Lớp Tiểu Chủng Viện Phú Xuân 1957.

Lớp Tiểu Chủng Viện Phú Xuân 1957.

Đại Hội CCS Huế tại hải ngoại lần thứ I đã được tổ chức thành công tốt đẹp vào hai ngày 18,19/9/2010 tại Trung Tâm CGVN, Orange County, California. Anh em ba nhà An Ninh, Phú Xuân và Hoan Thiện đã có dịp gặp gỡ hàn huyên tâm sự sau bao nhiêu năm xa cách.

Lấy mốc năm 1975, anh em chúng ta ít có dịp gặp nhau đông đủ, mỗi người một ngả. Người ở lại, kẻ ra đi, có anh bỏ mình trên đại dương. Tôi nhớ lại những khuôn mặt thơ ngây độ tuổi 12, 13, 14 bắt đầu nhập học tại TCV Phú Xuân vào tháng 9 năm 1957. Những nơi sinh hoạt của chủng viện như nhà thờ, nhà ăn, nhà học, nhà ngủ, sân chơi...cứ hiện ra trong trí nhớ, cũng như những giờ giấc mà có lần trước đây tôi đã ghi lại.

Các bạn Phú Xuân 57 thân mến,

Vài kỷ niệm nho nhỏ sau đây tôi ghi ra để các bạn cùng tôi "nhớ lại những ngày xưa thân ái", hầu chúng ta thương nhau và cầu nguyện cho nhau khi tuổi đời đang bắt đầu vào xế chiều.

Năm học đầu tiên, lớp tư Phú Xuân có khoảng trên 60 chủng sinh, kể cả vài anh ở lại lớp: Tuần tự ABC mà tôi nhớ được như sau: Ấm, An, Bình, Chế, Chung, Chung (Đỗ Bá Chung), Chức, Danh, Du, Giải, Hiền, Hoàng (ôn Hoàng em anh Trang), Hoàng (Dạ Thảo), Hường, Linh, Mỹ, Nghĩa, Ngôn, Phúc Anrê (128), Phúc Đoàn, Phục, Quang, Quang, Quý, Sơn, Sơn, Suyền, Thái, Thạch, Thi, Thị, Thọ, Tôn, Tiếu, Vinh, Xuân...Sau nhập lớp, có thêm: Nguyễn Bá Chiến, Trần Văn Hiệu, Hoàng Đình Thường.

Anh em Phú Xuân 57 đã được bước lên Bàn Thánh:

- Lm Phêrô Nguyễn Hữu Giải

- Lm Giacôbê Lê Sĩ Hiền

- Lm Tôma Trần Văn Hiệu

- Lm Anrê Nguyễn Văn Phúc

- Lm Phanxicô Xaviê Ngô Phục

Bấy giờ lớp ba PX55 gồm có:

- Lm Nguyễn Văn Hoàng

- Lm Ngô Văn Nhơn

- Lm Lê Công Mỹ

- Lm Nguyễn Văn Bình đã về chầu Chúa.

Lớp nhì, tức PX53:

- Đức cha phụ tá F.X. Lê Văn Hồng

- ĐÔ Jerome Nguyễn Ngọc Hàm

- Lm Giuse Trần Văn Tuyên vừa qua đời ngày 24/8/2010.

Trong dịp Đại Hội vừa qua, chúng ta đã tưởng nhớ đến các bậc ân sư và anh em đã về với Chúa. Chúng ta không quên cầu nguyện cho các linh mục đang làm mục vụ, đang phục vụ trên mọi cánh đồng truyền giáo. Xin Chúa nhân lành ban cho các ngài sức khỏe xác hồn để chu toàn sứ vụ mà Chúa đã trao ban.

