Năm Đức Tin: Lần hạt Mân Côi theo đức tin công giáo
- Chủ nhật - 29/09/2013 22:29
- In ra
- Đóng cửa sổ này
-
NĂM ĐỨC TIN: LẦN HẠT MÂN CÔI THEO DỨC TIN CÔNG GIÁO
Lần hạt Mân Côi là kinh nguyện thông dụng của người Công Giáo mà nhân dịp Năm Đức Tin, từ 12-10-2012 đến 24-11-2013, chúng tôi xin nói đến ý chỉ của Công Đồng Vaticanô II lưu ý tín hữu “tham dự Phụng Vụ một cách ý thức, linh động và hữu hiệu” (PV 11), nghĩa là, khi lần hạt, người giáo hữu không những phải theo các thể thức qui định của Giáo Hội mà còn thực thi ý chỉ của Hội Thánh, nghĩa là lần hạt Mân Côi theo tinh thần Đức Tin Công Giáo.
Chuỗi Mân Côi
Từ nguồn gốc, kinh nguyện mà các tu sĩ đọc hằng ngày tại tu viện là kinh (tiếng La-tinh) lấy từ 150 Thánh Vịnh vua Đavít, dần dần lan rộng ra bổn đạo, Ngoài ra, các tu sĩ khi đến trước ảnh Đức Mẹ thường đọc “Ave Maria” (Kính Mừng Maria), tiến tới hình thành “chuỗi 150 kinh Kính Mừng” hay Chuỗi Mân Côi, như vòng hoa hồng Mân Côi, từ gốc tiếng “rosarium” có nghĩa là “một vườn hoa hồng”, “một vòng hoa hồng”, “một triều thiên hoa hồng”, nhắc lại tục lệ Trung Cổ tại Âu Châu, vào thời người ta quen đặt những vòng hoa hồng trước tượng Đức Mẹ để tỏ lòng sùng mộ hoặc xin Đức Mẹ ban ơn phúc. Tương tự kinh nguyện đọc hằng ngày tại các tu viện vào Sáng-Trưa-Chiều, Chuỗi Mân Côi được chia thành ba tràng hạt, mỗi tràng gọi là “chuỗi năm mươi”. Việc lần chuỗi Mân Côi dần dần đi vào qui cũ:
Giáo hữu đọc Kinh Tin Kính, tuyên xưng Đức Tin; rồi thờ kính Chúa Ba Ngôi bằng cách đọc một kinh Lạy Cha, ba kinh Kính Mừng, một kinh Sáng Danh; đoạn gẫm Mầu Nhiệm Mân Côi. Tiếp đến đọc năm chục, mỗi chục có một kinh Lạy Cha, mười kinh Kính Mừng, một kinh Sáng Danh và suy gẫm Mầu Nhiệm Mân Côi cho đến hết Năm Mầu Nhiệm.
Kinh Lạy Cha Pater Noster, là kinh Chúa Giêsu truyền dạy theo Phúc âm Th. Mat-thêu (Mt 6: 9-13). Kinh Kính Mừng Maria - Ave Maria, gồm lời chào của sứ thần Ga-bri-en: “Ave Maria, gratia plena, Dominus tecum – Mừng vui lên, Maria, hỡi Đấng đầy ơn sủng, Thiên Chúa ở cũng bà” (Lc 1: 28); lời mừng vui của bà I-sa-ve về ơn phúc: “Benedicta tu in mulieribus, et benedictus fructus ventris tui..”. Đến thế kỷ 16, với chấp thuận của Công Đồng Trentô (1545-1563), Giáo Lý GHCG công bố đầy đủ phần hai Kinh Kính Mừng: “Sancta Maria, Mater Dei, ora pro nobis peccatoribus, nunc et in hora mortis nostrae. Amen.
Kết thúc mỗi phân đoạn là Kinh Sáng Danh như câu cuối ở mỗi Thánh Vịnh vua Đavít.
