Ai là người thiết kế, thi công tượng Đức Mẹ Tà Pao?

Càng ngày, Trung tâm hành hương Đức Mẹ Tà Pao, địa chỉ xã Đồng Kho, tỉnh Lâm Đồng, càng thu hút các tín hữu tới hành hương để tạ ơn và cầu khẩn Mẹ nhân lành thương giúp.​

Lâu nay, mỗi khi nói tới Đức Mẹ Tà Pao, người ta lại nhắc tới cố Tổng thống Gioan Baotixita Ngô Đình Diệm, vì ông là người được cho là đã chỉ thị cho Phủ Tổng ủy Dinh điền xây dựng 5 tượng đài Đức Mẹ ở Miền Trung, Miền Nam và Cao nguyên Trung phần, nhân dịp Năm thánh Đức Mẹ 1959, kỷ niệm 100 năm Đức mẹ hiện ra tại Lộ Đức, bao gồm: Đức Mẹ Giang Sơn (Đắk Lắk), Đức Mẹ Thác Mơ (Phước Long), Đức Mẹ Phượng Hoàng (Kon Tum cũ), Đức Mẹ Trinh Phong (Ninh Thuận cũ) và Đức Mẹ Tà Pao (Bình Tuy, Bình Thuận cũ).​

Riêng đối với tượng Đức mẹ Tà Pao, theo linh mục Anton Trần Văn Kiệm, cố vấn tôn giáo của Tổng thống Ngô Đình Diệm, vào dịp Năm Thánh 1959, ông được Tổng thống gọi vào trong Dinh, để bàn việc thiết kế một linh đài theo truyền thống văn hóa từ xưa tới nay để cầu an cho đất nước.

Trong cuộc gặp hôm đó, chính Tổng thống đã trực tiếp đưa ra ý tưởng xây dựng một tượng đài Đức Mẹ với kích thước như hiện có, tượng cao 3 m và đế tượng cao 2 m.

Nơi đặt tượng cũng được chính Tổng thống Diệm chọn lựa, là ngọn đồi thấp, ở Tà Pao, không xa Tánh Linh, nằm trong tỉnh Bình Thuận, nay là Lâm Đồng.

Công trình được giao cho kiến trúc sư Ngô Viết Thụ qui hoạch và thiết kế. Phần thi công tượng và lắp đặt sẽ do linh mục Antôn Nguyễn Văn Kiệm trực tiếp giám sát, thi công.

Tượng đang được chế tác tại khu xóm tượng Phát Diệm, Phú Nhuận, năm 1959​

Sau khi nhận nhiệm vụ, linh mục Kiệm đã giao việc đúc tượng cho anh Hải, một chuyên viên làm tượng gốc Phát Diệm. Cửa hàng của anh nằm đối diện đường xe lửa chạy ngang qua cổng vào trường chủng viện Phát Diệm, ở Phú Nhuận, còn gọi là khu xóm tượng Giáo xứ Phát Diệm - Phú Nhuận, Saigon.

Tượng được làm bằng xi măng trắng, cắt thành nhiều thớt, rỗng ruột, có thể dễ dàng chở ra Phan Thiết. Sau khi tượng đúc xong, tượng được chuyên chở ra Phan Thiết bằng tầu lửa và từ Phan Thiết, có xe tải đưa tượng lên Tà Pao.

Tại Tà Pao, để thi công, nhà thầu đã đổ một nền móng, ở giữa có một cột sắt. Sau khi các thớt tượng được ghép vào, người ta bèn đổ đầy xi măng vào ruột tượng.

Sau khi tượng hoàn thành, ngày 8/12/1959, lễ Đức mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội, tổng thống đã mời đức giám mục Piquet (Lợi), giám mục Nha Trang đến làm phép tượng.

Kể từ đó, Tà Pao trở thành nơi hành hương sầm uất, cho tới ngày 30/4/1975, tượng bị phá, hai tay bị gãy, khuôn mặt Mẹ bị biến dạng. Tượng bị để hoang vu từ đó.

Sau năm 1975, vào khoảng tháng 10 năm 1980, một số giáo dân thuộc vùng kinh tế mới xã Đức Tân và xã Huy Khiêm đã tiến hành tìm kiếm lại tượng Đức Mẹ Tà Pao. Vào mùa Phục Sinh năm 1989, một số giáo dân giáo xứ Nghị Đức và Huy Khiêm đến thăm viếng tượng Đức Mẹ Tà Pao và phát hiện phần đầu, tay, chân của tượng bị bể nát. Khoảng cuối tháng 6 năm 1991, nhân dịp lễ hai thánh Tông Đồ thánh Phêrô và thánh Phaolô, những người này được sự cho phép và cổ vũ của Giám mục Nicôla Huỳnh Văn Nghi (Giám mục giáo phận Phan Thiết bấy giờ) và sự khích lệ của linh mục Phanxicô Xaviê Đinh Tân Thời (quản xứ Duy Cần cũ, nay giáo xứ Gia An) đã đến nhờ nhà điêu khắc Lê Phát (hiện đang ở giáo xứ Ngũ Phúc, giáo phận Xuân Lộc) đắp vá và sửa sang lại tượng Đức Mẹ Tà Pao. Công việc hoàn tất ngày 30 tháng 7 năm 1991.

Ngày nay Tà Pao đã trở thành một Trung tâm hành hương sầm uất không chỉ của giáo phận Phan Thiết mà còn là nơi hội tụ của những người Công giáo trong nước cũng như ngoài nước, đến tạ ơn, xin ơn và khẩn cầu.​

Nguồn: https://phailamgi.com/threads/ai-la-nguoi-thiet-ke-thi-cong-tuong-duc-me-ta-pao.6549/