Thời gian từ năm 1957 đến 1960, có quý cha Bề Trên:

- Lm Phaolô Lê Văn Đẩu (RIP)

- Lm Anrê Bùi Quang Tịch (RIP)

Các vị ân sư như sau:

- Lm Micae Nguyễn Văn Tường dạy Latin, Giáo lý

- Lm Batôlômêô Nguyễn Văn Phước dạy Việt Văn

- Lm Nguyễn Văn Thọ kế tiếp dạy Việt Văn

- Lm Đôminicô Nguyễn Văn Nghĩa dạy Pháp Văn

- Lm F. X. Nguyễn Văn Thuận (Tôi Tớ Chúa ĐHY F.X.)

- Lm Giacôbê Lê Văn Mẫn dạy Toán Lý Hóa

Quý ân sư trên đã yên nghỉ, duy chỉ cha Nghĩa đang nghỉ hưu tại GP Nha Trang.

Các Giáo sư gồm:

- Cụ Tôn Thất Sa dạy Vẽ

- Thầy Nguyễn Văn Thiệt dạy Anh Văn

- Thầy Nhật dạy Việt Văn

Tôi xin ghi lại đây một vài kỷ niệm với quý cha dạy các môn học. Có dịp, tôi sẽ trở lại các kỷ niệm trong nhà thờ, nhà ăn, nhà ngủ...

GIỜ HỌC VIỆT VĂN

Cha giáo Nguyễn Văn Phước ra một bài luận văn gì đó, tôi không nhớ đề tài. Ngài cho đọc các bài hay và dở. Bài viết dở nhất lớp là của tôi. Cha tặng một lời phê bình giữa lớp:

- Chú Mỹ này làm Luận gì mà cứ dùng chữ Và, Và...Khi nào vào nhà ăn mới Và chứ!

Vì vậy, nếu bây giờ chú Mỹ này viết có dở thì cũng xin các bạn miễn thứ, không chấp xét.

Thời cha Nguyễn Văn Thọ, ngài thường đọc cho các chú nghe những đoạn văn hay về tả cảnh, tả người... Có lần ngài đọc một bài tả về các con vật bắt ruồi. Các chú lắng tai nghe, nhưng tuổi trẻ dễ quên. Tuần sau ngài ra bài luận tả lại cảnh con nhện bắt mồi. Hầu hết các chú ngồi cắn bút. Chỉ có một bài tạm được của chú Nguyễn Văn Phúc mà ngày 18/8/2010 vừa rồi được bổ nhiệm làm quản xứ An Vân. Bạn nào chưa được nghe, lần sau tôi xin kể.

GIỜ HỌC ANH VĂN

Vào năm 1958, thầy dạy Anh văn cho lớp 3 và lớp 4 chúng tôi là GS Nguyễn Văn Thiệt. Thầy vui tính, dạy dễ hiểu, phát âm rõ ràng nên ai ai cũng thích học và thuơng mến thầy. Tôi vẫn còn nhớ vài sáng kiến mà thầy giúp chúng tôi dễ học, dễ đọc. Ví dụ trong quá khứ phân từ, những động từ mà vần cuối cùng là các chữ K, X, S, P, C, CH, SH, F thì ED phải đọc Tờ chứ không đọc It. Thầy dạy:

Khi Xuống Sông Phải Coi Chừng She Fall.

Còn như các chữ The, That, These, Those thầy bảo đọc uốn lưỡi lên:

Đừng Đem Đu Đủ Đến Đây.

HỌC VẼ

Thầy dạy vẽ là cụ Tôn Thất Sa. Y phục của cụ luôn là áo dài đen, không khăn đóng. Cụ thường dạy các chú vẽ hoa văn, nhà bia ở Phú Văn Lâu. Vẽ ra, rồi nhìn từ nhiều phía: Trắc diện, bình diện... Cụ làm một bài thơ về vẽ bản đồ VN như sau:

Bản đồ nước Việt Nam ta

Muốn cho dễ nhớ, vẽ ra cách này:

Vẻ bề dài bằng hai bề rộng

Chia làm sáu khoảng bằng nhau

Còn thừa chút mũi Cà Mau...

Bấy giờ chú Lê Công Mỹ vẻ khá đẹp, nên thỉnh thoảng tôi xin copy để có bài nộp thầy.

