Một chuyến đi trong mưa

Sáng 8-10, anh chị em Huế đại diện Lớp HT67 về Loan Lý kính viếng thân mẫu thầy Pacôme Nguyễn Danh. Cụ bà Anna được Chúa gọi về ngày 6-10-2026, hưởng thọ 104 tuổi. Đoàn chúng tôi vỏn vẹn bốn người: cha Luận, Đức Long và vợ chồng Hảo & Tuyết.

Bảy giờ sáng, trời mưa lất phất. Ba anh em chúng tôi từ Huế lên chiếc MG màu đen do Đức Long cầm lái, chạy theo hướng Thuận An để về Cự Lại đón cha Luận. Cha bạn vừa từ Hoa Kỳ trở về lúc một giờ sáng, vậy mà sáng nay vẫn cùng anh em lên đường. Tình bạn HT67 đôi khi giản dị vậy thôi: nghe bạn có chuyện buồn thì đi.

Từ Cự Lại vào Loan Lý, đoạn đường gần 60 cây số, trời bắt đầu mưa lớn. Càng đi về phía Nam, mưa càng nặng hạt. Mưa trắng cả con đường, tầm nhìn phía trước mỗi lúc một hạn chế. Cần gạt nước trên kính chắn gió cứ miệt mài qua lại, không mệt mỏi.

Khoảng 10 giờ 30, chúng tôi đến nhà tang. Nghỉ một lát, cả nhóm vào kính viếng linh cữu Cụ bà Anna. Cha Luận chủ sự niệm hương và đọc kinh cầu nguyện. Đức Long thay mặt anh em nói lời chia buồn với thầy Danh và tang gia.

Cụ bà sống hơn một thế kỷ. Con cháu đông đúc. Trong căn nhà có nỗi buồn chia ly, nhưng cũng có một thứ hơi ấm rất khó gọi tên: hơi ấm của một gia đình sum vầy, của những người cùng một đức tin và cùng trở về bên người mẹ, người bà của mình.

Sinh thời, bà cụ hiền lành, chơn chất và sống đạo đức. Trong gia đình có nhiều người con cháu dâng mình cho Chúa trong đời sống linh mục và tu sĩ. Loan Lý cũng là một cộng đoàn có nhiều ơn gọi. Những người Công giáo nơi đây vốn có gốc từ Vĩnh Linh, Quảng Trị, di cư vào vùng đất này từ năm 1954. Hơn bảy mươi năm trôi qua, đức tin của một thế hệ vẫn tiếp tục được truyền lại cho thế hệ sau.

Gần trưa, thầy Danh thân tình mời chúng tôi ở lại dùng cơm với gia đình. Bữa cơm trong ngày tang không cần cầu kỳ. Bởi điều đáng quý lúc nầy không nằm ở món ăn, mà ở tình người quanh mâm cơm. Những người bạn cũ lâu ngày gặp lại, trong một hoàn cảnh buồn, bỗng thấy khắng khít hơn.

Mười hai giờ, chúng tôi chào tạm biệt thầy Danh và tang gia. Thầy xúc động cảm ơn cha Luận và đại diện “các bạn tu hồi xưa” đã đến kính viếng mẹ. Thầy bạn nay xem ra mập và hồng hào hơn hồi Hội Ngộ Lớp năm ngoái. Nhắc lại chuyến đi năm ấy, thầy cười vui và nói vẫn luôn nhớ cầu nguyện cho anh em, nhất là những người đang đau yếu hay gặp khó khăn.

Một câu nói đơn sơ mà nghe ấm lòng.

Đức Long cho xe quay đầu về Huế. Phía Tây, mây mù phủ kín những ngọn núi. Phía trước trời thấp, đen và nặng trĩu. Mưa rào rạt trên nóc xe. Những hạt mưa lớn đập vào kính rồi vỡ tung thành những dòng nước nhỏ.

Lúc này, mọi người ngồi trong xe khá yên tâm. Chỉ có người cầm lái là không được phép thảnh thơi. Đức Long phải tập trung cao độ vì trời tối sầm, tầm nhìn hạn chế.

Nhìn Long lái xe, tôi lại nghĩ vẩn vơ. Có lẽ tôi không thể học lái xe; Tâm trí tôi vốn “như vượn chuyền cành”, đang nghĩ chuyện này có thể nhảy sang chuyện khác bất cứ lúc nào. Mà lái xe thì chỉ cần một giây lơ đãng cũng có thể gây tai nạn.

Rồi tôi nghĩ: những người lái xe giỏi cũng là những người biết sống. Họ từ tốn, cẩn trọng, nhanh nhạy và biết quan sát. Họ biết lúc nào nên đi, lúc nào phải dừng; đoạn nào có thể chạy nhanh, đoạn nào cần chậm lại; khi nào nên nhường đường, khi nào phải nép vào bên để người khác đi trước. Có chỗ được đậu xe, có chỗ tuyệt đối không. Tất cả đều đòi hỏi sự tỉnh thức và trách nhiệm.

Tôi nói vui với mọi người: lái xe cũng là một cách tu đức và luyện tập nhân bản.

Người lái xe phải chăm chú quan sát con đường trước mặt, chẳng khác nào người tu trì cần sốt sắng cầm trí trong giờ cầu nguyện. Và trên đường đời cũng vậy: phải biết lúc nào tiến, lúc nào dừng; biết nhường người khác; biết giữ khoảng cách; biết chịu trách nhiệm về hướng đi của mình.

Hi hi… Tôi chỉ nói vui cho đoạn đường dài bớt dài. Nhưng nghĩ kỹ, hình như “nói dzậy mà …đúng là dzậy” !

Đức Long đưa cha Luận về nhà xứ Cự Lại. Cha con chào nhau. Khi xe chạy ra đến sân nhà thờ, chúng tôi ngoái nhìn lại, vẫn thấy bóng áo đen đứng đó vẫy tay.

Một cái vẫy tay giữa trời mưa gió! … 

Hai giờ rưỡi chiều, chúng tôi về đến Huế. Trời vẫn mưa triền miên, nhưng nước chưa tràn qua Đập Đá. Một chuyến đi hơn trăm cây số khép lại trong tiếng mưa.

Cụ bà Anna đã đi hết con đường thế kỷ của mình. Chắc chắn con đường ấy không phải lúc nào cũng bằng phẳng. Đời người ai mà chẳng có những cơn mưa, những đoạn đường tối và những lúc phải bước đi trong thử thách. Nhưng có lẽ, sự hiền lành, chơn chất, đạo đức và một đời trung thành với đức tin đã giúp bà cụ đi qua những năm tháng ấy trong bình an.

Chúng tôi đến Loan Lý để tiễn Cụ bà Anna về với Chúa. Nhưng trên đường trở về, tôi lại có cảm giác mình nhận được một điều gì đó.

Hình như đó là lời nhắc nhở rằng: đường đời của mỗi người rồi cũng sẽ có điểm dừng. Điều đáng nói không phải là ta đã đi ngắn hay dài, nhanh hay chậm, mà là mình đã đi với ai và đã sống như thế nào trên con đường ấy.

Xin Chúa đón nhận linh hồn Anna vào hưởng nhan thánh Chúa.

Và xin cho chúng con, những người còn đang lữ thứ trên đường đời, biết sống một đời có đức tin, có tình thương, có trách nhiệm; biết tỉnh thức trước mỗi khúc quanh và biết nhường nhau một chút trên lối đi chung.

Lê Xuân Hảo HT67