Banner giua trang

Những bài học rèn nhân cách của người Việt xưa

Đăng lúc: Chủ nhật - 05/10/2014 16:37 - Người đăng bài viết: ccshue
-

-

Có lẽ xuất phát từ một xã hội thuần nông, kinh tế còn nghèo nàn nên cũng ảnh hưởng và tác động nhiều tới đời sống con người Việt Nam. Nhưng không vì thế mà ông bà ta xưa quên nếp sống văn hóa. Văn hóa và bản sắc Việt với những điều tốt đẹp được hun đúc và gìn giữ hàng ngàn năm.
Những bài học rèn nhân cách của người Việt xưa
 
Có lẽ xuất phát từ một xã hội thuần nông, kinh tế còn nghèo nàn nên cũng ảnh hưởng và tác động nhiều tới đời sống con người Việt Nam. Nhưng không vì thế mà ông bà ta xưa quên nếp sống văn hóa. Văn hóa và bản sắc Việt với những điều tốt đẹp được hun đúc và gìn giữ hàng ngàn năm. Trong bài viết này tôi chỉ xin nói về những quan niệm và cách sống, giao tiếp, ứng xử của người xưa để thấy những người “chân đất”, để thấy ông cha ta rèn luyện nhân cách và nếp sống như thế nào?
 
Cha ông ta có những quan điểm sống rất sâu sắc và chí tình:
 
Đói cho sạch, rách cho thơm; Giấy rách phải giữ lấy lề: Nghèo, đói nhưng phải lấy lễ nghĩa, đạo đức làm trọng. Nhưng bây giờ thói hư tật xấu không những bắt nguồn từ nghèo đói mà kể cả từ sự giàu có nữa. Ví như tính tham lam, thiếu ý thức của một bộ phận người Việt, mua bán gian lận, sinh hoạt bê tha, xả rác bừa bãi … đâu có kể giàu nghèo.
 
Ăn trông nồi, ngồi trông hướng; Miếng ăn miếng nhục; Miếng ăn quá khẩu thành tàn…Các cụ dạy về văn hóa ăn uống rất sâu xa. “Ăn” là một bản năng nhưng cũng phải học, học hàng ngày. Ăn uống phải nhìn xung quanh, không chỉ biết có bản thân mình, phải biết giữ ý tứ, thể diện. Không thể để bị khinh, để mang nhục chỉ vì miếng ăn. Ra nước ngoài mới bộc lỗ rõ điều này.
 
Học ăn, học nói, học gói, học mở: Từ việc ăn, cho đến việc nói và làm; đều phải học, không có gì tự nhiên mà đến. Đi nước ngoài lại càng phải học vì văn hóa, nếp sống, cách nghĩ khác nhau. Mà học thì không quá khó, chỉ cần mình có ý thức học hỏi và chịu khó quan sát thì mình có thể làm được như họ. Như ăn tiệc, như xếp hàng, như giao tiếp ứng xử với người nước ngoài, như giữ gìn trật tự, vệ sinh nơi công cộng…
 
Uốn cây từ thuở cây non, dạy con từ thuở con còn thơ ngây: Đây là một bài học cho các bậc cha mẹ, nhà trường trong việc dạy dỗ con cái. Vậy để hình thành nếp sống văn hóa, thói quen tốt thì gia đình và nhà trường, xã hội phải dạy dỗ trẻ ngay khi còn nhỏ. Người lớn cũng thấy được sự ảnh hưởng của mình để làm gương cho trẻ em. Như vậy thì những thói hư tật xấu làm sao có đất để tồn tại?
 
Tiên học lễ, hậu học văn: Đề cao lễ nghĩa, đạo đức của con người mà ta cần phải học trước khi học về kiến thức. Đây là cái gốc để hình thành nhân cách tốt của mỗi con người, và rộng ra của một xã hội văn minh. Đi một đàng học một sàng khôn: Càng được đi ra ngoài xã hội, ra thế giới càng có cơ hội để học tập, học những điều tốt, điều hay; để từ bỏ những thói hư, tật xấu như các bạn đã nói.
 
