Banner giua trang

Tết đến nói chuyện về Tết Nguyên Đán

Đăng lúc: Thứ tư - 25/01/2017 07:51 - Người đăng bài viết: ccshue
-

-

Bước sang năm mới Dương lịch thì tâm hồn của những người con Đất Việt dù ở bất cứ nơi đâu cũng bắt đầu nôn nao, nô nức, rộn ràng đón mừng dịp lễ hội lớn nhất trong năm: Tết Nguyên Đán (hay còn gọi là Tết Cả, Tết Ta, Tết Âm Lịch, Tết Cổ Truyền, hay chỉ đơn giản là Tết).
Tết đến nói chuyện về Tết Nguyên Đán

 
Bước sang năm mới Dương lịch thì tâm hồn của những người con Đất Việt dù ở bất cứ nơi đâu cũng bắt đầu nôn nao, nô nức, rộn ràng đón mừng dịp lễ hội lớn nhất trong năm: Tết Nguyên Đán (hay còn gọi là Tết Cả, Tết Ta, Tết Âm Lịch, Tết Cổ Truyền, hay chỉ đơn giản là Tết).
 
1. Từ ngữ
 
"Tết" là chữ Nôm, được mượn từ chữ "Tiết" (節)  của Hán Việt mà đọc trại thành “Tết”. Còn "Nguyên Đán" (元旦) là hai chữ Hán Việt. "Nguyên" (元) có nghĩa là sự khởi đầu hay sơ khai; còn "Đán" (旦) có nghĩa là buổi sáng sớm. Nếu đọc đúng theo ngữ pháp Hán Việt thì phải đọc là “Nguyên Đán Tiết” (元旦節). Tết Nguyên Đán được người Trung Quốc ngày nay gọi là “Xuân tiết” (春節), “Tân niên” (新年) hoặc “Nông lịch Tân niên” (農曆新年).
 
2. Nguồn gốc
 
Theo lịch sử Trung Quốc, nguồn gốc Tết Nguyên Đán có từ đời Tam Hoàng Ngũ Đế và thay đổi theo từng thời kỳ. Đời Tam đại, nhà Hạ chuộng màu đen nên chọn tháng giêng, tức tháng Dần. Nhà Thương thích màu trắng nên lấy tháng Sửu, tức tháng chạp, làm tháng đầu năm. Nhà Chu ưa sắc đỏ nên chọn tháng Tý, tức tháng mười một, làm tháng Tết. Các vua chúa nói trên quan niệm về ngày giờ "tạo thiên lập địa" như sau: giờ Tý thì có trời, giờ Sửu thì có đất, giờ Dần sinh loài người nên đặt ra ngày Tết khác nhau.
 
Đến đời Đông Chu, Khổng Tử đổi ngày Tết vào một tháng nhất định là tháng Dần. Đời nhà Tần (thế kỷ 3 TCN), Tần Thủy Hoàng lại đổi qua tháng Hợi, tức tháng mười. Đến thời nhà Hán, Hán Vũ Đế (140 TCN) lại đặt ngày Tết vào tháng Dần, tức tháng giêng. Từ đó về sau, không còn triều đại nào thay đổi về tháng Tết nữa. Vì chịu ảnh hưởng của văn hóa Trung Quốc (nằm trong thế giới Hán hóa) nên Việt Nam cũng có Tết Nguyên Đán vào tháng giêng. Hiện nay dân chúng chỉ ăn tết vài ngày đầu tháng giêng (ba ngày Tết, bảy ngày Xuân).
 