Ngày 13-5-1917, tại Fátima, Bồ đào nha, Đức Mẹ hiện ra với ba trẻ Lucia, Phanxicô, Jacintha. Từ đó, khi lần Chuỗi Mân Côi, sau Kinh Sáng Danh, giáo hữu thêm Lời Nguyện Fatima:
“Lạy Chúa Giêsu, xin tha tội cho chúng con. Xin cứu chúng con khỏi sa hỏa ngục. Xin đem các linh hồn lên Thiên Đàng, nhất là những linh hồn cần đến lòng thương xót Chúa hơn.”
Trọng tâm của Chuỗi Mân Côi là hướng lòng suy gẫm, quen gọi là Gẫm Mầu Nhiệm Mân Côi.
Mặc khải Chuỗi Mân Côi: Thánh Đô-mi-ni-cô là tông đồ rao giảng Đức Tin vào hồng ân Mân Côi. Trong sách De Dignitate Psalterii (Về Phẩm chức của Ca Vịnh), chân phước Alan de la Roche ghi: “Từ thế kỷ 11, có một tổ chức tên Cathari, ở Languedoc, miền Nam nước Pháp, là bè rối chống phá Công Giáo hết sức kịch liệt, liên quan đến Đức Tin vào Chúa Giêsu Kitô và phát triển mạnh ở Đông Bắc Toulouse (1181), tại thành phố Albi, nên gọi là bè rối Albigeois. Giáo Hội CG đã triệu tập Công Đồng Tours (năm 1163) và CĐ Latêranô 3 (năm 1179), nhưng không giải quyết được gì về bè rối. Đức GH. Innocent III (1198-1216) phải kêu gọi cả Thập Tự Chiến để đánh quân Albigenxian, nhưng cũng không thắng nổi quân rối. Năm 1213, khi thấy tội lỗi nặng nề của nhân dân và của quân rối Albigeois ở Nam nước Pháp, L.M. Đôminicô liền vào rừng gần Toulouse, Pháp, ăn chay, cầu nguyện liên miên ba ngày, ba đêm, xin Chúa nguôi cơn giận. Người hãm mình, đánh tội cho đến ngất xỉu. Lúc đó, trong một thị kiến đặc biệt, Đức Mẹ, có ba thiên thần chầu quanh, hiện ra và phán bảo:
- Đôminicô, con có biết Ba Ngôi Thiên Chúa muốn dùng vũ khí nào để cải thiện thế gian chăng?
- Thưa Mẹ, Mẹ biết hơn con vì Mẹ ở kề bên Chúa Giêsu và Mẹ đồng công chuộc tội loài người.
Mẹ nói: “Phương cách chính là Lời Chào Mừng của Thiên sứ, đá tảng Tân Ước. Nếu con muốn đạt đến tâm hồn cứng cỏi của kẻ tội lỗi và vượt thắng họ, thì phải rao giảng Kinh Kính Mừng.”
LM. Đôminicô chổi dậy, sốt sắng tìm gặp những người tội lổi, bằng cách đi thẳng tới nhà thờ chính tòa Toulouse. Bổng có những thiên thần bí mật rút chuông triệu tập dân chúng tề tựu. Khi LM. Đôminicô bắt đầu giảng thì bảo táp nổi lên, trái đất rung chuyển, mặt trời trở nên tối tăm; các tia chớp lòe sáng và sấm sét nổ vang khiến cho mọi người hoảng sợ. Nỗi lo sợ càng mãnh liệt khi dân chúng nhìn thấy Đức Bà hiện ra, giơ hai tay lên trời xin Thiên Chúa trừng phạt họ nếu họ không chịu trở lại cải thiện đời sống và chạy đến khẩn cầu Mẹ Thiên Chúa phù hộ
LM. Đôminicô cầu nguyện, rao giảng chuỗi Mân Côi và bão táp lặng dần. Dân Toulouse lần hạt Mân Côi, thống hối trở về với Chúa. Nhờ Đức Mẹ, bè rối Albigeois tan rã tại Muret (1213).
