Banner giua trang

Những bệnh... vô duyên!

Đăng lúc: Thứ tư - 06/06/2018 07:14 - Người đăng bài viết: ccshue
-

-

Tuy già không phải là một bệnh nhưng già thì thường có bệnh. Bệnh thì có bệnh nặng, bệnh nhẹ, bệnh có duyên và bệnh... vô duyên. Ai cũng biết thầy thuốc là người được học hành cẩn thận để giúp ta chữa trị bệnh tật, vậy mà thầy thuốc cũng có thể gây bệnh cho ta, dù là ngoài ý muốn, ...
Những bệnh... vô duyên!
 
Tuy già không phải là một bệnh nhưng già thì thường có bệnh.
Bệnh thì có bệnh nặng, bệnh nhẹ, bệnh có duyên và bệnh... vô duyên.
 
Ai cũng biết thầy thuốc là người được học hành cẩn thận để giúp ta chữa trị bệnh tật, vậy mà thầy thuốc cũng có thể gây bệnh cho ta, dù là ngoài ý muốn, cái đó gọi là bệnh do thầy thuốc gây ra (iatrogenic) mà theo GS.Phạm Khuê, một chuyên gia về Lão khoa, Chủ tịch Hội người cao tuổi Việt Nam thì có đến hơn một phần tư các bệnh ở người già là do thầy thuốc gây ra! (Bệnh học tuổi già, Phạm Khuê, NXB.Y Học, 1998, tr.364).
 

Tuy già không phải là một bệnh nhưng già thì thường có bệnh - Ảnh minh họa
 
Những bệnh... vô duyên còn có thể do chính bản thân mình, người thân trong gia đình, bạn bè, hàng xóm, hoặc các nhân viên tâm lý xã hội gây ra nữa! Bà cô của một bác sĩ bạn tôi trên 80 tuổi kêu lúc nào trong người cũng nóng bức, miệng khô nên đã mua rễ tranh, mía lau, mã đề ngoài chợ về nấu “nước mát” uống. Mát đâu không thấy, thấy đi tiểu liên tục gây thêm tình trạng mất nước trong cơ thể, lại thấy nóng bức, thấy khô miệng, lại uống thêm “nước mát”! Thì ra “rễ tranh, mía lau, mã đề” là những loại thuốc lợi tiểu (diuretics).
 
Một ông bác gầy còm nghe hàng xóm bày vẽ có loại tễ mập, bèn mua uống mấy cây. Mập thiệt! Nhưng người béo bệu, cơ thể bạc nhược! Thì ra, thuốc tễ đó chỉ là bột mì trộn với mật ong và Corticoid, một thứ thuốc uống vào lâu ngày gây hội chứng Cushing, ứ nước, làm mập bệu và gây ra vô số những tác dụng tai hại khác như giảm sức đề kháng, mọc lông, loãng xương, loét bao tử, cao huyết áp...
 
Ta cũng biết thuốc chữa đau khớp có thể gây loét dạ dày; thuốc điều trị cao huyết áp có thể gây hạ huyết áp đột ngột; thuốc trị tiểu đường làm hạ đường huyết; thuốc uống cho đỡ bị đái són ở người già thì gây khô miệng, đỏ da, mờ mắt, chóng mặt...
 
Một đặc điểm sinh học của người cao tuổi là khả năng thích ứng dần kém đi. Hấp thu thuốc đã chậm mà đào thải cũng chậm. Tác dụng phụ của thuốc lại thiên hình vạn trạng, tùy từng người, từng lúc, có thuốc người này dùng thì tốt mà bày cho người khác không xong, uống vào bị phản ứng ngay.
 
Cho nên dùng thuốc ở người già phải dò dẫm trên từng trường hợp, giảm liều, giảm lượng, đắn đo tính toán trước sau, nào bệnh trước mắt, nào bệnh tiềm tàng; thuốc chữa được bệnh này nhưng có gây ra bệnh khác không, có làm bộc phát một bệnh cũ nào đó không, người bệnh ăn uống ra sao, tiêu tiểu ra sao và trạng thái tâm thần ra sao?
 
Người cao tuổi cũng thường hay tự ý gia giảm thuốc, tin lời bày vẽ, ai mách gì cũng nghe, gây tương tác thuốc lung tung rất dễ sinh ra nhiều bệnh... vô duyên đáng tiếc!
 
Ngày càng có nhiều máy móc xét nghiệm và một số người cao tuổi cũng thường muốn được xét nghiệm này nọ.
 
Báo Paris Match của Pháp có đăng trường hợp một bà già bị rối loạn tiêu hóa đến khám ở một bác sĩ. Bác sĩ thấy không có gì nặng nhưng cũng gởi cụ làm thêm vài xét nghiệm cho chắc. Sau đó, bà cụ được tiếp tục làm thêm hàng loạt các xét nghiệm khác ngày càng phức tạp hơn vì xét nghiệm đơn giản không tìm ra bệnh: Siêu âm, nội soi, sinh thiết, chụp cắt lớp, chụp cản quang mạc treo...
 
