Banner giua trang

Tết đến nói chuyện về Tết Nguyên Đán

Đăng lúc: Thứ tư - 25/01/2017 07:51 - Người đăng bài viết: ccshue
-

-

Bước sang năm mới Dương lịch thì tâm hồn của những người con Đất Việt dù ở bất cứ nơi đâu cũng bắt đầu nôn nao, nô nức, rộn ràng đón mừng dịp lễ hội lớn nhất trong năm: Tết Nguyên Đán (hay còn gọi là Tết Cả, Tết Ta, Tết Âm Lịch, Tết Cổ Truyền, hay chỉ đơn giản là Tết).
Tết đến nói chuyện về Tết Nguyên Đán

 
Bước sang năm mới Dương lịch thì tâm hồn của những người con Đất Việt dù ở bất cứ nơi đâu cũng bắt đầu nôn nao, nô nức, rộn ràng đón mừng dịp lễ hội lớn nhất trong năm: Tết Nguyên Đán (hay còn gọi là Tết Cả, Tết Ta, Tết Âm Lịch, Tết Cổ Truyền, hay chỉ đơn giản là Tết).
 
1. Từ ngữ
 
"Tết" là chữ Nôm, được mượn từ chữ "Tiết" (節)  của Hán Việt mà đọc trại thành “Tết”. Còn "Nguyên Đán" (元旦) là hai chữ Hán Việt. "Nguyên" (元) có nghĩa là sự khởi đầu hay sơ khai; còn "Đán" (旦) có nghĩa là buổi sáng sớm. Nếu đọc đúng theo ngữ pháp Hán Việt thì phải đọc là “Nguyên Đán Tiết” (元旦節). Tết Nguyên Đán được người Trung Quốc ngày nay gọi là “Xuân tiết” (春節), “Tân niên” (新年) hoặc “Nông lịch Tân niên” (農曆新年).
 
2. Nguồn gốc
 
Theo lịch sử Trung Quốc, nguồn gốc Tết Nguyên Đán có từ đời Tam Hoàng Ngũ Đế và thay đổi theo từng thời kỳ. Đời Tam đại, nhà Hạ chuộng màu đen nên chọn tháng giêng, tức tháng Dần. Nhà Thương thích màu trắng nên lấy tháng Sửu, tức tháng chạp, làm tháng đầu năm. Nhà Chu ưa sắc đỏ nên chọn tháng Tý, tức tháng mười một, làm tháng Tết. Các vua chúa nói trên quan niệm về ngày giờ "tạo thiên lập địa" như sau: giờ Tý thì có trời, giờ Sửu thì có đất, giờ Dần sinh loài người nên đặt ra ngày Tết khác nhau.
 
Đến đời Đông Chu, Khổng Tử đổi ngày Tết vào một tháng nhất định là tháng Dần. Đời nhà Tần (thế kỷ 3 TCN), Tần Thủy Hoàng lại đổi qua tháng Hợi, tức tháng mười. Đến thời nhà Hán, Hán Vũ Đế (140 TCN) lại đặt ngày Tết vào tháng Dần, tức tháng giêng. Từ đó về sau, không còn triều đại nào thay đổi về tháng Tết nữa. Vì chịu ảnh hưởng của văn hóa Trung Quốc (nằm trong thế giới Hán hóa) nên Việt Nam cũng có Tết Nguyên Đán vào tháng giêng. Hiện nay dân chúng chỉ ăn tết vài ngày đầu tháng giêng (ba ngày Tết, bảy ngày Xuân).
 
3. Tên gọi
 
Khi chưa có sự du nhập của văn hóa Tây phương thì Việt Nam theo cách tính lịch của Trung Quốc, ta hay gọi là Âm lịch (tính theo chu kì mặt trăng). Tên gọi của năm Âm lịch không gọi theo số như Dương lịch (tính theo chu kì mặt trời) mà dùng tên ghép gồm hai chữ. Chữ đầu là một trong 10 thiên can (Giáp, Ất, Bính, Ðinh, Mậu, Kỷ, Canh, Tân, Nhâm, Quý).  Chữ thứ nhì là một trong 12 địa chi (Tý, Sửu, Dần, Mão hay Mẹo, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất, Hợi).  Mười hai địa chi là tên 12 con vật.  Vì bội số chung của 10 (thiên can) và 12 (địa chi) là 60, nên cứ 60 năm thì hết một chu trình kết hợp giữa các thiên can và địa chi. Cho nên, cứ 60 năm thì tên gọi các năm lặp lại như cũ.
 
