Bốn mươi năm nhìn lại (1979-2019). Cha Quản lý Anrê Nguyễn Văn Phúc
- Thứ tư - 17/04/2019 20:21
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Khi viết về vị ân sư này, tôi không khỏi băn khoăn và dùng dằng tự hỏi rằng, ngài có cho phép tôi nói về ngài không? Nhưng khi nghĩ lại, hai cha Bartôlômêô và Phêrô, tôi đã kịp ghi trong phần 3 và 4 vừa xong, chẳng nhẽ không giới thiệu vị linh mục kín tiếng này cho mọi người biết.
Cha Anrê Nguyễn Văn Phúc, vị ân sư khiêm hạ và bản lĩnh
Khi viết về vị ân sư này, tôi không khỏi băn khoăn và dùng dằng tự hỏi rằng, ngài có cho phép tôi nói về ngài không? Nhưng khi nghĩ lại, hai cha Bartôlômêô và Phêrô, tôi đã kịp ghi trong phần 3 và 4 vừa xong, chẳng nhẽ không giới thiệu vị linh mục kín tiếng này cho mọi người biết.
Cha Anrê, quê quán ở Phủ Cam, gia đình ngài có nhiều anh em đi tu làm linh mục. Ngài có người anh làm cha ở Thái lan đó là cha Nguyễn Văn Lành. Ngài còn có 2 người em cũng vào Tiểu chủng viện Hoan Thiện, nhưng Chúa không chọn, trong đó có anh Nguyễn Văn Quý HT69 là người tôi khá thân quen, nay anh đã yên nghỉ ngàn thu. Ngoài ra, còn có cha Phạm Ngọc Hoa HT69 và cha Phạm Ngọc Hải, quản nhiệm La Vang, gọi cha Anrê bằng cậu.
Cha Anrê thuộc lớp Phú Xuân 1957. Sở dĩ tôi nhấn mạnh điều này vì lớp PX57 có tình cảm đặc biệt với cá nhân tôi. Quý cha PX Ngô Phục cũng như quý anh Kim Sơn, Xuân Nghĩa, Văn Thông, Văn Bình, Ngọc Hường RIP, Dạ Thảo...ở Sàigòn, mà tôi quá quen thuộc từ 4 thập niên qua, hầu như những sinh hoạt của lớp từ Bổn mạng đến Sinh nhật lớp, tôi và một số anh em khác đều được mời tham dự. Lớp PX57 ngoài ra còn có cha Phêrô Nguyễn Hữu Giải, bề trên Tiểu chủng viện Hoan Thiện từ 1975-79, cha Trần Văn Hiệu ở Nha Trang, cha Lê Sỹ Hiền ở Huế.
Vào năm 1964, lớp PX57 được tuyển chọn 2 thầy Phúc và Giải vào Giáo Hoàng Học Viện Thánh PIO X, thuộc khoá VII và sau đó cả hai cha chịu chức vào ngày 21/12/1972. Từ tháng 4 năm 1975, hai cha cùng về phục vụ tại Tiểu chủng viện Hoan Thiện Huế.
Những năm tháng đó, kể ra nên chuyện thì dễ dàng, nhưng ai trong cuộc mới thấm thía nỗi khổ trầm kha, vất vả lo toan trăm bề, từ con số không để khởi đầu mọi thứ. Trong các trách vụ huấn luyện các chú, có việc quản lý lo cơm áo gạo tiền là gay go nhất, vì chủng viện đã chấm dứt nguồn trợ giúp từ Tòa Thánh và cha mẹ các chú với nỗi khốn quẫn lúc giao thời, nên việc đóng góp cho con cái cũng gặp bế tắc. Trăm dâu đổ đầu tằm, thế là cha Anrê đứng mũi chịu sào, lãnh trách nhiệm vú em thời tem phiếu, sổ gạo... Dạo đó, các chú cũng phải chực xếp hàng trước cửa hàng lương thực Vĩnh Lợi (L'Acueil) như mọi người dân để mua gạo mốc, bo bo, sắn khoai, muối mắm...
Ngày đó, cha quản lý Anrê chọn một số chú có năng khiếu về lợi khẩu, xã giao...vào một nhóm gọi là "Ngoại vụ" để lo các việc linh động giúp ngài như khai báo tạm trú hộ khẩu, nộp sổ gạo để mua lương thực hoặc tìm người hay tập thể đang có nhu cầu, mua bàn ghế, cửa, tủ, nhạc cụ...để thương lượng mua bán cho được giá. Tôi nhớ các chú giỏi giang đó như: Trương Văn Đằng RIP, cha Dương Quang Đức, cha Phan Văn Anh và Nguyễn Ngọc Đoàn...