Lễ Đức Mẹ Mân Côi (7 tháng 10-1573)
LM Đô-mi-ni-cô (1170-1221) lập đạo binh Ki-tô, kêu gọi lần hạt Mân Côi trong Đức Tin và Đức Mẹ cho chiến thắng lạ lùng, dẹp bè rối Albigeois tại Muret (12-9-1213), Nhưng, vào thế kỷ 16, quân Hồi Giáo Thổ nhĩ kỳ lại đánh phá Công Giáo kịch liệt. Liên hội Huynh Đệ Mân Côi Dòng Đôminicô phát động tổ chức lần hạt và rước kiệu trọng thể kính Đức Mẹ Mân Côi Chúa Nhật đầu tháng 10-1571. Cùng lúc, tại cảng Lepanto, Thổ nhĩ kỳ, lạ lùng thay hải quân do đô đốc Áo Don Juan chỉ huy, lại chiến thắng đoàn tàu chiến rất hùng mạnh của Thổ nhĩ kỳ.
Tháng 3-1572, Đức GH Pi-ô V (1566-1572, được phong thánh ngày 22-5-1712) ra Sắc chỉ Salvatoris Domini, tưởng nhớ đến chiến thắng Lepanto. Năm 1573, Đức GH Grê-gô-ri-ô XIII cho tổ chức Lễ Đức Mẹ Mân Côi vào Tháng 10, tại các nhà thờ có tượng Đức Mẹ Mân Côi. Đức GH Clê-men-tê X (1670-76) cho mừng Lễ trên toàn Tây ban nha, và Đức GH Clê-men-tê XI (1700-21) công bố mừng Lễ Đức Mẹ Mân Côi (7-10-1716) trên khắp hoàn vũ. Về sau, Đức GH Lê-ô XIII nâng Lễ Đức Mẹ Mân Côi lên bậc hai, và thêm vào Kinh Cầu Đức Bà (Kinh Cầu Loreto) câu: “Nữ Vương truyền phép Rất Thánh Mân Côi” Cầu cho chúng con.
Tháng Mân Côi
Đức GH. Lê-ô XIII (1878-1903) đã thiết lập Tháng Mân Côi, qua Thông Điệp Supremi apostolatus (SA, 1-9-1883, Tông đồ của Đấng Cao Cả), chọn Tháng 10 làm tháng kính Phép Mân Côi để nhớ đến ơn lạ mà Đức Mẹ ban cho trong biến cố chiến thắng hải quân Thổ nhĩ kỳ ở Lepanto ngày 7-10-1571. Đức Thánh Cha khẩn thiết nhắc bảo các tín hữu “không những sốt sắng lần hạt Mân Côi chung với nhau, hoặc riêng tư trong nhà, trong gia đình, và lần hạt luôn mãi, mà còn dâng trọn cả Tháng Mười tận hiến cho Nữ Vương Rất Thánh Mân Côi” (SA, 22).
Hãy lần hạt Mân Côi theo thể thức của Hội Thánh
Chuỗi Mân Côi rất quan trọng trong đời sống Đức Tin Công Giáo. Vì thế, có nhiều vị giáo hoàng đưa ra thông điệp hoặc sắc chỉ về việc “lần hạt Mân Côi theo đúng thể thức của Hội Thánh”, nghĩa là theo qui định của đấng bản quyền trong Sách Kinh, chứ không tùy tiện “thêm bớt vào các kinh đọc”. Lần hạt “tùy tiện” khiến giáo hữu không hiểu đâu là đúng, đâu là sai theo ý chỉ của Hội Thánh. Trong khi Đức GH. Lêô X (1513-1521) đã đưa ra bản Kinh Mân Côi năm 1520 và được Đức Piô V xác nhận chính thức vào năm 1569 như Kinh đọc hiện nay với:
- Kinh Đấu Thánh Giá; Kinh Chúa Thánh Thần (có thể đọc hay không đọc); Kinh Tin Kính; Kinh Lạy Cha; Ba Kinh Kính Mừng; Kinh Sáng Danh; Kinh Fatima; gẫm Mầu Nhiệm I (Chục Thứ nhất): 1 K. Lạy Cha; 10 K. Kính Mừng; 1 K. Sáng Danh. K. Fatima; gẫm M.N 2)
- (Tiếp tục Chục Thứ hai cho đến hết Chục Thứ năm). Kinh Lạy Nữ Vương (đến Kết Thúc).