Theo chu trình thì năm nay là sự kết hợp thứ 29 giữa thiên can Nhâm (壬 : thủy dương) và địa chi Thìn (辰 : con rồng). Bởi thế, Âm lịch năm nay được gọi là năm Nhâm Thìn (壬辰).
 
4. Đón tết
 
Vì có một lịch sử lâu đời, và do sự ảnh hưởng của nhiều luồng văn hóa khác nhau, nên hình thức đón tết của người Việt thật đa dạng và phong phú. Tùy theo hoàn cảnh và nhận thức có khác nhau nên mỗi địa phương hay mỗi Nhóm người có những nét chung và những nét đặc trưng riêng biệt để đón tết.
 
Ví dụ: Mọi nhà đều sửa sang, quét  dọn, trang trí bàn thờ, sắm sửa đồ dùng, ăn mặc quần áo mới …. Tuy nhiên,  ngoài Bắc thì chưng hoa đào, còn trong Nam thì chưng hoa mai; người Công Giáo không đưa ông Táo về Trời hay xin xăm đầu năm, nhưng có Lễ Giao thừa, Lễ mồng một – cầu bình an cho năm mới, Lễ mồng hai – kính nhớ Tổ tiên và Ông bà Cha mẹ, Lễ mồng ba – thánh hóa công ăn việc làm,  có bốc lộc Lời Chúa đầu năm …
 
Ngoài những thích nghi với văn hoá dân tộc của Phụng vụ nói chung, hiện nay một số nhà thờ vào dịp tết cũng có treo câu đối, hoành phi, hay chỉ trang trí theo hình thức câu đối, hoành phi ở gian cung thánh. Câu đối được xem là tinh hoa của văn hóa chữ Hán, người Trung Quốc quan niệm: "nếu thơ văn là tinh hoa của chữ nghĩa thì câu đối là tinh hoa của tinh hoa". Bởi thế, câu đối thể hiện được sự tinh tế cao sâu về nội dung và sự cao sang, trang trọng về hình thức cũng như diễn tả cốt cách, phong thái và tâm hồn của người viết. Nếu sử dụng một câu đối cao sâu về tư tưởng và bài trí thích hợp thì tạo ấn tượng khó quên và dễ đi vào lòng người. Do đó, việc thích nghi dùng câu đối trong trang trí phụng vụ, nơi trang nghiêm và thánh thiêng vào dịp Tết dân tộc âu cũng là việc nên làm.
 
Vì nhiều lý do mà nét văn hoá viết và bài trí câu đối dường như đã mai một theo thời gian. Hiện nay, để viết, cảm nhận và trang trí câu đối cho đúng gặp rất nhiều khó khăn. Xin được trình bày đôi nét về câu đối.
 
5. Câu đối
 
Câu đối thuộc thể loại văn biền ngẫu, gồm hai vế đối nhau nhằm biểu thị lý tưởng, ý chí, quan điểm, tình cảm của người viết trong một bối cảnh, biến cố, môi trường sống. Nên lưu ý là từ đối (對) ở đây có nghĩa là ngang nhau, hợp nhau thành một đôi. Câu đối là một trong những thể loại của Văn học Trung Quốc và Việt Nam.
 
Câu đối có nguồn gốc từ người Trung Quốc. Người Trung Quốc gọi câu đối là “đối liên” (對聯). “liên” (聯) có khi đọc là liễn, có nghĩa là câu đối. Tên gọi xưa của câu đối là “đào phù” (桃符).
 
Cách viết: Khi viết câu đối, nếu chọn được câu chữ tuân theo nguyên tắc sau thì đôi câu đối được gọi là chỉnh đối hay đối cân.
 
- Đối ý: hai ý đối phải cân nhau mà đặt thành 1 cặp sóng đôi.
 
