Hội ngộ IV [4]. Tiến bước trong Vui mừng và Hy vọng
- Thứ hai - 31/07/2023 18:30
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Bài giảng lễ của Lm FX Nguyễn Hoàng Hải trong thánh lễ tại Linh đài Mẹ La Vang vào lúc 07g30 ngày 26/7/2023, ngày thứ 3 Hội ngộ lần IV Gia đình Cựu Chủng sinh Huế. Lễ thánh Gioakim và Anna, song thân Đức Maria.
Anh chị em thân mến,
Cha Phaolô Đặc trách Cựu Chủng sinh Huế nhờ tôi chia sẻ Lời Chúa cho anh chị em trong thánh lễ này, nên xin chia sẻ có lẽ hơi nghiêm trang một chút, nói theo ngôn ngữ khi xưa khi chập chững bước vào chủng viện đều phải biết là “sérieux”. Vậy xin anh chị em thông cảm đón nhận… Xin dành đôi giây lát để cùng cảm nghiệm những gì Chúa ban cho.
1. Trước tiên hôm nay, khi mừng lễ kính công phúc hai thánh song thân Đức Maria, Giáo hội lấy lời sách Huấn Ca để ca ngợi các ngài và cũng nói với chúng ta rằng “Các ngài là những người đạo hạnh, công đức các ngài không chìm vào quên lãng… Và danh thơm mãi lưu truyền hậu thế”.
Thực vậy, đạo hạnh và danh thơm của hai thánh Gioakim và Anna được lưu truyền, không phải các ngài là song thân Đức Maria mà Giáo hội tôn vinh, theo kiểu thế gian “thấy người sang bắt quàng làm họ”, nhưng là vì “xem quả thì biết cây”. Nếu Đức Maria là hoa trái tốt lành nhất giữa con cái loài người, thì chắc chắn hoa trái đó phải xuất phát từ một cội gốc tốt lành thánh thiện; nhất là, hai vị là kết tinh niềm tin và hy vọng của dân Chúa xuyên suốt chiều dài hàng nghìn năm lịch sử của Cựu ước, đầy những thăng trầm và thử thách; họ được mời gọi sống trung tín với giao ước, vững bước trong niềm hy vọng vào lời hứa cứu rỗi Thiên Chúa sẽ thực hiện điều đã hứa với loài người từ sau tội Nguyên tổ… Nơi các ngài, niềm tin và hy vọng “giờ cứu rỗi nở hoa” của lịch sử Cựu ước sẽ nên hiện thực, vì các ngài đã luôn tỉnh thức lắng nghe để nhận biết việc Thiên Chúa làm qua các biến cố lịch sử và các dấu chỉ tích cực rằng giờ Thiên Chúa viếng thăm dân Người đã đến gần…trong khi dân Chúa người người đã ra bất trung, bị cám dỗ từ bỏ mọi niềm tin và hy vọng, họ trở nên “lòng chai dạ đá”, cứng lòng cố chấp, không muốn phân định điều hay lẽ phải để nhận ra các dấu chỉ mà Người yêu thương gửi tới cho họ xuyên qua các biến cố lịch sử, như lời Isaia nói về họ rằng “có lắng tai nghe cũng chẳng hiểu, có trố mắt nhìn cũng chẳng thấy… vì lòng dân này đã ra đần độn, chúng đã nặng tai, còn mắt thì chúng nhắm lại, kẻo mắt chúng thấy, tai chúng nghe và lòng chúng hiểu được mà hoán cải, và rồi Ta sẽ chữa chúng cho lành…”.
Không như dân Chúa đã cứng lòng cố chấp, nơi các ngài niềm tin và hy vọng ấy vẫn cháy sáng và đã trở nên ngọn đèn thắp sáng Cựu ước… để đưa dân Chúa bước vào ngưỡng cửa Tân ước, được Thiên Chúa thực hiện qua một Eva mới thay cho Eva cũ, được sinh ra từ cung lòng của hai ông bà. Và các ngài đã trở nên mẫu gương đức tin và các nhân đức cho dân Chúa, cho đời sống gia đình và cho chúng ta hôm nay. Chúa Giêsu cũng đã từng nói “Mắt anh em có phúc vì được thấy, tai anh em có phúc vì được nghe… Nhiều ngôn sứ và người công chính mong mỏi được nghe, được thấy điều anh em đang nghe đang thấy mà không được nghe được thấy” (Mt 13, 16-17).