Trần Văn Trí (Tháng 10-2013)
Chuỗi Mân Côi
Từ nguồn gốc, kinh nguyện mà các tu sĩ đọc hằng ngày tại tu viện là kinh (tiếng La-tinh) lấy từ 150 Thánh Vịnh vua Đavít, dần dần lan rộng ra bổn đạo, Ngoài ra, các tu sĩ khi đến trước ảnh Đức Mẹ thường đọc “Ave Maria” (Kính Mừng Maria), tiến tới hình thành “chuỗi 150 kinh Kính Mừng” hay Chuỗi Mân Côi, như vòng hoa hồng Mân Côi, từ gốc tiếng “rosarium” có nghĩa là “một vườn hoa hồng”, “một vòng hoa hồng”, “một triều thiên hoa hồng”, nhắc lại tục lệ Trung Cổ tại Âu Châu, vào thời người ta quen đặt những vòng hoa hồng trước tượng Đức Mẹ để tỏ lòng sùng mộ hoặc xin Đức Mẹ ban ơn phúc. Tương tự kinh nguyện đọc hằng ngày tại các tu viện vào Sáng-Trưa-Chiều, Chuỗi Mân Côi được chia thành ba tràng hạt, mỗi tràng gọi là “chuỗi năm mươi”. Việc lần chuỗi Mân Côi dần dần đi vào qui cũ:
Giáo hữu đọc Kinh Tin Kính, tuyên xưng Đức Tin; rồi thờ kính Chúa Ba Ngôi bằng cách đọc một kinh Lạy Cha, ba kinh Kính Mừng, một kinh Sáng Danh; đoạn gẫm Mầu Nhiệm Mân Côi. Tiếp đến đọc năm chục, mỗi chục có một kinh Lạy Cha, mười kinh Kính Mừng, một kinh Sáng Danh và suy gẫm Mầu Nhiệm Mân Côi cho đến hết Năm Mầu Nhiệm.
Kinh Lạy Cha Pater Noster, là kinh Chúa Giêsu truyền dạy theo Phúc âm Th. Mat-thêu (Mt 6: 9-13). Kinh Kính Mừng Maria - Ave Maria, gồm lời chào của sứ thần Ga-bri-en: “Ave Maria, gratia plena, Dominus tecum – Mừng vui lên, Maria, hỡi Đấng đầy ơn sủng, Thiên Chúa ở cũng bà” (Lc 1: 28); lời mừng vui của bà I-sa-ve về ơn phúc: “Benedicta tu in mulieribus, et benedictus fructus ventris tui..”. Đến thế kỷ 16, với chấp thuận của Công Đồng Trentô (1545-1563), Giáo Lý GHCG công bố đầy đủ phần hai Kinh Kính Mừng: “Sancta Maria, Mater Dei, ora pro nobis peccatoribus, nunc et in hora mortis nostrae. Amen.
Kết thúc mỗi phân đoạn là Kinh Sáng Danh như câu cuối ở mỗi Thánh Vịnh vua Đavít.
Ngày 13-5-1917, tại Fátima, Bồ đào nha, Đức Mẹ hiện ra với ba trẻ Lucia, Phanxicô, Jacintha. Từ đó, khi lần Chuỗi Mân Côi, sau Kinh Sáng Danh, giáo hữu thêm Lời Nguyện Fatima:
“Lạy Chúa Giêsu, xin tha tội cho chúng con. Xin cứu chúng con khỏi sa hỏa ngục. Xin đem các linh hồn lên Thiên Đàng, nhất là những linh hồn cần đến lòng thương xót Chúa hơn.”