- Đối chữ: phải xét 2 phương diện thanh âm và từ loại:
 
                  + Về thanh âm: thanh bằng đối với thanh trắc và ngược lại.
 
                  + Về từ loại: thực tự (tự là chữ) phải đối với thực tự; hư tự phải đối với hư tự; danh từ phải đối với danh từ, động từ phải đối với động từ … Nếu vế đối này có dùng chữ Hán Việt thì vế kia cũng phải dùng chữ Hán Việt ...
 
- Đối vế: Một câu đối gồm hai vế sóng đôi. Nếu câu đối do một người sáng tác gọi là vế trên và vế dưới. Nếu một người nghĩ ra một vế để người khác làm vế kia đối lại thì gọi là vế đề và vế đối.
 
Số chữ trong câu đối không nhất định là bao nhiêu chữ. Theo số chữ và cách đặt câu có thể chia câu đối ra làm các thể sau: câu tiểu đối (là những câu 4 chữ trở xuống), câu đối thơ (là những câu làm theo lối đặt câu của thể thơ ngũ ngôn hoặc thất ngôn), câu đối phú (là những câu làm theo các lối đặt câu của thể phú, gồm có: song quan, cách cú, gối hạc hay hạc tất). 
 
Cách treo: Khi một câu đối do một người làm ra cả hai vế, thì chữ cuối cùng của vế trên (khi treo là câu bên trái của người đọc) là thanh trắc; còn chữ cuối cùng của vế dưới (khi treo là câu bên phải của người đọc) là thanh bang.
 
Ví dụ:
 
Tân Xuân Thánh Thiện (vế trên, treo bên trái của người đọc – thanh trắc) 
Năm Mới Phát Tài (vế dưới, treo bên phải của người đọc – thanh bằng)
 
Lưu ý: Nếu là câu đối hoàn toàn chữ Hán thì vế trên (vế đề  - chữ cuối thanh trắc) phải treo bên phải của người đọc (vì người Trung Quốc ngày xưa viết từ phải qua).
 
Xin được trích dẫn một số câu đối được sử dụng vào dịp Tết trong tuyển tập “Câu Đối” của Trần Quang Chu:
 
1.   Tết Bình An Vạn Sự Như Ý 
      Xuân Thánh Thiện Ơn Chúa Thỏa Lòng
 
2.   Năm Cũ Bước Qua Bao La Ân Sủng Chúa 
      Năm Mới Bước Lại Rộng Rãi Nghĩa Tình Người
  
3.   Xuân Thánh Thiện Chúa Thương Gia Đình Thuận Thảo 
      Tết Đạo Đức Mẹ Giúp Giáo Xứ Thịnh Cường       
  
4.   Xuân Lại Đến Nhớ Mùa Xuân Trên Thiên Quốc 
      Tết Lại Về Mơ Tết Nhứt Trên Nước Chúa Hiển Vinh
  
5.   Vui Tết Đến Ơn Chúa Phát Tài Phát Lộc 
      Mừng Xuân Sang Lộc Thánh Gặp Phước Gặp Lành
  
6.   Mừng Xuân Vạn Sự Như Ý Chúa 
      Vui Tết Mọi Bề Đẹp Ý Cha
  
7.   Xuân Về Thêm Tuổi Thêm Nhân Đức 
      Tết Đến Thêm Phúc Thêm Khôn Ngoan
  
8.   Một Năm Qua Chúa Thứ Tha Bao Lỗi Lầm Thiếu Sót 
      Một Năm Mới Con Cám Đội Bao Hồng Ân
Tác giả bài viết: Thomas Nguyễn Văn Hiệp
Nguồn tin: conggiao.info
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 4 trong 1 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới     

 

TRUYỀN THÔNG TIN VUI VÀ HY VỌNG

…Tôi muốn khuyến khích mọi người tham gia vào các loại hình truyền thông mang tính xây dựng, loại bỏ định kiến với người khác và cổ võ nền văn hóa gặp gỡ, giúp mọi người chúng ta nhìn thế giới xung quanh một cách thực tế và đầy tin tưởng.   …Tôi muốn góp phần vào việc tìm kiếm một phong cách...

