Nhật ký Thượng Hội đồng Giám mục về gia đình

-

-

Thượng Hội đồng Giám mục khóa ngoại thường (THĐ) về gia đình đã được khai mạc vào sáng Chúa nhật 5-10 vừa qua tại Roma, với Thánh lễ đồng tế do Đức Thánh Cha Phanxicô chủ tế.
Nhật ký Thượng Hội đồng Giám mục về gia đình
 
– Ngày thứ nhất –
 
Thượng Hội đồng Giám mục khóa ngoại thường (THĐ) về gia đình đã được khai mạc vào sáng Chúa nhật 5-10 vừa qua tại Roma, với Thánh lễ đồng tế do Đức Thánh Cha Phanxicô chủ tế (x.http://www.hdgmvietnam.org/khai-mac-thuong-hoi-dong-giam-muc-ve-gia-dinh/6374.57.7.aspx )
 
Ngày 6-10, các nghị phụ đã bước vào ngày làm việc đầu tiên:
 
– Buổi sáng: Phiên họp khoáng đại I:
 
- Hiện diện: Đức Thánh Cha và 180 nghị phụ.
 
- Chủ tọa Phiên họp: Đức hồng y André Vingt-Trois, Tổng giám mục Paris.
 
Với tư cách chủ tọa, ĐHY Vingt-Trois phát biểu chào mừng Đức Thánh Cha, các nghị phụ, các dự thính viên và đại diện các Giáo hội anh em.
 
- Huấn từ của Đức Thánh Cha Phanxicô.
 
Trong phát biểu huấn từ, ĐTC mời gọi các nghị phụ: Chúng ta hãy cộng tác với nhau để tính năng động củaThượng Hội đồng được khẳng định cách rõ ràng”
 
- Đức hồng y Lorenzo Baldisseri, Tổng thư ký THĐ, phúc trình với các nghị phụ về việc chuẩn bị THĐ với việc tiếp nhận và đúc kết các văn bản của các Giáo hội địa phương phúc đáp Bản câu hỏi của Văn phòng Tổng thư ký THĐ, soạn thảo Lineamenta (Văn kiện chuẩn bị), Instrumentum Laboris (Tài liệu làm việc), mời gọi dân Chúa khắp nơi cầu nguyện cho THĐ…

Trong bài phúc trình, ĐHY Baldisseri giới thiệu ba vị Chủ tịch thừa uỷ THĐ: Đức hồng y André Vingt-Trois, Tổng giám mục Paris; Đức hồng y Luis Tagle, Tổng giám mục Manila, Đức hồng y Damasceno Assis, Tổng giám mục Aparecida. Đồng thời Tổng Tường trình viên của THĐ là Đức hồng y Peter Erdő, Tổng giám mục Esztergom-Budapest; Thư ký đặc biệt của THĐ là Đức Tổng giám mục Bruno Forte.

ĐHY đúc kết có 191 nghị phụ tham dự THĐ, đến từ năm châu: châu Phi: 42 vị; châu Mỹ: 38 vị; châu Á: 29 vị; châu Âu: 78 vị; châu Đại dương: 4 vị.
 
- ĐHY Péter Erdő, Tổng Tường trình viên của THĐ, trình bày bản “Relatio ante disceptationem” (Báo cáo đề dẫn), xác định phương pháp xem xét tình hình gia đình và phương pháp làm việc của THĐ, đồng thời nêu lên bốn nội dung thảo luận chính: (1) Tin Mừng về gia đình trong bối cảnh Phúc âm hóa; (2) Tin Mừng về gia đình và mục vụ gia đình; (3) Những hoàn cảnh mục vụ khó khăn; (4) Gia đình và Tin Mừng về sự sống.
 
- Kinh Phụng vụ Giờ Ba: ĐHY Luís Martínez Sistach, Tổng giám mục Barcelona, giảng giải Lời Chúa trong thư I Côrintô: “Tôi khuyên tất cả anh em hãy nhất trí với nhau trong lời ăn tiếng nói, và đừng để có sự chia rẽ giữa anh em, nhưng hãy sống hòa thuận một lòng một ý với nhau” (1, 10) và nhấn mạnh: “Chúng ta họp THĐ là để phục vụ Hội Thánh và phải tràn trề tinh thần truyền giáo, bởi vì, như Đức Phaolô VI đã nhắc chúng ta, Giáo hội tồn tại là để rao giảng Tin Mừng. Chúng ta đã được thông phần niềm vui Tin Mừng thì phải vui mừng ra đi truyền giáo”.
 