Trọng tâm của Chuỗi Mân Côi là hướng lòng suy gẫm, quen gọi là Gẫm Mầu Nhiệm Mân Côi.
Mặc khải Chuỗi Mân Côi: Thánh Đô-mi-ni-cô là tông đồ rao giảng Đức Tin vào hồng ân Mân Côi. Trong sách De Dignitate Psalterii (Về Phẩm chức của Ca Vịnh), chân phước Alan de la Roche ghi: “Từ thế kỷ 11, có một tổ chức tên Cathari, ở Languedoc, miền Nam nước Pháp, là bè rối chống phá Công Giáo hết sức kịch liệt, liên quan đến Đức Tin vào Chúa Giêsu Kitô và phát triển mạnh ở Đông Bắc Toulouse (1181), tại thành phố Albi, nên gọi là bè rối Albigeois. Giáo Hội CG đã triệu tập Công Đồng Tours (năm 1163) và CĐ Latêranô 3 (năm 1179), nhưng không giải quyết được gì về bè rối. Đức GH. Innocent III (1198-1216) phải kêu gọi cả Thập Tự Chiến để đánh quân Albigenxian, nhưng cũng không thắng nổi quân rối. Năm 1213, khi thấy tội lỗi nặng nề của nhân dân và của quân rối Albigeois ở Nam nước Pháp, L.M. Đôminicô liền vào rừng gần Toulouse, Pháp, ăn chay, cầu nguyện liên miên ba ngày, ba đêm, xin Chúa nguôi cơn giận. Người hãm mình, đánh tội cho đến ngất xỉu. Lúc đó, trong một thị kiến đặc biệt, Đức Mẹ, có ba thiên thần chầu quanh, hiện ra và phán bảo:
- Đôminicô, con có biết Ba Ngôi Thiên Chúa muốn dùng vũ khí nào để cải thiện thế gian chăng?
- Thưa Mẹ, Mẹ biết hơn con vì Mẹ ở kề bên Chúa Giêsu và Mẹ đồng công chuộc tội loài người.
Mẹ nói: “Phương cách chính là Lời Chào Mừng của Thiên sứ, đá tảng Tân Ước. Nếu con muốn đạt đến tâm hồn cứng cỏi của kẻ tội lỗi và vượt thắng họ, thì phải rao giảng Kinh Kính Mừng.”
LM. Đôminicô chổi dậy, sốt sắng tìm gặp những người tội lổi, bằng cách đi thẳng tới nhà thờ chính tòa Toulouse. Bổng có những thiên thần bí mật rút chuông triệu tập dân chúng tề tựu. Khi LM. Đôminicô bắt đầu giảng thì bảo táp nổi lên, trái đất rung chuyển, mặt trời trở nên tối tăm; các tia chớp lòe sáng và sấm sét nổ vang khiến cho mọi người hoảng sợ. Nỗi lo sợ càng mãnh liệt khi dân chúng nhìn thấy Đức Bà hiện ra, giơ hai tay lên trời xin Thiên Chúa trừng phạt họ nếu họ không chịu trở lại cải thiện đời sống và chạy đến khẩn cầu Mẹ Thiên Chúa phù hộ
LM. Đôminicô cầu nguyện, rao giảng chuỗi Mân Côi và bão táp lặng dần. Dân Toulouse lần hạt Mân Côi, thống hối trở về với Chúa. Nhờ Đức Mẹ, bè rối Albigeois tan rã tại Muret (1213).