Trên kính, dưới nhường; tôn sư trọng đạo: Đó là bài học về ứng xử với những người xung quanh, đó là một trật tự xã hội mà con người phải tuân thủ. Nó thật khác biệt với những gì diễn ra mà chúng ta thấy như cảnh cha con, anh em, thầy trò cãi cọ chửi bới, đối xử tệ bạc, thậm chí đâm chém lẫn nhau bất chấp đạo lý; cảnh chen lấn xô đẩy nơi công cộng bất chấp luật lệ… Nhà sạch thì mát, bát sạch ngon cơm: Dạy con cháu ý thức vệ sinh, gọn gàng ngăn nắp, hình thành thói quen tốt sẽ có tác động tốt đến đời sống của gia đình (rộng ra là xã hội).
 
Còn rất nhiều quan niệm, cách răn dạy của ông bà ta đối với con cháu để mong muốn con cháu mình được học tập và áp dụng trong cuộc sống để cuộc sống đẹp hơn, tốt hơn. Như các câu: Lá lành đùm lá rách; Kim vàng ai nỡ uốn câu, người khôn ai nỡ nói nhau nặng lời; Cá không ăn muối cá ươn, con cưỡng cha mẹ trăm đường con hư; Không thầy đố mày làm nên; Gần mực thì đen, gần đèn thì rạng
 
Các cụ xưa tuy nghèo thật nhưng luôn có lòng tự trọng: Đói cho sạch, rách cho thơm. Những quan niệm sống xưa cho đến nay vẫn còn nguyên giá trị. Thiết nghĩ, văn hóa không phân biệt giàu nghèo. Thực tế cuộc sống đã chứng minh người giàu không có nghĩa là có văn hóa và ai bảo người nghèo thì không có văn hóa? Giữa người nghèo, hoặc ít tri thức xấu tính và người giàu hoặc trí thức đầy mình xấu tính thì ai đáng chê cười hơn? Nhiều ý kiến cho rằng trước đây người Việt ra nước ngoài không bị coi thường như bây giờ, vậy nguyên nhân do đâu?
 
Tôi tự hào vì mình là người Việt với một truyền thống văn hóa, đạo lý tốt đẹp. Nhưng tôi thấy xấu hổ vì những tính xấu của người Việt. Bạn đừng tự ái vì những bài viết chê trách người Việt xấu tính vì liều “thuốc đắng” đó  là sự thật. “Thuốc đắng dã tật sự thật mất lòng”, thà rằng “mất lòng trước nhưng được lòng sau”, người xưa nói thế quả không sai đâu.
 
Việt Nam ta còn nghèo, về kinh tế còn phải phấn đấu nhiều. Nhưng văn hóa, văn minh thì không thể không học tập. Xã hội ta vẫn nhiều những con người, những hành vi, nghĩa cử đẹp; vẫn nhiều những cái hay cái đẹp. Biết hay để học biết nhục để sửa, vậy nên ta phải học, học người xưa, người nay, học thế giới xung quanh thì mới ngẩng cao đầu được.
Tác giả bài viết: Chí Minh
Nguồn tin: VietNamNet
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới     

 

TRUYỀN THÔNG TIN VUI VÀ HY VỌNG

…Tôi muốn khuyến khích mọi người tham gia vào các loại hình truyền thông mang tính xây dựng, loại bỏ định kiến với người khác và cổ võ nền văn hóa gặp gỡ, giúp mọi người chúng ta nhìn thế giới xung quanh một cách thực tế và đầy tin tưởng.   …Tôi muốn góp phần vào việc tìm kiếm một phong cách...

ĐỨC THÁNH CHA TRÊN TWITTER 10/2017


Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 17/10/2017 

- It is the duty of the human family to help free every single person from poverty and hunger.
Gia đình nhân loại có nghĩa vụ giúp đỡ mỗi người thoát khỏi cảnh đói nghèo.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 16/10/2017 

- Ensuring everyone’s right to food and nourishment is an imperative we cannot ignore. It is a right to which there are no exceptions!
Quyền được bảo đảm về lương thực thực phẩm là một đòi hỏi mà chúng ta không thể làm ngơ. Quyền đó không có ngoại lệ!