– Buổi chiều: Phiên họp khoáng đại II:
 
- Hiện diện: Đức Thánh Cha và 180 nghị phụ.
 
- Chủ tọa Phiên họp: Đức hồng y André Vingt-Trois, Tổng giám mục Paris.
 
- ĐHY Vingt-Trois giới thiệu nội dung của phiên họp khoáng đại II thuộc chương I và II trong Phần I của Instrumentum Laboris“Ý định của Thiên Chúa về hôn nhân và gia đình” (Chương I, 1-7) và “Hiểu biết và đón nhận Kinh Thánh và các văn kiện của Giáo Hội về hôn nhân và gia đình” (Chương II, 9-19).
 
- Tham luận chứng từ do đôi vợ chồng người Úc, ông bà Ron-Mavis Pirola, đồng Giám đốc Hội đồng Công giáo Úc về hôn nhân và gia đình, trình bày.
 
– Ngày thứ hai –
 
Ngày 7-10, các nghị phụ đã bước sang ngày làm việc thứ hai.
 
– Buổi sáng - Phiên họp khoáng đại III:
 
- Hiện diện: Đức Thánh Cha và 184 nghị phụ.
 
- Chủ tọa Phiên họp: Đức hồng y Luis Antonio Tagle, Tổng giám mục Manila (Philippines).
 
- Đức hồng y Luis Antonio Tagle, Chủ tọa phiên họp, giới thiệu nội dung thảo luận hướng vào Chương III và IV của Phần I văn kiện Instrumentum Laboris. Chương III “Tin Mừng về gia đình và Luật tự nhiên” (từ số 20 đến 30) và Chương IV “Gia đình và ơn gọi của mỗi người trong Đức Kitô” (từ số 31 đến 49).
 
ĐHY Tagle đã trân trọng giới thiệu với các nghị phụ hai giáo dân của ngài sẽ trình bày tham luận chứng từ về hôn nhân và gia đình tại THĐ.
 
- Tham luận chứng từ của một đôi vợ chồng về hôn nhân và gia đình, do ông bà George-Cynthia Campos, giáo dân thuộc Tổng giáo phận Manila (Philippines) trình bày. Ông Campos là kỹ sư điện, hiện tham gia hoạt động mục vụ toàn thời gian, là Chủ tịch và Giám đốc điều hành phong trào Couples for Christ (Gia đình Cùng Theo Chúa) ở Philippines. Bà Campos là cử nhân Tâm lý học, cũng đang hoạt động trong phong trào Couples for Christ.
 
- Kinh Phụng vụ Giờ Ba (lễ Đức Mẹ Mân Côi): ĐHY Chibly Langlois, Giám mục Les Cayes (Haïti), chủ tọa Giờ Kinh, đã giảng giải ý nghĩa Lời Chúa trong sách Giêrêmia, đồng thời hướng về THĐ, ngài chia sẻ:
 
“Thượng Hội đồng về gia đình quy tụ các nghị phụ đến từ các quốc gia khác nhau, là nơi thích hợp để chúng ta đồng thanh lên tiếng, nhân danh mọi gia đình trên trái đất, nhân danh đại gia đình nhân loại, nhất là nhân danh đức Tin của chúng ta, nói lên rằng những bất công đang lan tràn tại các quốc gia, như Syria, Irak và các nơi khác trên thế giới, trong đó có Haïti, đang xúc phạm đến phẩm giá con người. Hoàn toàn có thể kiến tạo một thế giới xứng với phẩm giá con người, nếu chúng ta, Giáo hội, và qua hoạt động Mục vụ gia đình của Giáo hội, chúng ta làm việc trong đức Tin và đức Ái để Nước của Thiên Chúa được trở thành hiện thực trên trần gian”.   
 
– Buổi chiều - Phiên họp khoáng đại IV:
 
Hiện diện: Đức Thánh Cha và 184 nghị phụ.
 
- Chủ tọa Phiên họp: Đức hồng y Luis Antonio Tagle, Tổng giám mục Manila (Philippines).
 
- Đức hồng y Luis Antonio Tagle, Chủ tọa phiên họp, giới thiệu nội dung thảo luận trong Phiên họp khoáng đại IV.
 
Tại phiên họp khoáng đại này, các nghị phụ thảo luận Chương I của Phần II văn kiện Instrumentum Laboris, mang tên “Chương trình Mục vụ gia đình: Những ý kiến được đưa ra” (gồm các số từ 50 đến 60).
 