3. Tên gọi
 
Khi chưa có sự du nhập của văn hóa Tây phương thì Việt Nam theo cách tính lịch của Trung Quốc, ta hay gọi là Âm lịch (tính theo chu kì mặt trăng). Tên gọi của năm Âm lịch không gọi theo số như Dương lịch (tính theo chu kì mặt trời) mà dùng tên ghép gồm hai chữ. Chữ đầu là một trong 10 thiên can (Giáp, Ất, Bính, Ðinh, Mậu, Kỷ, Canh, Tân, Nhâm, Quý).  Chữ thứ nhì là một trong 12 địa chi (Tý, Sửu, Dần, Mão hay Mẹo, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất, Hợi).  Mười hai địa chi là tên 12 con vật.  Vì bội số chung của 10 (thiên can) và 12 (địa chi) là 60, nên cứ 60 năm thì hết một chu trình kết hợp giữa các thiên can và địa chi. Cho nên, cứ 60 năm thì tên gọi các năm lặp lại như cũ.
 
Theo chu trình thì năm nay là sự kết hợp thứ 29 giữa thiên can Nhâm (壬 : thủy dương) và địa chi Thìn (辰 : con rồng). Bởi thế, Âm lịch năm nay được gọi là năm Nhâm Thìn (壬辰).
 
4. Đón tết
 
Vì có một lịch sử lâu đời, và do sự ảnh hưởng của nhiều luồng văn hóa khác nhau, nên hình thức đón tết của người Việt thật đa dạng và phong phú. Tùy theo hoàn cảnh và nhận thức có khác nhau nên mỗi địa phương hay mỗi Nhóm người có những nét chung và những nét đặc trưng riêng biệt để đón tết.
 
Ví dụ: Mọi nhà đều sửa sang, quét  dọn, trang trí bàn thờ, sắm sửa đồ dùng, ăn mặc quần áo mới …. Tuy nhiên,  ngoài Bắc thì chưng hoa đào, còn trong Nam thì chưng hoa mai; người Công Giáo không đưa ông Táo về Trời hay xin xăm đầu năm, nhưng có Lễ Giao thừa, Lễ mồng một – cầu bình an cho năm mới, Lễ mồng hai – kính nhớ Tổ tiên và Ông bà Cha mẹ, Lễ mồng ba – thánh hóa công ăn việc làm,  có bốc lộc Lời Chúa đầu năm …
 
Ngoài những thích nghi với văn hoá dân tộc của Phụng vụ nói chung, hiện nay một số nhà thờ vào dịp tết cũng có treo câu đối, hoành phi, hay chỉ trang trí theo hình thức câu đối, hoành phi ở gian cung thánh. Câu đối được xem là tinh hoa của văn hóa chữ Hán, người Trung Quốc quan niệm: "nếu thơ văn là tinh hoa của chữ nghĩa thì câu đối là tinh hoa của tinh hoa". Bởi thế, câu đối thể hiện được sự tinh tế cao sâu về nội dung và sự cao sang, trang trọng về hình thức cũng như diễn tả cốt cách, phong thái và tâm hồn của người viết. Nếu sử dụng một câu đối cao sâu về tư tưởng và bài trí thích hợp thì tạo ấn tượng khó quên và dễ đi vào lòng người. Do đó, việc thích nghi dùng câu đối trong trang trí phụng vụ, nơi trang nghiêm và thánh thiêng vào dịp Tết dân tộc âu cũng là việc nên làm.
 
Vì nhiều lý do mà nét văn hoá viết và bài trí câu đối dường như đã mai một theo thời gian. Hiện nay, để viết, cảm nhận và trang trí câu đối cho đúng gặp rất nhiều khó khăn. Xin được trình bày đôi nét về câu đối.
 
5. Câu đối
 
Câu đối thuộc thể loại văn biền ngẫu, gồm hai vế đối nhau nhằm biểu thị lý tưởng, ý chí, quan điểm, tình cảm của người viết trong một bối cảnh, biến cố, môi trường sống. Nên lưu ý là từ đối (對) ở đây có nghĩa là ngang nhau, hợp nhau thành một đôi. Câu đối là một trong những thể loại của Văn học Trung Quốc và Việt Nam.
 
Câu đối có nguồn gốc từ người Trung Quốc. Người Trung Quốc gọi câu đối là “đối liên” (對聯). “liên” (聯) có khi đọc là liễn, có nghĩa là câu đối. Tên gọi xưa của câu đối là “đào phù” (桃符).
 