Ngày đó, các chú truyền khẩu cho nhau bài đồng dao: "Nhất cha, nhì chị, ba chó, bốn chú", ý noái là về thứ hạng, các chú còn đứng sau chó. Bầy chó được các chị cưng hơn các chú, nên được sống trong khu biệt lập từ nhà bếp trở về sau, hể mỗi lần gặp các chú là chúng sủa vô tội vạ, hết sức ồn ào và khó chịu. Các chú phản ảnh lên tới tai cha quản lý, ngài chỉ dụ ngay cho chú Đoàn Trắng HT72 chọn ngày lễ trọng nào đó và THỊT tẩy trần. Thế là các đao phủ thủ như chú Tạo, chú Thăng, chú Sử...được dịp trổ tài "Hạ cờ tây". Tội nghiệp cho chị Diệp mếu máo suốt mấy ngày.
Cá nhân tôi chưa bao giờ nghe cha quản lý la mắng ai cả, ngài chỉ nhắc nhở nhỏ nhẹ y hệt cha Nguyễn Trọng Qúy (Thanh Quân). Thằng chú nổi tiếng hoang nghịch như tôi năng bị ngài bắt gặp phạm lỗi nhiều nhất như hút thuốc, trộm chuối, trộm đu đủ, tụ năm tụ bảy ồn ào trên sân thượng...vậy mà không nghe ngài lớn tiếng bao giờ. Tôi nhớ kỷ niệm vui vui khi ở lầu nhà mới, chỉ có một lớp chừng mười mấy chú mà ở trong phòng ngủ quá rộng, nên mỗi lần đi tiểu tiện, tôi làm biếng đi nhà vệ sinh phía sau xa quá, bèn leo lên cửa sổ tè ra hướng doanh trại bộ đội (Hội Việt Mỹ), bị các chú mét, nên trong giờ kiểm điểm, ngài chỉ đe tôi coi chừng bị bộ đội bắn lũng dế mà thôi.
Có lần cha Anrê nhận bài sai lên khu kinh tế mới Bình Điền dâng lễ Giáng Sinh. Ngài sai tôi đi tiền trạm để lo chỗ dâng lễ và ở lại nhà tôi. Tới ngày Lễ, chú Đoàn Hiển chở cha Anrê lên đó và dâng lễ, tôi có dịp được ở bên cạnh ngài, dọn giường chiếu cho ngài nghỉ đêm.
Ngài dạy môn Luận lý học, khi tới phần tam đoạn luận, ngài chỉ tay về hướng chú Dũng cho ví dụ: Tôi lính quýnh nhưng cũng kịp trả bài, thưa cha, hút thuốc ở trong chủng viện là phạm luật, nhưng khi con thò đầu ra ngoài hàng rào chủng viện để hút, thì không phải phạm luật...Hoặc hái đu đủ để làm giống là tội nặng, nhưng đi tu thì còn để làm giống chi nữa, nên cứ việc hái thoải mái... Ngài chỉ mỉm cười không thấy noái gì. Có lần ngài hỏi chúng tôi, các chú muốn làm linh mục để làm gì? Nhiều chú trả lời chung chung, tôi đứng dậy và noái: Thưa cha để phục vụ các linh hồn, ngài gật đầu và hài lòng.
Những lần Hội ngộ trường hay lớp, ngài đều có mặt tham dự, dạo sau này ngài mắc bệnh tiểu đường, nên phải kiêng khem đủ thứ và mắt ngài yếu dần...làm chúng tôi hết sức thương cảm.
Cha ơi, con biết trong bụng cha không muốn con viết điều chi về cha cả. Suốt 40 năm qua, con chỉ viết về các cha khác, nay xin cha cho con được viết một đôi dòng để tâm sự về một tâm tình dành cho những vị thầy mà chúng con hết lòng yêu mến vì đã từng mến yêu chúng con.
Tôi xin thuật lài lời ngài dặn dò: Sau này, khi anh em làm linh mục, hãy nhớ coi Thánh lễ mà anh em cử hành như là Thánh lễ cuối cùng của mình, để dâng lễ cho thật sốt sắng. Dù có nhiều người trong chúng tôi không phải là linh mục, nhưng cũng hiểu lời nói của ngài theo nghĩa khác như: Khi tham dự Thánh lễ, hãy xem như là Thánh lễ cuối cùng để tham dự cho toàn vẹn.
