Khi núi cao cũng sụp đổ

Thảm họa xảy ra ngày 26/8 tại vùng biên giới Nepal – Tây Tạng khiến cả thế giới bàng hoàng.

Một khối băng đá khổng lồ bất ngờ đổ xuống từ dãy Himalaya, tạo thành dòng lũ bùn cuồn cuộn lao qua các thung lũng. Làng mạc bị vùi lấp, đường sá và cầu cống bị cuốn phăng, nhiều công trình chỉ trong chốc lát đã hóa thành đống đổ nát. Gần 600 người được xác nhận thiệt mạng, hàng ngàn người vẫn còn mất tích. Con số thương vong có thể còn tiếp tục tăng khi công cuộc tìm kiếm đang diễn ra trong vô vàn khó khăn.

Người ta gọi đó là một trận “sóng thần trên cạn”.

Nhưng phía sau những con số lạnh lùng là biết bao phận người vừa bị cắt ngang: một gia đình đang quây quần, một người mẹ vẫn ngóng con trở về, một người khách còn dang dở hành trình, một mái nhà buổi sáng còn tiếng nói cười, đến chiều chỉ còn lại bùn đất và nước mắt.

Trước một mất mát quá lớn, có lẽ điều cần thiết đầu tiên không phải là vội vàng kết tội, nhưng là cúi đầu trước nỗi đau của con người.

Nguyên nhân trực tiếp được xác định là sự sụp đổ của một khối băng và đá. Các nhà khoa học cũng cảnh báo rằng biến đổi khí hậu đang khiến những vùng núi băng trở nên mong manh và bất ổn hơn. Còn việc đào hầm, mở đường, khai khoáng hay xây dựng các công trình thủy điện có liên quan trực tiếp đến thảm họa lần này hay không, vẫn cần những cuộc điều tra khoa học độc lập và minh bạch. 

Dẫu vậy, thảm họa vẫn là lời cảnh tỉnh nghiêm khắc dành cho nhân loại: thiên nhiên không phải là một kho tài nguyên vô tận để con người tùy tiện đào xới, cắt xẻ và khai thác đến kiệt cùng.

Tạo vật có những giới hạn và quy luật riêng. Khi con người vì lợi nhuận và tham vọng mà xem thường những giới hạn ấy, hậu quả không chỉ dừng lại nơi một công trình hay trong biên giới một quốc gia. Nó có thể tràn xuống những vùng đất xa xôi và đổ ập lên cuộc đời của biết bao người vô tội.

Con người có thể khoan xuyên núi, ngăn dòng sông và dựng nên những công trình khổng lồ. Nhưng con người không thể ra lệnh cho núi đừng sụp, cho băng đừng tan, cho nước đừng tràn.

Khoa học giúp chúng ta hiểu và sử dụng thiên nhiên. Nhưng chỉ có sự khôn ngoan mới dạy chúng ta biết kính trọng, gìn giữ và sống hài hòa với thiên nhiên. Tạo vật không phải là kẻ thù để con người chinh phục, nhưng là ngôi nhà chung mà Đấng Tạo Hóa trao cho chúng ta chăm sóc và gìn giữ cho các thế hệ mai sau.

Nhìn những ngôi nhà bị cuốn trôi, ta càng thấm thía sự mong manh của kiếp người.

Có những công trình tưởng sẽ đứng vững trăm năm, chỉ trong vài phút đã thành đống đổ nát. Có những dự tính dành cho ngày mai, chưa kịp thực hiện thì hôm nay đã khép lại. Núi cao còn có thể sụp xuống, huống chi đời người vốn chỉ như một thoáng mây bay.

Nhận ra đời mình chóng qua không phải để bi quan hay buông xuôi, nhưng để biết sống cho đúng hơn: bớt tham lam, bớt hơn thua, bớt làm tổn thương nhau; biết yêu thương khi còn có thể, biết nói lời cảm ơn và xin lỗi khi vẫn còn kịp; biết sử dụng của cải mà không tàn phá môi trường; biết cúi đầu trước Đấng Tạo Hóa và mở lòng trước nỗi đau của đồng loại.

Sau cùng, điều còn lại không phải là ta đã xây được những công trình lớn đến đâu hay nắm giữ bao nhiêu của cải, nhưng là trong quãng đời ngắn ngủi ấy, ta đã để lại cho người khác sự sống hay đổ nát, yêu thương hay khổ đau.

Kiếp người mau qua. Xin hãy sống sao để khi đi qua cuộc đời, ta không để lại phía sau một vùng hoang tàn, nhưng để lại một khoảng xanh cho đất, một chút bình an cho đời và một chút ấm áp trong lòng người.

Lm. Jos Tạ Duy Tuyền - KHI NÚI CAO CŨNG SỤP ĐỔ