HỌC LATIN

Cha Nguyễn Văn Tường có tiếng là khó tính dạy Latin. Đây là môn học rất khó nuốt. Nhập môn là chữ Rosa, tự nó được chia ra từ Nominatif, Vocatif, Genitif, Ablatif và Accusatif. Tùy vị trí mà Rosa thành Rosae rồi Rosam.

Một bài ngữ vựng phải được học thuộc lòng từng từ. Có lần tôi không thuộc bài, bị ngài phán: Tối lên phòng, đọc phạt. Không những đọc bài đó, mà còn phải đọc từ bài đầu tiên. Đọc trong giờ étude thì thật trở ngại, vì không còn thì giờ soạn bài các tiết học khác.

Lần đó, khi thấy cha vẫn cứ làm việc, ghi chép sổ sách, tôi đứng khép nép bên cạnh, vội đọc bỏ băng cho nhanh thì giờ. Không ngờ ngài bảo dừng lại:

- Nè chú, chưa thuộc, đọc bỏ băng, mai lên đọc lại!

Ngoài môn Latin, cha Tường còn dạy Giáo Lý. Thời đó Sách Kinh Nghĩa gồm có 10 Phần, 8 Giải, 3 Nghĩa, 12 Điều. 10 Phần gồm:

Thiên Chúa Nhất Thể Tam Vị Đệ Nhất Thiên

Giáng Sinh Cứu Thế Đệ Nhị Thiên

Tử Kỳ Hữu Định Đệ Tam Thiên

....

Hỏi  : Có khi nào ta phải chết chăng?

Thưa: Đến kỳ Chúa định chúng ta đều phải chết.

Hỏi  :  Chết đoạn xác ta ra thế nào?

Thưa: Xác ta đều phải hư nát.

Viết đến đây, tôi nhớ lại cha Giuse Trần Văn Tuyên lúc đó là lớp Nhì, vừa được Chúa gọi về lúc 3 giờ sáng ngày 24/8/2010. Ngày này lễ kính Thánh Batôlômêô, bổn mạng của cố Lm Batôlômêô Nguyễn Phùng Tuệ. Cha Tuệ là nghĩa phụ của tôi, cũng là nghĩa phụ của Đức cha phụ tá F.X., cha Anrê Phúc, cha F.X. Hải, cha Giuse Quý... Xin anh em một phút cầu nguyện cho quý cha và anh em CCS chúng ta đã quá cố, sớm được hưởng nhan Thánh Chúa.

Ngoài việc dạy học, cha Tường còn làm Quản Lý, hay gọi là cha Giữ Việc. Ngài chăm sóc thuốc men cho các chú khi ốm đau. Dù đau đầu, cảm ho, ngài cho uống một liều thuốc Xổ là các chú hết bệnh!

Ngày thứ năm hàng tuần hay nghĩ lễ, ngài thường đi thăm các đồn điền ở Hòa Mỹ, Nam Đông. Có lần một nhóm chúng tôi muốn chơi bóng chuyền nhưng các sân đều đầy các chú. Vậy là chúng tôi dọn dẹp một góc sân đang chứa đầy vật liệu xây dựng. 7, 8 chú ì ạch khiêng đi một thanh sắt đường rầy xe lửa. Vô ý, chú Nguyễn Xuân Thọ đang ở Arizona bị cây sắt đè mất một lóng tay, máu me chảy dầm dề. Chúng tôi rất lo sợ cha Tường sẽ chất vấn về tai nạn này.

Rất nhiều kỷ niệm những năm tháng học hành và tu luyện tại tiểu chủng viện. Có dịp, tôi sẽ kể thêm. Chúng ta ôn lại chút kỷ niệm để mến thương nhau nhiều hơn, nhất là cầu nguyện cho nhau luôn vững bước trên con đường tiến về Nhà Chúa, nhờ lời kinh Mân Côi trong tháng 10 này.

Trần Văn Mỹ PX57 North Carolina