Trong cuộc lữ hành trần thế, xuyên qua những xôn xao “cơm áo gạo tiền” thúc bách, chúng ta cũng được mời gọi tỉnh thức nhận ra (được nghe và được thấy) các dấu chỉ tình yêu Chúa gửi đến qua các biến cố đời mình, qua gia đình, qua hoàn cảnh, qua thời đại chúng ta đang sống… Nhờ đức tin, chúng ta nhận ra “tất cả là hồng ân” để sống lạc quan vui mừng và hy vọng vì tin chắc Thiên Chúa sẽ viết thẳng lịch sử đời chúng ta cho dầu có phải trải qua những khúc khuỷu quanh co của trần thế. Ngài biến cái bất toàn thành cái hoàn hảo, biến cái buồn thảm thành niềm vui, cứ thắp sáng cuộc đời giữa những bóng tối nghiệt ngã… và đó vừa là sứ mệnh vừa là ơn phúc Chúa và Đức Maria ban cho chúng ta trong cuộc lữ hành của đời mình…
2. Thưa anh chị em. Trong thư 1 Cor. Thánh Phaolô định nghĩa “Kitô hữu là người lữ hành”. Người lữ hành cần có đủ hành trang và một con đường đúng. Hành trang của chúng ta là niềm tin vui mừng và hy vọng, là “miles Christi”; đường chúng ta đi là Đức Giêsu Kitô “đường, sự thật, sự sống”, nên chắc chắn chúng ta sẽ không lạc lối và đủ sức đạt tới đích điểm của cuộc sống làm người và làm con Chúa dù có phải trải qua bao thử thách và hy sinh. Trong cuộc lữ hành đức tin này, chúng ta luôn có nhau, nhất là luôn có Chúa và Đức Maria cùng đồng hành giúp chúng ta nhận ra các dấu chỉ tình yêu trong cuộc sống mà Chúa gửi tới cho chúng ta. Vững tin vào điều đó chúng ta sẽ luôn lạc quan đạt tới đích điểm cuộc đời.
Đấng Đáng kính, Đức HY PX Nguyễn Văn Thuận, vị ân sư và bề trên của chúng ta có nói thêm: “Lữ hành trong niềm hy vọng”. Vì khác với những người đương thời, Chúa ban cho ngài ơn “nghe và thấy” các dấu chỉ của thời đại ngài đang sống; và như một ngôn sứ, ngài cũng đã từng trải qua một cuộc lữ hành đầy thử thách nhưng không bao giờ mất niềm tin và hy vọng, đầy ánh sáng và bóng tối chen chân tràn ngập đời ngài… Và hôm nay, chúng ta kính mến và tôn vinh ngài cách đặc biệt không phải chỉ vì là Ân sư, là Bề trên, mà còn là vì một cuộc đời gương mẫu và lạ lùng mà hầu hết ai trong chúng ta đều có những cảm thức tốt lành mà Thiên Chúa làm qua cuộc đời ngài. Năm 1967, khi đang làm bề trên và dạy anh em chúng ta ở TCV Hoan Thiện, ngài được Tòa Thánh chọn làm Giám mục Nha Trang, lúc ấy ngài mới 39 tuổi (sinh tháng 5/1928). Điều đáng nói là lúc ấy Giáo luật 1917 vẫn còn hiệu lực và quy định làm Giám mục phải trên 40 tuổi. Ngài là vị Giám mục trẻ nhất của Giáo hội Việt Nam lúc ấy, và là 1 trong 4 vị Giám mục trẻ nhất của Giáo hội hoàn cầu. Khi được chọn làm Giám mục, ngài đã chọn châm ngôn Giám mục của mình là “VUI MỪNG và HY VỌNG” (Gaudium et Spes), điều mà cho đến lúc ấy chưa có vị nào dám chọn câu châm ngôn Giám mục ngoài Thánh Kinh. Gaudium et Spes là tên của một Hiến chế mà nội dung hàm chứa nhiều tranh luận của các Nghị phụ, nên có biệt danh là Lược đồ 13 (Schéma treize). Hiến chế này mãi đến ngày 6/12/1965, ngày cuối bế mạc Công đồng Vatican II, mới được công bố cho toàn thể Giáo hội.