Sau hơn một tháng chuyển từ trung tâm này đến bệnh viện kia, nằm đợi trên những băng ca lạnh lẽo, đẩy từ hành lang này sang hành lang khác, tiếp xúc với những người mang khẩu trang chỉ chừa đôi mắt lạnh lùng, bà cụ rơi vào tình trạng khủng hoảng tâm lý trầm trọng và tiêu tốn mất 35 ngàn quan Pháp. Cuối cùng các bác sĩ hội chẩn kết luận không có bệnh gì cả, chỉ bị rối loạn tiêu hóa!
 
Tây gọi những người sính xét nghiệm là “examinite”.
 
Tổ chức sức khỏe thế giới (WHO) cũng cảnh báo hiện tượng over - investigation, “thăm dò quá mức cần thiết” này (Health of the Elderly, WHO, 1989).
 
Một số người cao tuổi được chăm sóc bảo bọc quá đáng, được làm xét nghiệm thăm dò, theo dõi liên tục làm cho người bệnh muốn... hết bệnh cũng không được; không kể trong quá trình thăm dò, chọc hút, bơm tiêm, thụt tháo... không phải là không có nguy cơ.
 
Dĩ nhiên nếu có bệnh thì cần phải làm để có chẩn đoán chính xác và điều trị hiệu quả. Còn thăm dò chỉ để... thăm dò thì không nên. Các chuyên gia khuyên chỉ nên làm xét nghiệm cho người già khi nhằm để chẩn đoán một thứ bệnh có thể chữa được, có thể phục hồi được, có lợi cho người bệnh hoặc để chẩn đoán phân biệt tìm ra một bệnh có tiên lượng tốt hơn, điều trị có kết quả hơn, có lợi cho bệnh nhân và gia đình hơn mà thôi. Tóm lại, biết ơn mình thì cần thiết lắm mới phải làm xét nghiệm và phải có chỉ định của bác sĩ.
 
Thế nhưng có thứ không phải là thuốc, không phải là thủ thuật gì cả mà vẫn có thể gây ra những bệnh vô duyên: đó là lời nói!
 
Có những lời nói gây hoang mang, lo lắng, làm mất ăn mất ngủ, gây kiêng cữ quá đáng làm cho tình trạng bệnh khó phục hồi hơn. Cái đó gọi là sự “dán nhãn” (labelling). Chẳng hạn như người không có chuyên môn, không đủ cơ sở khoa học chắc chắn mà “phán” cho một cái chẩn đoán kiểu như “nghi ung thư”, “hơi bị lớn tim”, hoặc một từ mơ hồ như “máu lộn mỡ, gan hơi nhiễm mỡ, viêm nhiễm phần phụ, rối loạn thần kinh thực vật”... hoặc “bị thư phù, bị người cõi trên nhập...” đều đem lại những kết quả tai hại không thể ngờ được!
 
Ngay cả bị dán nhãn là già cả, già nua, già yếu, mất sức rồi bị ép phải nằm yên một chỗ, lúc nào cũng có người nâng đỡ chăm sóc thì sẽ ngày càng lệ thuộc, ngày càng suy nhược, mau loãng xương, bắp cơ thoái hóa, cứng khớp nhanh.
 
Đáng sợ hơn cả là bị ép phải vào nằm viện, nằm nhà thương, nhà dưỡng lão, nhà nghỉ mất sức... khi vẫn còn có thể tự quản được. Thật ra đây chỉ là giải pháp cuối cùng vì một khi đã vào các cơ sở này rồi thì không hy vọng gì trở lại đời sống bình thường được nữa vì càng ngày càng thụ động, ỷ lại, lệ thuộc, suy sụp.
 
Các cơ sở chăm sóc cho người già thực ra rất cần thiết, miễn là phải giữ một số nguyên tắc như đảm bảo sự riêng tư, tôn trọng cá nhân, giúp tự chủ, tự quản, và tạo nhiều cơ hội cho họ tham gia sinh hoạt phù hợp với sở thích và sức khỏe.
 
Tóm lại, không nên để người cao tuổi mắc thêm những bệnh... vô duyên!

Tác giả bài viết: BS.Đỗ Hồng Ngọc
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 5 trong 1 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới     

 

TRUYỀN THÔNG TIN VUI VÀ HY VỌNG

…Tôi muốn khuyến khích mọi người tham gia vào các loại hình truyền thông mang tính xây dựng, loại bỏ định kiến với người khác và cổ võ nền văn hóa gặp gỡ, giúp mọi người chúng ta nhìn thế giới xung quanh một cách thực tế và đầy tin tưởng.   …Tôi muốn góp phần vào việc tìm kiếm một phong cách...

ĐỨC THÁNH CHA TRÊN TWITTER 06/2018


Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 22/6/2018 

- Love for others needs to become the constant factor of our lives.
Yêu thương tha nhân phải trở thành yếu tố bất biến của đời sống chúng ta.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 20/6/2018 

- A person’s dignity does not depend on them being a citizen, a migrant, or a refugee. Saving the life of someone fleeing war and poverty is an act of humanity.
Nhân phẩm của một người không hệ tại họ là công dân, là người nhập cư hay người tị nạn. Cứu giúp người thoát khỏi chiến tranh hay cảnh cùng khổ là một hành vi nhân đạo.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 18/6/2018 

- Let us try to express the joy of God’s Kingdom in every way possible!
Trong mọi hoàn cảnh, chúng ta hãy cố gắng biểu lộ niềm vui của Nước Trời!