Lễ Đức Mẹ Mân Côi (7 tháng 10-1573)
LM Đô-mi-ni-cô (1170-1221) lập đạo binh Ki-tô, kêu gọi lần hạt Mân Côi trong Đức Tin và Đức Mẹ cho chiến thắng lạ lùng, dẹp bè rối Albigeois tại Muret (12-9-1213), Nhưng, vào thế kỷ 16, quân Hồi Giáo Thổ nhĩ kỳ lại đánh phá Công Giáo kịch liệt. Liên hội Huynh Đệ Mân Côi Dòng Đôminicô phát động tổ chức lần hạt và rước kiệu trọng thể kính Đức Mẹ Mân Côi Chúa Nhật đầu tháng 10-1571. Cùng lúc, tại cảng Lepanto, Thổ nhĩ kỳ, lạ lùng thay hải quân do đô đốc Áo Don Juan chỉ huy, lại chiến thắng đoàn tàu chiến rất hùng mạnh của Thổ nhĩ kỳ.
Tháng 3-1572, Đức GH Pi-ô V (1566-1572, được phong thánh ngày 22-5-1712) ra Sắc chỉ Salvatoris Domini, tưởng nhớ đến chiến thắng Lepanto. Năm 1573, Đức GH Grê-gô-ri-ô XIII cho tổ chức Lễ Đức Mẹ Mân Côi vào Tháng 10, tại các nhà thờ có tượng Đức Mẹ Mân Côi. Đức GH Clê-men-tê X (1670-76) cho mừng Lễ trên toàn Tây ban nha, và Đức GH Clê-men-tê XI (1700-21) công bố mừng Lễ Đức Mẹ Mân Côi (7-10-1716) trên khắp hoàn vũ. Về sau, Đức GH Lê-ô XIII nâng Lễ Đức Mẹ Mân Côi lên bậc hai, và thêm vào Kinh Cầu Đức Bà (Kinh Cầu Loreto) câu: “Nữ Vương truyền phép Rất Thánh Mân Côi” Cầu cho chúng con.
Tháng Mân Côi
Đức GH. Lê-ô XIII (1878-1903) đã thiết lập Tháng Mân Côi, qua Thông Điệp Supremi apostolatus (SA, 1-9-1883, Tông đồ của Đấng Cao Cả), chọn Tháng 10 làm tháng kính Phép Mân Côi để nhớ đến ơn lạ mà Đức Mẹ ban cho trong biến cố chiến thắng hải quân Thổ nhĩ kỳ ở Lepanto ngày 7-10-1571. Đức Thánh Cha khẩn thiết nhắc bảo các tín hữu “không những sốt sắng lần hạt Mân Côi chung với nhau, hoặc riêng tư trong nhà, trong gia đình, và lần hạt luôn mãi, mà còn dâng trọn cả Tháng Mười tận hiến cho Nữ Vương Rất Thánh Mân Côi” (SA, 22).
Hãy lần hạt Mân Côi theo thể thức của Hội Thánh
Chuỗi Mân Côi rất quan trọng trong đời sống Đức Tin Công Giáo. Vì thế, có nhiều vị giáo hoàng đưa ra thông điệp hoặc sắc chỉ về việc “lần hạt Mân Côi theo đúng thể thức của Hội Thánh”, nghĩa là theo qui định của đấng bản quyền trong Sách Kinh, chứ không tùy tiện “thêm bớt vào các kinh đọc”. Lần hạt “tùy tiện” khiến giáo hữu không hiểu đâu là đúng, đâu là sai theo ý chỉ của Hội Thánh. Trong khi Đức GH. Lêô X (1513-1521) đã đưa ra bản Kinh Mân Côi năm 1520 và được Đức Piô V xác nhận chính thức vào năm 1569 như Kinh đọc hiện nay với:
- Kinh Đấu Thánh Giá; Kinh Chúa Thánh Thần (có thể đọc hay không đọc); Kinh Tin Kính; Kinh Lạy Cha; Ba Kinh Kính Mừng; Kinh Sáng Danh; Kinh Fatima; gẫm Mầu Nhiệm I (Chục Thứ nhất): 1 K. Lạy Cha; 10 K. Kính Mừng; 1 K. Sáng Danh. K. Fatima; gẫm M.N 2)
- (Tiếp tục Chục Thứ hai cho đến hết Chục Thứ năm). Kinh Lạy Nữ Vương (đến Kết Thúc).
Trần Văn Trí (Tháng 10-2013)