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 15/10/2017 

- Along with the Saints, let the joy and beauty of living the Gospel shine through the witness of our lives.
Cùng với các Thánh, hãy để cho niềm vui và vẻ đẹp của Phúc Âm sống động qua lời chứng của cuộc sống của chúng ta.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 10/10/2017 

- God does not disappoint! He has placed hope in our hearts so that it can blossom and bear fruit.
Thiên Chúa không hề thất vọng! Ngài đã đặt vào con tim chúng ta niềm hy vọng để nó nẩy mầm và sinh hoa trái.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 09/10/2017 

- The search for peace is an open-ended task, a responsibility that never ends and that demands the commitment of everyone.
Việc tìm kiếm hòa bình là một nhiệm vụ mở, một trách nhiệm không có hồi kết và đòi hỏi sự cam kết của mọi người.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 29/9/2017 

- I have chosen this theme for World Communications Day 2018: “The truth will set you free” (Jn 8:32). Fake news and journalism for peace.
Tôi chọn chủ đề này cho Ngày Thế giới Truyền Thông: “Sự thật sẽ giải thoát bạn” (Gio 8, 32). Những tin giả và làm báo chí vì hòa bình.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 28/9/2017 

- Encountering Jesus can give a decisive direction to our life, filling it with meaning.
Gặp gỡ Đức Giêsu có thể mang lại bước ngoặt quyết định cho cuộc đời chúng ta, làm cho cuộc đời chúng ta có ý nghĩa.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 27/9/2017 

- Let us share without fear the journey of migrants and refugees. #ShareJourney
Chúng ta đừng sợ hãi khi chia sẻ hành trình của người nhập cư và người tị nạn.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 19/9/2017 

- Let us work together to find concrete solutions to help the poor, refugees, victims of modern forms of slavery, in order to promote peace.
Chúng ta hãy cùng nhau làm việc nhằm tìm kiếm giải pháp cụ thể để giúp đỡ người nghèo, người tị nạn, các nạn nhân nô lệ kiểu mới và thúc đẩy hòa bình.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 18/9/2017 

- Let us find the courage to purify our hearts by removing the rocks and thorns which choke the Word of God.
Chúng ta hãy can đảm thanh tẩy con tim, gỡ bỏ những tảng đá và gai nhọn bóp nghẹt Lời Chúa.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 16/9/2017 

- Global action is needed in order to reduce pollution and at the same time promote development in poorer countries.
Cần hành động trên bình diện toàn cầu nhằm giải quyết cùng lúc giảm thiểu nạn ô nhiễm và sự phát triển của các nước nghèo.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 12/9/2017 

- I encourage world leaders to set aside partisan and ideological interests and seek together the common good of all humanity.
Tôi khuyến khích các nhà lãnh đạo trên thế giới gạt lợi ích đảng phái và ý thức hệ sang một bên và cùng nhau tìm kiếm lợi ích chung của toàn thể nhân loại.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 11/9/2017 

- Dear Colombian brothers and sisters, thank you! I have met so many people who have touched my heart. You have done me a world of good!
Xin cám ơn anh chị em Colombia! Tôi đã gặp rất nhiều người làm tôi xúc động. Anh chị em đã mang lại cho tôi điều tuyệt vời!

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 10/9/2017 

- To “take the first step” is, above all, to go out and meet others with Christ the Lord.
“Đi bước trước”, trước hết là ra đi gặp gỡ tha nhân cùng với Đức Kitô, Chúa chúng ta.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 10/9/2017 

- Charity helps us to know the truth and truth calls for acts of kindness.
Đức ái giúp chúng ta hiểu biết chân lý, và chân lý đòi hỏi thực thi điều thiện.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 09/9/2017 

- Our contagious joy must be our first testimony to the closeness and love of God.
Niềm vui lây lan của chúng ta phải là chứng tá cho sự gần gũi và tình yêu thương của Thiên Chúa.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 09/9/2017 

- Today there are many who hunger for God, who hunger for dignity. As Christians, we must help them to be satiated by God.
Ngày nay, nhiều người khao khát Chúa, khao khát phẩm giá con người. Là người Kitô hữu, chúng ta phải giúp họ được thỏa mãn trong Chúa.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 08/9/2017 

- Truth is an inseparable companion of justice and mercy.
Sự thật là người đồng hành không thể tách rời của công lý và lòng thương xót.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 08/9/2017 

- Reconciliation is consolidated by the contribution of all. It enables us to build the future and makes hope grow.
Hòa giải được củng cố bằng sự đóng góp của tất cả mọi người. Nó cho chúng ta xây dựng tương lai và làm triển nở niềm hy vọng.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 07/9/2017 

- Dear young people, do not be afraid of the future! Dare to dream big! Keep joy alive, a sign of a young heart that has encountered the Lord.
Hỡi các bạn trẻ, đừng sợ tương lai! Hãy nuôi mộng lớn! Hãy giữ niềm vui sống động, dấu chỉ một con tim trẻ trung đã gặp được Chúa.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 07/9/2017 