ĐỨC THÁNH CHA TRÊN TWITTER 12/2018


Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 18/12/2018 

- Be like Saint Joseph: a man of dreams, not a dreamer; a man of silence, because he respects God’s plan.
Hãy nên giống thánh Giuse: con người của giấc mơ, nhưng không phải người mơ mộng; con người của thinh lặng, vì ngài đề cao chương trình của Thiên Chúa.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 16/12/2018 

- Joy, prayer and gratitude are three ways that prepare us to experience Christmas in an authentic way.
Vui mừng, cầu nguyện và biết ơn là 3 cách giúp chúng ta trải nghiệm Lễ Giáng Sinh cách đúng đắn.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 13/12/2018 

- Even when we pray alone, we pray together with all the people of God.
Cả khi chúng ta cầu nguyện một mình, chúng ta đang cầu nguyện cùng với toàn dân Chúa.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 10/12/2018 

- Keep the faith. In this second week of Advent, we ask for the grace to prepare ourselves with faith to celebrate Christmas.
Gìn giữ đức tin. Trong tuần thứ hai mùa Vọng này, chúng ta hãy xin ơn Chúa để chuẩn bị cử hành Lễ Giáng sinh trong đức tin.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 08/12/2018 

- What is the secret of Mary’s beauty, “tota pulchra”? Not appearances, or that which passes, but a heart totally centred on God.
Đâu là bí mật vẻ đẹp “toàn mỹ” của Đức Maria? Không phải vẻ bên ngoài hoặc những gì chóng qua, nhưng là con tim quy hướng trọn vẹn về Thiên Chúa.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 07/12/2018 

- Loving God means serving our neighbour without reserve, and trying to forgive without limits.
Yêu Chúa nghĩa là phục vụ người lân cận không so đo, và tha thứ không giới hạn.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 04/12/2018 

- This Advent, make yourself small, make yourself humble, make yourself a servant of others, and the Lord will give you the ability to understand how to make peace.
Trong Mùa Vọng này, chúng ta hãy trở nên nhỏ bé, khiêm hèn, phục vụ người khác và Chúa sẽ cho chúng ta khả năng hiểu thế nào là kiến tạo hòa bình.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 04/12/2018 

- Advent is a time for renewing the faith, for purifying it, so that it can be more authentic.
Mùa Vọng là thời gian để canh tân và thanh luyện đức tin, để đức tin trở nên chính thống hơn.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 03/12/2018 

- So many persons with disabilities and difficulties reopen their hearts to life when they realize they are loved! And how much love can flow from a heart thanks to the remedy of a smile!
Biết bao người khuyết tật và đau khổ tìm lại được cuộc sống khi họ cảm thấy được yêu thương! Và biết bao tình yêu thương tuôn ra từ một trái tim nhờ vào liệu pháp nụ cười!

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 02/12/2018 

- Advent is the time to welcome the Lord who comes to meet us, the time to look ahead, and to prepare ourselves for Christ’s return.
Mùa Vọng là lúc đón Chúa đến gặp gỡ chúng ta, để nhìn về tương lai, và chuẩn bị tâm hồn cho ngày Đức Kitô lại đến.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 01/12/2018 

- There is no such thing as the perfect family. Only by the daily exercise of forgiveness can a family grow.
Không có gia đình nào hoàn hảo cả; gia đình tăng trưởng nhờ việc thực hành tha thứ mỗi ngày.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 28/11/2018 

- We cannot truly follow Jesus when we are weighed down by things, because if the heart is crowded with other goods, there will be no room for the Lord, who will become just one thing among others.
Chúng ta không thể thực sự theo Đức Giêsu khi còn mang nặng nhiều thứ. Bởi lẽ nếu con tim chúng ta chất đầy của cải, thì không còn chỗ cho Chúa, Ngài sẽ chỉ là một trong nhiều thứ khác.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 27/11/2018 

- This week the Church invites us to ask ourselves: what state do I want the Lord to find me in when He calls?
Tuần này Giáo hội mời chúng ta tự vấn: Tôi muốn mình thế nào khi Chúa tìm thấy và gọi tôi?

