Christ and to live in His love.
Chúng tôi tha thiết kêu gọi sự hiệp nhất các Kitô hữu vì chúng tôi dựa vào Chúa Kitô. Chúng tôi muốn sống hiệp nhất: Chúng tôi muốn bước theo Chúa Kitô và sống trong tình yêu của Ngài.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 18/01/2017 

- From the intimacy of our faith in Jesus Christ comes our need to be united in Him.
Sự khắng khít của đức tin vào Chúa Giêsu Kitô khiến chúng ta cần phải liên kết với Ngài.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 17/01/2017 

- Peace is an “active virtue”, one that calls for the engagement and cooperation of each individual and society as a whole.
Hòa bình là một “đức tính năng động”, đòi hỏi sự dấn thân và hợp tác của mỗi cá nhân và toàn xã hội.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 16/01/2017 

- There can never be true peace as long as a single human being is violated in his or her personal identity.
Không bao giờ có thể đạt đến hòa bình đích thực chừng nào còn có người bị xâm phạm bản sắc cá biệt của mình.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 15/01/2017 

- May the Holy Family watch over all child migrants and accompany the vulnerable and the voiceless on their journey.
Nguyện xin Thánh Gia Thất che chở tất cả các trẻ em nhập cư và đồng hành với những trẻ dễ bị tổn thương và không có tiếng nói trên đường đời của chúng.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 14/01/2017 

- Unscrupulous exploitation harms young girls and boys who are trafficked and enslaved. May God bless all those who set them free.
Việc bóc lột vô đạo đức đang xâm hại các trẻ em bị bán làm nô lệ. Xin Chúa chúc phúc cho tất cả những ai giải thoát cho chúng.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 13/01/2017 

- Children forced to flee, especially if fleeing alone, are most defenceless and vulnerable. Let’s pray for them and help them.
Các trẻ em bị buộc phải chạy trốn, nhất là chạy trốn một mình, đều không được bảo vệ và dễ tổn thương nhất. Chúng ta hãy cầu nguyện cho chúng và giúp đỡ chúng.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 12/01/2017 

- Young migrants, especially when unaccompanied, are especially defenceless. Let everyone offer them a helping hand.
Những người di dân trẻ, nhất là những người đơn độc, thường dễ bị tổn thương. Mỗi người chúng ta hãy chìa tay ra giúp đỡ họ.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 11/01/2017 

- Everyone can help bring about a culture of mercy, in which no one looks at another with indifference.
Mỗi người đều có thể đóng góp vào nền văn hóa của lòng thương xót, trong đó không một ai nhìn người khác cách dửng dưng.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 10/01/2017 

- My hope is that our countries and their peoples may find increased opportunities to work together in building true peace.
Tôi hy vọng rằng đất nước chúng ta và người dân sống trong đó có thể tìm thấy cơ hội hợp tác với nhau để xây dựng hòa bình đích thực.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 09/01/2017 

- There can be no true peace if everyone claims always and exclusively his or her own rights, without caring for the good of others.
Không thể có nền hòa bình đích thực nếu mỗi người cứ luôn khư khư đòi hỏi quyền lợi của riêng mình mà không quan tâm đến lợi ích của người khác.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 01/01/2017 

- Let us entrust the new year to Mary, Mother of God, so that peace and mercy may grow throughout the world.
Chúng ta hãy phó thác năm mới nơi Mẹ Maria, Mẹ Thiên Chúa, ngỏ hầu nền hòa bình và lòng thương xót được triển nở trên toàn thế giới.
Chuyen muc Hoi Ngo

ỦNG HỘ-CHIA SẺ




HIỆP THÔNG THÁNG 01/2017

Websites Gia đình

BỘ ĐẾM

  • Đang truy cập: 68
  • Khách viếng thăm: 67
  • Máy chủ tìm kiếm: 1
  • Hôm nay: 7230
  • Tháng hiện tại: 201077
  • Tổng lượt truy cập: 15869801