- I encourage you to entrust yourselves to the Lord, who is the only one who helps and inspires us to contribute to reconciliation and peace.
Tôi cổ vũ các bạn hãy phó mình cho Chúa, Đấng duy nhất có thể nâng đỡ chúng ta và truyền cảm hứng để chúng ta đóng góp cho hòa giải và hòa bình.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 06/9/2017 

- Dear Friends, please pray for me and all of Colombia, where I will be travelling for a journey dedicated to reconciliation and peace.
Các bạn thân mến, xin hãy cầu nguyện cho tôi và toàn dân Colombia, nơi tôi sẽ thăm viếng vì mục tiêu hòa giải và hòa bình.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 05/9/2017 

- Like Mother Teresa, may we open up opportunities of joy and hope for the many who are discouraged and need understanding and tenderness.
Noi gương Mẹ Têrêxa, chúng ta hãy mở ra những cơ hội của niềm vui mừng và hy vọng cho nhiều người đang thất vọng và đang cần sự thấu hiểu và tình thương mến.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 04/9/2017 

- Jesus is present in so many of our brothers and sisters who suffer today like He did.
Chúa Giêsu đang hiện diện trong những anh chị em chúng ta hôm nay đang phải chịu khổ nạn như Ngài đã trải qua.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 03/9/2017 

- It is much more important to realize how much God loves us, than how much we ourselves love Him.
Điều rất quan trọng là hiểu được Chúa yêu chúng ta dường nào hơn là chúng ta yêu Chúa bao nhiêu.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 02/9/2017 

- Jesus is always there with an open heart. He throws open the mercy that he has in his heart. He forgives, embraces, and understands.
Chúa Giêsu luôn ở đó với con tim rộng mở. Ngài tuôn ra lòng thương xót mà Ngài có trong tim mình. Ngài thứ tha, ôm ấp và thấu hiểu.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 01/9/2017 

- Lord, teach us to contemplate you in the beauty of creation and reawaken our gratitude and sense of responsibility.
Lạy Chúa, xin dạy chúng con biết chiêm ngắm Ngài trong vẻ đẹp của tạo vật, và đánh thức lại lòng biết ơn và ý thức trách nhiệm.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 31/8/2017 

- If you pay attention to the heart, you will find you are close to the Lord and to others.
Nếu bạn lắng nghe tiếng con tim, bạn sẽ thấy bạn đang gần gũi Chúa và tha nhân.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 30/8/2017 

- The Gospel invites us to answer first and foremost to God who loves us and saves us, recognising Him in our neighbour.
Tin mừng mời gọi chúng ta tiên vàn đáp lại tiếng Chúa, Đấng yêu thương và cứu chuộc chúng ta, bằng cách nhận ra Ngài nơi người lân cận.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 28/8/2017 

- “You made us unto Yourself, and our heart is restless until it rests in you”. (St Augustine’s “Confessions”)
“Chúa đã dựng nên chúng con cho Chúa, và lòng chúng con khắc khoải cho đến khi nghỉ yên trong Chúa” (Thánh Augustinô, “Tự Thú”).

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 27/8/2017 

- Today how many mothers shed tears, like St Monica, so that their children will return to Christ! Do not lose hope in God’s grace!
Ngày nay biết bao bà mẹ đã khóc như thánh Monica để con cái mình quay về với Đức Kitô. Đừng đánh mất niềm hy vọng nơi ân sủng Chúa!

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 26/8/2017 

- May the Virgin Mary obtain for us the grace to be enlivened by the Holy Spirit, so we can witness to Christ with evangelical honesty.
Xin Đức Trinh nữ Maria ban cho chúng ta ơn Chúa Thánh Thần tác động mạnh mẽ để làm chứng cho Đức Kitô bằng sự công chính của Tin Mừng.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 25/8/2017 

- Being men and women of the Church means being men and women of commUNI0N.
Là người của Giáo Hội có nghĩa là người của sự hiệp thông.
Chuyen muc Hoi Ngo

ỦNG HỘ-CHIA SẺ





HIỆP THÔNG THÁNG 10/2017

Websites Gia đình

BỘ ĐẾM

  • Đang truy cập: 65
  • Hôm nay: 15837
  • Tháng hiện tại: 308456
  • Tổng lượt truy cập: 19647775