Cách viết: Khi viết câu đối, nếu chọn được câu chữ tuân theo nguyên tắc sau thì đôi câu đối được gọi là chỉnh đối hay đối cân.
 
- Đối ý: hai ý đối phải cân nhau mà đặt thành 1 cặp sóng đôi.
 
- Đối chữ: phải xét 2 phương diện thanh âm và từ loại:
 
                  + Về thanh âm: thanh bằng đối với thanh trắc và ngược lại.
 
                  + Về từ loại: thực tự (tự là chữ) phải đối với thực tự; hư tự phải đối với hư tự; danh từ phải đối với danh từ, động từ phải đối với động từ … Nếu vế đối này có dùng chữ Hán Việt thì vế kia cũng phải dùng chữ Hán Việt ...
 
- Đối vế: Một câu đối gồm hai vế sóng đôi. Nếu câu đối do một người sáng tác gọi là vế trên và vế dưới. Nếu một người nghĩ ra một vế để người khác làm vế kia đối lại thì gọi là vế đề và vế đối.
 
Số chữ trong câu đối không nhất định là bao nhiêu chữ. Theo số chữ và cách đặt câu có thể chia câu đối ra làm các thể sau: câu tiểu đối (là những câu 4 chữ trở xuống), câu đối thơ (là những câu làm theo lối đặt câu của thể thơ ngũ ngôn hoặc thất ngôn), câu đối phú (là những câu làm theo các lối đặt câu của thể phú, gồm có: song quan, cách cú, gối hạc hay hạc tất). 
 
Cách treo: Khi một câu đối do một người làm ra cả hai vế, thì chữ cuối cùng của vế trên (khi treo là câu bên trái của người đọc) là thanh trắc; còn chữ cuối cùng của vế dưới (khi treo là câu bên phải của người đọc) là thanh bang.
 
Ví dụ:
 
Tân Xuân Thánh Thiện (vế trên, treo bên trái của người đọc – thanh trắc) 
Năm Mới Phát Tài (vế dưới, treo bên phải của người đọc – thanh bằng)
 
Lưu ý: Nếu là câu đối hoàn toàn chữ Hán thì vế trên (vế đề  - chữ cuối thanh trắc) phải treo bên phải của người đọc (vì người Trung Quốc ngày xưa viết từ phải qua).
 
Xin được trích dẫn một số câu đối được sử dụng vào dịp Tết trong tuyển tập “Câu Đối” của Trần Quang Chu:
 
1.   Tết Bình An Vạn Sự Như Ý 
      Xuân Thánh Thiện Ơn Chúa Thỏa Lòng
 
2.   Năm Cũ Bước Qua Bao La Ân Sủng Chúa 
      Năm Mới Bước Lại Rộng Rãi Nghĩa Tình Người
  
3.   Xuân Thánh Thiện Chúa Thương Gia Đình Thuận Thảo 
      Tết Đạo Đức Mẹ Giúp Giáo Xứ Thịnh Cường       
  
4.   Xuân Lại Đến Nhớ Mùa Xuân Trên Thiên Quốc 
      Tết Lại Về Mơ Tết Nhứt Trên Nước Chúa Hiển Vinh
  
5.   Vui Tết Đến Ơn Chúa Phát Tài Phát Lộc 
      Mừng Xuân Sang Lộc Thánh Gặp Phước Gặp Lành
  
6.   Mừng Xuân Vạn Sự Như Ý Chúa 
      Vui Tết Mọi Bề Đẹp Ý Cha
  
7.   Xuân Về Thêm Tuổi Thêm Nhân Đức 
      Tết Đến Thêm Phúc Thêm Khôn Ngoan
  
8.   Một Năm Qua Chúa Thứ Tha Bao Lỗi Lầm Thiếu Sót 
      Một Năm Mới Con Cám Đội Bao Hồng Ân
Tác giả bài viết: Thomas Nguyễn Văn Hiệp
Nguồn tin: conggiao.info
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 4 trong 1 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới     

 

TRUYỀN THÔNG TIN VUI VÀ HY VỌNG

…Tôi muốn khuyến khích mọi người tham gia vào các loại hình truyền thông mang tính xây dựng, loại bỏ định kiến với người khác và cổ võ nền văn hóa gặp gỡ, giúp mọi người chúng ta nhìn thế giới xung quanh một cách thực tế và đầy tin tưởng.   …Tôi muốn góp phần vào việc tìm kiếm một phong cách...