Chúng con mãi nhớ đến cha Anrê và luôn cầu nguyện cho cha. Xin cha nhớ đến chúng con và năng cầu nguyện cho chúng con.
Thứ Hai Tuần Thánh 2019
Mic Nguyễn Hùng Dũng
Khi viết về vị ân sư này, tôi không khỏi băn khoăn và dùng dằng tự hỏi rằng, ngài có cho phép tôi nói về ngài không? Nhưng khi nghĩ lại, hai cha Bartôlômêô và Phêrô, tôi đã kịp ghi trong phần 3 và 4 vừa xong, chẳng nhẽ không giới thiệu vị linh mục kín tiếng này cho mọi người biết.
Cha Anrê, quê quán ở Phủ Cam, gia đình ngài có nhiều anh em đi tu làm linh mục. Ngài có người anh làm cha ở Thái lan đó là cha Nguyễn Văn Lành. Ngài còn có 2 người em cũng vào Tiểu chủng viện Hoan Thiện, nhưng Chúa không chọn, trong đó có anh Nguyễn Văn Quý HT69 là người tôi khá thân quen, nay anh đã yên nghỉ ngàn thu. Ngoài ra, còn có cha Phạm Ngọc Hoa HT69 và cha Phạm Ngọc Hải, quản nhiệm La Vang, gọi cha Anrê bằng cậu.
Cha Anrê thuộc lớp Phú Xuân 1957. Sở dĩ tôi nhấn mạnh điều này vì lớp PX57 có tình cảm đặc biệt với cá nhân tôi. Quý cha PX Ngô Phục cũng như quý anh Kim Sơn, Xuân Nghĩa, Văn Thông, Văn Bình, Ngọc Hường RIP, Dạ Thảo...ở Sàigòn, mà tôi quá quen thuộc từ 4 thập niên qua, hầu như những sinh hoạt của lớp từ Bổn mạng đến Sinh nhật lớp, tôi và một số anh em khác đều được mời tham dự. Lớp PX57 ngoài ra còn có cha Phêrô Nguyễn Hữu Giải, bề trên Tiểu chủng viện Hoan Thiện từ 1975-79, cha Trần Văn Hiệu ở Nha Trang, cha Lê Sỹ Hiền ở Huế.
Vào năm 1964, lớp PX57 được tuyển chọn 2 thầy Phúc và Giải vào Giáo Hoàng Học Viện Thánh PIO X, thuộc khoá VII và sau đó cả hai cha chịu chức vào ngày 21/12/1972. Từ tháng 4 năm 1975, hai cha cùng về phục vụ tại Tiểu chủng viện Hoan Thiện Huế.
Những năm tháng đó, kể ra nên chuyện thì dễ dàng, nhưng ai trong cuộc mới thấm thía nỗi khổ trầm kha, vất vả lo toan trăm bề, từ con số không để khởi đầu mọi thứ. Trong các trách vụ huấn luyện các chú, có việc quản lý lo cơm áo gạo tiền là gay go nhất, vì chủng viện đã chấm dứt nguồn trợ giúp từ Tòa Thánh và cha mẹ các chú với nỗi khốn quẫn lúc giao thời, nên việc đóng góp cho con cái cũng gặp bế tắc. Trăm dâu đổ đầu tằm, thế là cha Anrê đứng mũi chịu sào, lãnh trách nhiệm vú em thời tem phiếu, sổ gạo... Dạo đó, các chú cũng phải chực xếp hàng trước cửa hàng lương thực Vĩnh Lợi (L'Acueil) như mọi người dân để mua gạo mốc, bo bo, sắn khoai, muối mắm...
Ngày đó, cha quản lý Anrê chọn một số chú có năng khiếu về lợi khẩu, xã giao...vào một nhóm gọi là "Ngoại vụ" để lo các việc linh động giúp ngài như khai báo tạm trú hộ khẩu, nộp sổ gạo để mua lương thực hoặc tìm người hay tập thể đang có nhu cầu, mua bàn ghế, cửa, tủ, nhạc cụ...để thương lượng mua bán cho được giá. Tôi nhớ các chú giỏi giang đó như: Trương Văn Đằng RIP, cha Dương Quang Đức, cha Phan Văn Anh và Nguyễn Ngọc Đoàn...