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 14/6/2018 

- I send my cordial greetings to all those following the World Soccer Championships that begin today in Russia. I hope this sports event may be a positive opportunity for encounter and fellowship.
Tôi gửi lời chào thân ái đến với tất cả mọi người theo dõi Giải Vô địch Bóng đá Thế giới khởi tranh hôm nay tại Nga. Tôi hy vọng sự kiện thể thao này là cơ hội tích cực để gặp gỡ và hữu nghị.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 12/6/2018 

- Children must be able to play, study and grow in a peaceful environment. Woe to anyone who stifles their joyful impulse to hope!
Trẻ em cần được nô đùa, học tập và phát triển trong một môi trường thanh bình. Vô phúc cho ai cản trở niềm vui mang đến hy vọng nơi chúng!

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 09/6/2018 

- Mary is exactly what God wants His Church to be: a loving and humble Mother, poor in possessions but rich in love.
Mẹ Maria chính xác là hình mẫu mà Chúa muốn nơi Giáo Hội của Ngài: Một người Mẹ khiêm tốn và yêu thương, nghèo của cải nhưng giàu tình thương.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 07/6/2018 

- For those who are with Jesus, evil is just a provocation to love even more.
Ai ở trong Chúa Giêsu, sự dữ là động lực để yêu thương nhiều hơn.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 07/6/2018 

- Loving Christ is not a superficial sentiment. It is an attitude of the heart that we demonstrate when we live as He wants us to.
Tình yêu đối với Đức Kitô không phải là cảm giác hời hợt. Đó là một thái độ nội tâm thể hiện qua việc chúng ta sống như Ngài muốn.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 05/6/2018 

- Lord, reawaken in us a sense of praise and gratitude for our Earth, and for everything you have created.
Lạy Chúa, xin hãy đánh thức nơi chúng con tâm tình ngợi khen và lòng biết ơn đối với Trái đất của chúng con, và tất cả thụ tạo mà Chúa đã dựng nên.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 04/6/2018 

- The living presence of Christ within us is the light that guides our choices, the flame that warms our hearts as we go to meet the Lord.
Sự hiện diện sống động của Đức Kitô nơi chúng ta là ánh sáng hướng dẫn những lựa chọn của chúng ta, là ngọn lửa sưởi ấm con tim chúng ta trên con đường đến với Chúa.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 03/6/2018 

- On this Feast of Corpus Christi, we need to remember that Jesus, the Bread of Life, is our strength and support on life’s journey.
Khi cử hành lễ Mình Máu Thánh Chúa Kitô, chúng ta cần nhớ rằng Chúa Giêsu là Bánh Hằng Sống, là sức mạnh và nguồn trợ lực cho đời sống chúng ta.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 02/6/2018 

- Seek the Lord in prayer: He is the one who has called you.
Hãy tìm kiếm Chúa trong lời cầu nguyện: Chính Ngài là Đấng đã gọi bạn.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 01/6/2018 

- Love can recognize good things even in bad situations. Love keeps a tiny flame alight even in the darkest night.
Tình yêu cho chúng ta nhận ra điều tốt ngay cả trong những tình huống tồi tệ. Tình yêu duy trì ngọn lửa nhỏ ngay cả giữa màn đêm tăm tối.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 31/5/2018 

- The Eucharist contains all the flavour of Jesus’ words and deeds, the taste of His Death and Resurrection, the fragrance of His Spirit.
Bí tích Thánh Thể chứa đựng tất cả hương vị của lời nói và việc làm của Chúa Giêsu, mùi vị Sự Chết và Phục Sinh của Ngài, hương thơm Thánh Linh của Ngài.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 30/5/2018 

- When the Holy Spirit is present, something always happens. Where blows the Spirit, things are never at a standstill.
Khi có sự hiện diện của Chúa Thánh Thần, điều gì đó sẽ xảy ra. Khi Ngài thổi hơi, mọi thứ không bao giờ dậm chân tại chỗ.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 29/5/2018 

- The Eucharist gives us the strength to produce the fruits of good works, and to live true Christian lives.
Phép Thánh Thể cho chúng ta sức mạnh để sinh hoa trái cho các việc tốt lành, và để sống đời Kitô hữu đích thực.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 28/5/2018 

- What lasts? What has value in life? What treasures don’t disappear? Definitely two: God and our neighbor.
Cái gì còn lại? Cái gì có giá trị trong cuộc sống? Của cải nào không mất đi? Chắc chắn đó là 2 thứ: Thiên Chúa và người bên cạnh chúng ta.
Chuyen muc Hoi Ngo

ỦNG HỘ-CHIA SẺ


========================================





HIỆP THÔNG THÁNG 06/2018

Websites Gia đình

BỘ ĐẾM

  • Đang truy cập: 57
  • Hôm nay: 274
  • Tháng hiện tại: 273048
  • Tổng lượt truy cập: 23254435