Và suốt cả cuộc đời ngài, sứ điệp Vui mừng và Hy vọng của Vatican II trở thành LINH ĐẠO tuyệt vời cho thế giới và cho cả Giáo hội. Ngày nay, sứ điệp ấy đã và vẫn tiếp tục giải sáng niềm tin vui mừng và hy vọng ấy cho thế giới và cho chúng ta. Thực vậy, khởi đầu Hiến chế mục vụ này, thánh Công đồng nói: “Vui mừng và Hy vọng, ưu sầu và lo lắng của con người ngày nay, nhất là của người nghèo và những ai đau khổ cũng là vui mừng và hy vọng, ưu sầu và lo lắng của các môn đệ Chúa Kitô, và không có gì thực sự là của con người mà lại không gieo âm hưởng trong lòng họ…” (GS 1). Liền sau đó, Công đồng minh thị về sứ mệnh của Giáo hội: “Vậy, khi công bố thiên chức cao cả của con người và xác nhận con người mang trong mình một mầm mống thần linh, thánh Công đồng muốn hiến cho nhân loại sự cộng tác thành thực của Giáo hội hầu thiết lập cho mình tình huynh đệ đại đồng phù hợp với thiên chức ấy. Không bị một tham vọng trần thế nào thúc đẩy, Giáo hội chỉ nhằm một điều là dưới sự dẫn dắt của Chúa Thánh Thần, Giáo hội tiếp tục công cuộc của chính Chúa Kitô, Đấng đã đến thế gian để làm chứng cho chân lý, để cứu rỗi chứ không luận phạt, để phục vụ chứ không để được hầu hạ” (GS 3).
Hôm nay, khi kính nhớ công đức và gương sáng của hai thánh tổ phụ, song thân Đức Maria, chúng ta cùng ôn lại con đường mình được mời gọi tiếp bước lên đường với Đức Maria, để hành trình đời chúng ta luôn mãi thấm đượm niềm tin yêu vào Thiên Chúa và Giáo hội với Vui Mừng và Hy vọng.
TẠ ƠN CHÚA, TRI ÂN NGƯỜI và CẢM ƠN ĐỜI.
Lm FX Nguyễn Hoàng Hải, TGP Huế
Cha Phaolô Đặc trách Cựu Chủng sinh Huế nhờ tôi chia sẻ Lời Chúa cho anh chị em trong thánh lễ này, nên xin chia sẻ có lẽ hơi nghiêm trang một chút, nói theo ngôn ngữ khi xưa khi chập chững bước vào chủng viện đều phải biết là “sérieux”. Vậy xin anh chị em thông cảm đón nhận… Xin dành đôi giây lát để cùng cảm nghiệm những gì Chúa ban cho.
1. Trước tiên hôm nay, khi mừng lễ kính công phúc hai thánh song thân Đức Maria, Giáo hội lấy lời sách Huấn Ca để ca ngợi các ngài và cũng nói với chúng ta rằng “Các ngài là những người đạo hạnh, công đức các ngài không chìm vào quên lãng… Và danh thơm mãi lưu truyền hậu thế”.