Ngày đó, các chú truyền khẩu cho nhau bài đồng dao: "Nhất cha, nhì chị, ba chó, bốn chú", ý noái là về thứ hạng, các chú còn đứng sau chó. Bầy chó được các chị cưng hơn các chú, nên được sống trong khu biệt lập từ nhà bếp trở về sau, hể mỗi lần gặp các chú là chúng sủa vô tội vạ, hết sức ồn ào và khó chịu. Các chú phản ảnh lên tới tai cha quản lý, ngài chỉ dụ ngay cho chú Đoàn Trắng HT72 chọn ngày lễ trọng nào đó và THỊT tẩy trần. Thế là các đao phủ thủ như chú Tạo, chú Thăng, chú Sử...được dịp trổ tài "Hạ cờ tây". Tội nghiệp cho chị Diệp mếu máo suốt mấy ngày.
Cá nhân tôi chưa bao giờ nghe cha quản lý la mắng ai cả, ngài chỉ nhắc nhở nhỏ nhẹ y hệt cha Nguyễn Trọng Qúy (Thanh Quân). Thằng chú nổi tiếng hoang nghịch như tôi năng bị ngài bắt gặp phạm lỗi nhiều nhất như hút thuốc, trộm chuối, trộm đu đủ, tụ năm tụ bảy ồn ào trên sân thượng...vậy mà không nghe ngài lớn tiếng bao giờ. Tôi nhớ kỷ niệm vui vui khi ở lầu nhà mới, chỉ có một lớp chừng mười mấy chú mà ở trong phòng ngủ quá rộng, nên mỗi lần đi tiểu tiện, tôi làm biếng đi nhà vệ sinh phía sau xa quá, bèn leo lên cửa sổ tè ra hướng doanh trại bộ đội (Hội Việt Mỹ), bị các chú mét, nên trong giờ kiểm điểm, ngài chỉ đe tôi coi chừng bị bộ đội bắn lũng dế mà thôi.
Có lần cha Anrê nhận bài sai lên khu kinh tế mới Bình Điền dâng lễ Giáng Sinh. Ngài sai tôi đi tiền trạm để lo chỗ dâng lễ và ở lại nhà tôi. Tới ngày Lễ, chú Đoàn Hiển chở cha Anrê lên đó và dâng lễ, tôi có dịp được ở bên cạnh ngài, dọn giường chiếu cho ngài nghỉ đêm.
Ngài dạy môn Luận lý học, khi tới phần tam đoạn luận, ngài chỉ tay về hướng chú Dũng cho ví dụ: Tôi lính quýnh nhưng cũng kịp trả bài, thưa cha, hút thuốc ở trong chủng viện là phạm luật, nhưng khi con thò đầu ra ngoài hàng rào chủng viện để hút, thì không phải phạm luật...Hoặc hái đu đủ để làm giống là tội nặng, nhưng đi tu thì còn để làm giống chi nữa, nên cứ việc hái thoải mái... Ngài chỉ mỉm cười không thấy noái gì. Có lần ngài hỏi chúng tôi, các chú muốn làm linh mục để làm gì? Nhiều chú trả lời chung chung, tôi đứng dậy và noái: Thưa cha để phục vụ các linh hồn, ngài gật đầu và hài lòng.
Những lần Hội ngộ trường hay lớp, ngài đều có mặt tham dự, dạo sau này ngài mắc bệnh tiểu đường, nên phải kiêng khem đủ thứ và mắt ngài yếu dần...làm chúng tôi hết sức thương cảm.
Cha ơi, con biết trong bụng cha không muốn con viết điều chi về cha cả. Suốt 40 năm qua, con chỉ viết về các cha khác, nay xin cha cho con được viết một đôi dòng để tâm sự về một tâm tình dành cho những vị thầy mà chúng con hết lòng yêu mến vì đã từng mến yêu chúng con.
Tôi xin thuật lài lời ngài dặn dò: Sau này, khi anh em làm linh mục, hãy nhớ coi Thánh lễ mà anh em cử hành như là Thánh lễ cuối cùng của mình, để dâng lễ cho thật sốt sắng. Dù có nhiều người trong chúng tôi không phải là linh mục, nhưng cũng hiểu lời nói của ngài theo nghĩa khác như: Khi tham dự Thánh lễ, hãy xem như là Thánh lễ cuối cùng để tham dự cho toàn vẹn.
Chúng con mãi nhớ đến cha Anrê và luôn cầu nguyện cho cha. Xin cha nhớ đến chúng con và năng cầu nguyện cho chúng con.
Thứ Hai Tuần Thánh 2019
Mic Nguyễn Hùng Dũng