ĐỨC THÁNH CHA TRÊN TWITTER 06/2017


Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 28/6/2017 

- God looks with love upon every one of us.
Ánh mắt yêu thương của Thiên Chúa nhìn xuống mỗi người chúng ta.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 27/6/2017 

- Sharpen your gaze in order to see the signs God shows us in reality.
Hãy mài dũa nhãn quan để thấy những dấu chỉ của Thiên Chúa thể hiện trong đời sống.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 26/6/2017 

- I repeat the firm condemnation of every form of torture and call on everyone to work for its abolishment and support victims and families.
Một lần nữa tôi kiên quyết lên án mọi hình thức tra tấn và kêu gọi mọi người hành động để loại bỏ chúng đồng thời hỗ trợ các nạn nhân và gia đình họ.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 25/6/2017 

- Each one of us is precious; each one of us is irreplaceable in God’s eyes.
Mỗi người chúng ta đều quý giá; trong con mắt Thiên Chúa mỗi người chúng ta đều không thể thay thế.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 24/6/2017 

- Mercy warms the heart and makes it sensitive to the needs of brothers and sisters with sharing and participation.
Lòng thương xót sưởi ấm trái tim và làm cho nó nhạy cảm với những nhu cầu của anh chị em trong việc chia sẻ và thông phần.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 23/6/2017 

- Go forth and reach out to all people at the margins of society! Go there and be the Church, with the strength of the Holy Spirit.
Hãy ra đi và tiếp cận với tất cả những người bị gạt bên lề xã hội! Hãy đến đó và hãy là Giáo Hội, với sức mạnh của Chúa Thánh Thần.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 22/6/2017 

- Let us not be distracted by the false wisdom of this world, but to follow Jesus as the one sure guide who gives meaning to our life.
Chúng ta đừng để mình bị chi phối bởi sự khôn ngoan giả tạo của thế gian này, nhưng hãy theo người dẫn đường uy tín là Đức Giêsu, Đấng mang lại ý nghĩa cho cuộc sống chúng ta.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 21/6/2017 

- We must not turn our backs on the new forms of poverty and marginalization that prevent people from living a life of dignity.
Chúng ta đừng quay lưng lại với những dạng thức mới của sự nghèo đói và bị gạt bên lề xã hội khiến con người không được sống đúng phẩm giá của mình.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 20/6/2017 

- The personal encounter with refugees dispels fears and distorted ideologies and becomes a factor for growth in humanity.
Việc gặp gỡ cá nhân với những người tị nạn xua tan nỗi sợ hãi và những tư tưởng méo mó và trở thành yếu tố tăng trưởng trong nhân loại.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 19/6/2017 

- None of us is an island, autonomous and independent from others. We can only build the future by standing together, including everyone.
Không ai trong chúng ta là một hòn đảo, tự trị và độc lập với người khác. Chúng ta chỉ có thể xây dựng tương lai khi cùng đứng chung với nhau, với hết mọi người.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 18/6/2017 

- Jesus was broken; he is broken for us. This is the Eucharist. And he asks us to give ourselves, to break ourselves, as it were, for others.
Đức Giêsu đã bị xẻ chia; Ngài bị xẻ chia vì chúng ta. Đó là Bí tích Thánh Thể. Và Ngài đòi hỏi chúng ta trao ban chính mình, xẻ chia chính mình ra như Ngài, cho tha nhân.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 17/6/2017 