Thực vậy, đạo hạnh và danh thơm của hai thánh Gioakim và Anna được lưu truyền, không phải các ngài là song thân Đức Maria mà Giáo hội tôn vinh, theo kiểu thế gian “thấy người sang bắt quàng làm họ”, nhưng là vì “xem quả thì biết cây”. Nếu Đức Maria là hoa trái tốt lành nhất giữa con cái loài người, thì chắc chắn hoa trái đó phải xuất phát từ một cội gốc tốt lành thánh thiện; nhất là, hai vị là kết tinh niềm tin và hy vọng của dân Chúa xuyên suốt chiều dài hàng nghìn năm lịch sử của Cựu ước, đầy những thăng trầm và thử thách; họ được mời gọi sống trung tín với giao ước, vững bước trong niềm hy vọng vào lời hứa cứu rỗi Thiên Chúa sẽ thực hiện điều đã hứa với loài người từ sau tội Nguyên tổ… Nơi các ngài, niềm tin và hy vọng “giờ cứu rỗi nở hoa” của lịch sử Cựu ước sẽ nên hiện thực, vì các ngài đã luôn tỉnh thức lắng nghe để nhận biết việc Thiên Chúa làm qua các biến cố lịch sử và các dấu chỉ tích cực rằng giờ Thiên Chúa viếng thăm dân Người đã đến gần…trong khi dân Chúa người người đã ra bất trung, bị cám dỗ từ bỏ mọi niềm tin và hy vọng, họ trở nên “lòng chai dạ đá”, cứng lòng cố chấp, không muốn phân định điều hay lẽ phải để nhận ra các dấu chỉ mà Người yêu thương gửi tới cho họ xuyên qua các biến cố lịch sử, như lời Isaia nói về họ rằng “có lắng tai nghe cũng chẳng hiểu, có trố mắt nhìn cũng chẳng thấy… vì lòng dân này đã ra đần độn, chúng đã nặng tai, còn mắt thì chúng nhắm lại, kẻo mắt chúng thấy, tai chúng nghe và lòng chúng hiểu được mà hoán cải, và rồi Ta sẽ chữa chúng cho lành…”.
Không như dân Chúa đã cứng lòng cố chấp, nơi các ngài niềm tin và hy vọng ấy vẫn cháy sáng và đã trở nên ngọn đèn thắp sáng Cựu ước… để đưa dân Chúa bước vào ngưỡng cửa Tân ước, được Thiên Chúa thực hiện qua một Eva mới thay cho Eva cũ, được sinh ra từ cung lòng của hai ông bà. Và các ngài đã trở nên mẫu gương đức tin và các nhân đức cho dân Chúa, cho đời sống gia đình và cho chúng ta hôm nay. Chúa Giêsu cũng đã từng nói “Mắt anh em có phúc vì được thấy, tai anh em có phúc vì được nghe… Nhiều ngôn sứ và người công chính mong mỏi được nghe, được thấy điều anh em đang nghe đang thấy mà không được nghe được thấy” (Mt 13, 16-17).
Trong cuộc lữ hành trần thế, xuyên qua những xôn xao “cơm áo gạo tiền” thúc bách, chúng ta cũng được mời gọi tỉnh thức nhận ra (được nghe và được thấy) các dấu chỉ tình yêu Chúa gửi đến qua các biến cố đời mình, qua gia đình, qua hoàn cảnh, qua thời đại chúng ta đang sống… Nhờ đức tin, chúng ta nhận ra “tất cả là hồng ân” để sống lạc quan vui mừng và hy vọng vì tin chắc Thiên Chúa sẽ viết thẳng lịch sử đời chúng ta cho dầu có phải trải qua những khúc khuỷu quanh co của trần thế. Ngài biến cái bất toàn thành cái hoàn hảo, biến cái buồn thảm thành niềm vui, cứ thắp sáng cuộc đời giữa những bóng tối nghiệt ngã… và đó vừa là sứ mệnh vừa là ơn phúc Chúa và Đức Maria ban cho chúng ta trong cuộc lữ hành của đời mình…
2. Thưa anh chị em. Trong thư 1 Cor. Thánh Phaolô định nghĩa “Kitô hữu là người lữ hành”. Người lữ hành cần có đủ hành trang và một con đường đúng. Hành trang của chúng ta là niềm tin vui mừng và hy vọng, là “miles Christi”; đường chúng ta đi là Đức Giêsu Kitô “đường, sự thật, sự sống”, nên chắc chắn chúng ta sẽ không lạc lối và đủ sức đạt tới đích điểm của cuộc sống làm người và làm con Chúa dù có phải trải qua bao thử thách và hy sinh. Trong cuộc lữ hành đức tin này, chúng ta luôn có nhau, nhất là luôn có Chúa và Đức Maria cùng đồng hành giúp chúng ta nhận ra các dấu chỉ tình yêu trong cuộc sống mà Chúa gửi tới cho chúng ta. Vững tin vào điều đó chúng ta sẽ luôn lạc quan đạt tới đích điểm cuộc đời.