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 26/11/2018 

- Let us ask the Lord for the grace of being generous, so that our hearts may be opened and we may become kinder.
Chúng ta hãy cầu xin Chúa ơn quảng đại, để con tim chúng ta có thể mở ra và trở nên hảo tâm.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 25/11/2018 

- While the great ones of the Earth build themselves ‘thrones’ for their own power, God chooses an uncomfortable throne, the cross, from which to reign by giving his life.
Trong khi các lãnh tụ Trần gian xây “ngai” cho quyền lực của mình, thì Chúa chọn thập giá, chiếc ngai không tiện nghi, để Ngài cai trị bằng cách trao ban mạng sống của mình.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 23/11/2018 

- Men and women bear God’s image within and are the object of His infinite love, in whatever condition they were called into existence.
Đàn ông và phụ nữ mang trong mình hình ảnh của Thiên Chúa và là đối tượng tình yêu vô biên của Ngài, bất kể hoàn cảnh nào mà họ được mời gọi để sống.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 22/11/2018 

- In the eyes of God human life is precious, sacred and inviolable. No one can despise the lives of others or one’s own life.
Dưới con mắt của Chúa, mạng sống con người là quý giá, linh thánh và bất khả xâm phạm. Không ai được coi thường mạng sống của mình và của người khác.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 21/11/2018 

- May the Virgin Mary help us joyfully follow Jesus on the way of service, the royal road that leads to Heaven.
Xin Mẹ Maria giúp chúng ta hân hoan theo Chúa Giêsu trên con đường phục vụ, con đường cao quý dẫn tới thiên đàng.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 21/11/2018 

- May the Virgin Mary help us joyfully follow Jesus on the way of service, the royal road that leads to Heaven.
Xin Mẹ Maria giúp chúng ta hân hoan theo Chúa Giêsu trên con đường phục vụ, con đường lộng lẫy dẫn tới thiên đàng.

Tin Mới

Chúa nhật 4 Mùa Vọng B. Hiện diện bên nhau
Đức cha Giuse Vũ Văn Thiên chính thức nhận sứ vụ Tổng Giám mục tại TGP Hà Nội
Giám đốc BV K chỉ sai lầm chết người ngừa ung thư của người Việt
Người đặt tên cho đường phố Saigon trước 1975
Biết nhiều ngoại ngữ cũng chẳng ích lợi gì!
Lời chúc sinh nhật gởi đến Đức Phanxicô: “Chúng con hãnh diện về cha”
Khôn lỏi – Nét văn hóa tệ hại trong cách ứng xử của người Việt
10 đột phá y học thế giới năm 2018
Hình ảnh Đức Tổng Giám Mục Marek Zalewski Đại Diện Tòa Thánh và Đức Thánh Cha thăm giáo phận Nha Trang
Chúa nhật 3 Mùa Vọng B. Đạo mang lại phương dược cứu đời
Đôi dòng tường thuật Hội Ngộ lớp Mẹ Vô Nhiễm (HT67) năm 2018
Sứ điệp ĐTC nhân dịp 70 năm Tuyên Ngôn Nhân Quyền
Danh sách các tu sĩ linh mục mục vụ tại các bệnh viện thuộc TGP SÀI GÒN
Tuyển tập thánh ca Giáng Sinh. Lm Bạch Vân
ĐTC Phanxicô: Học cầu nguyện từ Chúa Giêsu
ĐTC Phanxicô: Tình yêu hôn nhân không chỉ kéo dài bao lâu đôi bạn còn xuôi thuận
Chúc mừng ngày Vu quy Ánh Nhi F1/HT71
Chiếc bình nứt
3 từ tiếng Việt chính thức được công nhận trong từ điển tiếng Anh Oxford
Bức ảnh đại tá Mỹ đứng dưới mưa tầm tã chào 1 đám tang xa lạ, và bài học đáng suy ngẫm
Chuyen muc Hoi Ngo

ỦNG HỘ-CHIA SẺ


========================================





HIỆP THÔNG THÁNG 12/2018

Websites Gia đình

BỘ ĐẾM

  • Đang truy cập: 42
  • Hôm nay: 6872
  • Tháng hiện tại: 265835
  • Tổng lượt truy cập: 25348873