- Tham luận chứng từ của một đôi vợ chồng về đời sống hôn nhân và gia đình, do ông bà Jeffrey-Alice Heinzen, thuộc giáo phận La Crosse (bang Wisconsin, Hoa Kỳ) trình bày. Ông Jeffrey Heinzen hiện là Chủ tịch Hệ thống Trường Công giáo Miền Trung McDonnell của Hội Hiệp sĩ Columbus, kiêm Giám đốc Văn phòng Đời sống Hôn nhân và Gia đình thuộc Giáo phận La Crosse. Bà Alice Heinzen hiện phụ trách Chương trình kế hoạch hóa gia đình theo phương pháp tự nhiên, trực thuộc Văn phòng Đời sống Hôn nhân và Gia đình của giáo phận (do chồng làm giám đốc), đồng thời là ủy viên Chương trình kế hoạch hóa gia đình theo phương pháp tự nhiên, trực thuộc Hội đồng Giám mục Hoa Kỳ.
 
– Ngày thứ ba –
 
Ngày 8-10-2014 là ngày làm việc thứ ba của Thượng Hội đồng Giám mục khóa ngoại thường về gia đình.
 
– Buổi sáng - Phiên họp khoáng đại V:
 
- Hiện diện: 182 nghị phụ. Đức Thánh Cha Phanxicô vắng mặt, vì bận chủ tọa buổi tiếp kiến chung vào thứ Tư hằng tuần.
 
- Chủ tọa Phiên họp: Đức hồng y Raymundo Damasceno Assis, Tổng giám mục Aparecida (Sao Paulo, Brasil).
 
- Đức hồng y Raymundo Damasceno Assis, chủ tọa phiên họp, giới thiệu nội dung thảo luận. Trong phiên họp này, các nghị phụ sẽ thảo luận Phần II, chương II trong Tài liệu làm việc (Instrumentum Laboris).
 
Chương II mang tên: “Những thách đố đối với mục vụ gia đình”, từ số 61 đến số 79, gồm bốn nội dung: (a) Khủng hoảng đức Tin và đời sống gia đình; (b) Những hoàn cảnh phức tạp trong các gia đình; (c) Những áp lực bên ngoài tác động đến gia đình; (d) Một số hoàn cảnh đặc biệt.
 
- Các nghị phụ đã nghe tham luận chứng từ về đời sống hôn nhân và gia đình của của bà Jeannette Touré, một nữ giáo dân người Côte d’Ivoire (Bờ biển Ngà). Bà hiện là Chủ tịch Hiệp hội Phụ nữ Công giáo Bờ biển Ngà. Chồng bà là một tín đồ Hồi giáo. Ông bà sinh được 5 người con. Chính nhờ “lòng quảng đại của chồng” (chữ của bà Touré dùng trong bài tham luận), cả 5 người con đều được rửa tội và học giáo lý Công giáo. Suy nghĩ về hoàn cảnh đời sống hôn nhân và gia đình đặc biệt của mình (hôn nhân khác đạo), bà Touré rút ra hai bài học kinh nghiệm:
 
“Thứ nhất, gia đình là nơi ta được thể hiện chính mình và gỡ bỏ mặt nạ mà không bị lên án; là nơi ta học sống tự tin nhờ có cha mẹ là những người luôn dành cho con cái ánh mắt khích lệ và sáng trong. Gia đình cũng là nơi hằng ngày ta được sống yêu thương, không rơi vào cô đơn, được học biết chia sẻ và được phát triển toàn vẹn.
 
Thứ hai, gia đình là nơi ta được hấp thụ đời sống xã hội và là nơi rèn tập sống với tha nhân với biết bao khác biệt; là nơi các giá trị được thông truyền. Gia đình phải khích lệ các thành viên của mình biết sống hiệp thông, để gia đình trở thành nơi diễn tả tình yêu, nhất là thể hiện sự trìu mến của người cha đối với con cái mình”.
 
- Trong phần thảo luận, các nghị phụ đã phân tích kỹ lưỡng, cụ thể về những khó khăn, thử thách hiện nay các gia đình đang gặp phải, nhất là những gia đình mà vợ chồng/cha mẹ khác biệt về tôn giáo, văn hóa, những gia đình đang chịu áp lực gay gắt về kinh tế, đời sống (chiến tranh, kỳ thị xã hội, nghiện ngập…)
 
Các nghị phụ đã mời gọi các thành phần dân Chúa “hãy chiến đấu chống lại sự im lặng về giáo dục và tôn giáo đang tác động đến gia đình, bằng cách làm chứng quyết liệt hơn nữa cho Tin Mừng, như vậy, có nghĩa là, cần phải có thêm sáng kiến về mục vụ”.
 