Đấng Đáng kính, Đức HY PX Nguyễn Văn Thuận, vị ân sư và bề trên của chúng ta có nói thêm: “Lữ hành trong niềm hy vọng”. Vì khác với những người đương thời, Chúa ban cho ngài ơn “nghe và thấy” các dấu chỉ của thời đại ngài đang sống; và như một ngôn sứ, ngài cũng đã từng trải qua một cuộc lữ hành đầy thử thách nhưng không bao giờ mất niềm tin và hy vọng, đầy ánh sáng và bóng tối chen chân tràn ngập đời ngài… Và hôm nay, chúng ta kính mến và tôn vinh ngài cách đặc biệt không phải chỉ vì là Ân sư, là Bề trên, mà còn là vì một cuộc đời gương mẫu và lạ lùng mà hầu hết ai trong chúng ta đều có những cảm thức tốt lành mà Thiên Chúa làm qua cuộc đời ngài. Năm 1967, khi đang làm bề trên và dạy anh em chúng ta ở TCV Hoan Thiện, ngài được Tòa Thánh chọn làm Giám mục Nha Trang, lúc ấy ngài mới 39 tuổi (sinh tháng 5/1928). Điều đáng nói là lúc ấy Giáo luật 1917 vẫn còn hiệu lực và quy định làm Giám mục phải trên 40 tuổi. Ngài là vị Giám mục trẻ nhất của Giáo hội Việt Nam lúc ấy, và là 1 trong 4 vị Giám mục trẻ nhất của Giáo hội hoàn cầu. Khi được chọn làm Giám mục, ngài đã chọn châm ngôn Giám mục của mình là “VUI MỪNG và HY VỌNG” (Gaudium et Spes), điều mà cho đến lúc ấy chưa có vị nào dám chọn câu châm ngôn Giám mục ngoài Thánh Kinh. Gaudium et Spes là tên của một Hiến chế mà nội dung hàm chứa nhiều tranh luận của các Nghị phụ, nên có biệt danh là Lược đồ 13 (Schéma treize). Hiến chế này mãi đến ngày 6/12/1965, ngày cuối bế mạc Công đồng Vatican II, mới được công bố cho toàn thể Giáo hội.
Và suốt cả cuộc đời ngài, sứ điệp Vui mừng và Hy vọng của Vatican II trở thành LINH ĐẠO tuyệt vời cho thế giới và cho cả Giáo hội. Ngày nay, sứ điệp ấy đã và vẫn tiếp tục giải sáng niềm tin vui mừng và hy vọng ấy cho thế giới và cho chúng ta. Thực vậy, khởi đầu Hiến chế mục vụ này, thánh Công đồng nói: “Vui mừng và Hy vọng, ưu sầu và lo lắng của con người ngày nay, nhất là của người nghèo và những ai đau khổ cũng là vui mừng và hy vọng, ưu sầu và lo lắng của các môn đệ Chúa Kitô, và không có gì thực sự là của con người mà lại không gieo âm hưởng trong lòng họ…” (GS 1). Liền sau đó, Công đồng minh thị về sứ mệnh của Giáo hội: “Vậy, khi công bố thiên chức cao cả của con người và xác nhận con người mang trong mình một mầm mống thần linh, thánh Công đồng muốn hiến cho nhân loại sự cộng tác thành thực của Giáo hội hầu thiết lập cho mình tình huynh đệ đại đồng phù hợp với thiên chức ấy. Không bị một tham vọng trần thế nào thúc đẩy, Giáo hội chỉ nhằm một điều là dưới sự dẫn dắt của Chúa Thánh Thần, Giáo hội tiếp tục công cuộc của chính Chúa Kitô, Đấng đã đến thế gian để làm chứng cho chân lý, để cứu rỗi chứ không luận phạt, để phục vụ chứ không để được hầu hạ” (GS 3).
Hôm nay, khi kính nhớ công đức và gương sáng của hai thánh tổ phụ, song thân Đức Maria, chúng ta cùng ôn lại con đường mình được mời gọi tiếp bước lên đường với Đức Maria, để hành trình đời chúng ta luôn mãi thấm đượm niềm tin yêu vào Thiên Chúa và Giáo hội với Vui Mừng và Hy vọng.
TẠ ƠN CHÚA, TRI ÂN NGƯỜI và CẢM ƠN ĐỜI.
Lm FX Nguyễn Hoàng Hải, TGP Huế