- Kinh Phụng vụ Giờ Ba: Đức cha Philip Tartaglia, Tổng giám mục Glasgow (Scotland, Vương quốc Anh), chủ sự.
 
Trong bài giảng, ngài chia sẻ về việc trưng cầu ý dân vừa qua tại Scotland về việc “Có” hay “Không” tách Scotland ra khỏi Vương quốc Anh. Đức cha cho biết, có nhiều người lo âu, sau cuộc trưng cầu này, liệu Scotland còn giữ được sự đoàn kết, thống nhất không, khi vừa xuất hiện hai xu hướng đối nghịch nhau: Có và Không. Từ câu chuyện này, Đức cha Philip Tartaglia nói đến tình trạng đổ vỡ, chia lìa trong nhiều gia đình:
 
“Khi các gia đình lâm cảnh đổ vỡ, tình yêu là nạn nhân đầu tiên. Tình yêu vốn là chất kết dính vợ chồng nay nhanh chóng chuyển sang thù ghét. Sự gắn bó thân mật nay nhường chỗ cho ly tán. Vẻ hồn nhiên của trẻ thơ bị phá nát và chúng thấy cha mẹ vừa đáng yêu vừa đáng ghét. Đến với tình cảnh buồn thảm này, Giáo hội phải tìm cách nói cho được những lời của Thánh Phaolô về tình yêu, yêu thương thì biết chân thành xin lỗi và tha thứ, đồng thời cũng phải tìm cách chữa lành, thay đổi và nâng tâm hồn lên”.
 
– Buổi chiều - Phiên họp khoáng đại VI:
 
Hiện diện: Đức Thánh Cha và 182 nghị phụ.
 
- Chủ tọa Phiên họp: Đức hồng y Raymundo Damasceno Assis, Tổng giám mục Aparecida, (Sao Paulo, Brazil).
 
- Đức hồng y Raymundo Damasceno Assis, chủ tọa phiên họp, giới thiệu đề tài sẽ được các nghị phụ thảo luận trong phiên họp này là: Chương III của Phần II - Tài liệu làm việc (Instrumentum Laboris), với nội dung:
 
Những hoàn cảnh mục vụ khó khăn”, gồm các số từ 80 đến 120 trong Tài liệu làm việc, tập trung vào hai vấn đề: (a) Những hoàn cảnh nhiều gia đình đang gặp phải; (b) Tình trạng người đồng giới kết hôn.
 
Các nghị phụ đã đem đến cho THĐ những suy nghĩ phong phú từ thực tế mục vụ tại các Giáo hội địa phương, về các vấn đề “nóng bỏng” liên quan đến đời sống gia đình trong thế giới ngày nay: tình trạng sống chung, sống thử trước hôn nhân, ly thân, ly dị, các bà mẹ vị thành niên, cha/mẹ đơn thân, hôn nhân đồng giới và sự thừa nhận của xã hội dân sự.
 
- Các nghị phụ đã nghe tham luận chứng từ của một đôi vợ chồng về đời sống hôn nhân và gia đình, do ông bà Stephen-Sandra Conway (Nam Phi), trình bày.
 
Ông bà Conway hiện là những người lãnh đạo tổ chức Retrouvaille (Tìm lại nhau) ở Nam Phi. Đây là một tổ chức Công giáo, được thành lập nhằm gắn kết những đôi vợ chồng sắp chia tay (ly thân/ly dị), bằng cách tổ chức cho họ được gặp nhau trước khi đưa ra quyết định ly thân/ly dị.
 
Ông Conway đã chia sẻ kinh nghiệm của vợ chồng mình. Năm 2008, sau 21 năm chung sống, hai ông bà sắp nói lời chia tay, thì được gặp một linh mục, và qua sự giúp đỡ, hướng dẫn tinh thần của ngài, hai ông bà đã vượt qua khủng hoảng, tái lập cuộc sống gia đình. Hai người nhận ra mình “đã được Phúc âm hóa” nhờ Giáo hội, nên Giáo hội chính là “ngôi nhà của Cha, nơi luôn mở rộng cửa đón tiếp chúng ta mỗi khi gặp vấn đề trong cuộc sống”.
 
Tổ chức Retrouvaille hoạt động tại nhiều nơi trên thế giới trong suốt 35 năm qua. hằng năm có khoảng 10.000 đôi vợ chồng tìm đến Retrouvaille để được giúp đỡ, và có đến 90% trong số họ đã trở lại chung sống với nhau.

Tác giả: Thành Thi

Nguồn tin: www.hdgmvietnam.org