- Care for the environment is always a social concern as well. Let us hear both the cry of the earth and the cry of the poor.
Quan tâm đến môi trường sống cũng luôn là mối quan tâm đến xã hội. Chúng ta hãy lắng nghe cả tiếng kêu la của trái đất và tiếng khóc của người nghèo khổ.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 16/6/2017 

- Love requires a creative, concrete response. Good intentions are not enough. The other is not a statistic, but a person to take care of.
Tình yêu đòi hỏi sự sáng tạo và đáp ứng cụ thể. Thiện ý thôi chưa đủ. Tha nhân không phải là những con số, đó là con người mà ta phải quan tâm.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 15/6/2017 

- Everyone’s existence is tied to that of others: life is not time merely passing by, life is about interactions.
Sự tồn tại của mỗi người có mối liên kết với sự tồn tại của những người khác: Cuộc sống không đo bằng thời gian trôi qua, mà bằng thời gian gặp gỡ.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 14/6/2017 

- There is much need of prayer and penitence to implore the grace of conversion and an end to the many wars throughout the world.
Cần lắm lời cầu nguyện và sám hối để cầu xin ơn cải hóa và chấm dứt nhiều cuộc chiến trên toàn thế giới.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 13/6/2017 

- In his passion, Jesus took upon himself all our suffering. He knows the meaning of pain, he understands and comforts us, giving us strength.
Trong cuộc Khổ nạn của mình, Đức Giêsu đã mang trên mình tất cả nỗi thống khổ của chúng ta. Ngài biết ý nghĩa của đau đớn, Ngài hiểu, Ngài an ủi và ban cho chúng ta sức mạnh.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 12/6/2017 

- The Church shines forth when she is missionary, welcoming, free, faithful, poor in means and rich in love.
Giáo hội tỏa sáng khi đó là một Giáo hội truyền giáo, cởi mở, tự do, trung tín, nghèo về phương tiện và giàu về tình yêu.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 11/6/2017 

- The Feast of the Most Holy Trinity invites us to be a leaven of commUNI0N, consolation and mercy.
Lễ Chúa Ba Ngôi Chí Thánh mời gọi chúng ta trở thành men của hiệp thông, an ủi và thương xót.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 10/6/2017 

- Life can survive only because of the generosity of other lives.
Mỗi phận đời chỉ sinh tồn được nhờ vào lòng quảng đại của những phận đời khác.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 09/6/2017 

- Each one of us, as a living member of the Body of Christ, is called to work for unity and peace.
Mỗi người trong chúng ta, với tư cách là chi thể sống động của Thân Thể Đức Kitô, được mời gọi hoạt động cho hiệp nhất và hòa bình.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 08/6/2017 

- Humility and tenderness are not virtues of the weak, but of the strong.
Khiêm tốn và dịu dàng không phải là đức tính của người yếu đuối mà là của người mạnh mẽ.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 07/6/2017 

- The Church needs everyday saints, those of ordinary life carried out with coherence.
Giáo Hội cần các vị thánh mỗi ngày, những người biết gắn kết trong cuộc sống thường nhật.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 06/6/2017 

- Let’s always remember that our faith is concrete: the Word became flesh, not an idea!
Chúng ta hãy luôn nhớ rằng đức tin phải cụ thể: Lời đã trở thành xác thân, đó đâu phải chỉ là một ý tưởng!

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 05/6/2017 

- We must never forget that the natural environment is a collective good, the patrimony of all humanity and the responsibility of everyone.
Chúng ta đừng bao giờ quên rằng môi trường tự nhiên là tài sản của tập thể, di sản của toàn nhân loại, và thuộc trách nhiệm của mọi người.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 04/6/2017 

- Let us allow ourselves to be humbly led by the Holy Spirit in order to avoid taking the wrong road and closing our hearts.
Chúng ta hãy khiêm tốn để Chúa Thánh Thần dẫn dắt để khỏi lầm đường lạc lối và khép kín con tim.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 03/6/2017 

- Let us promote with courage all necessary means to protect the lives of our children.
Chúng ta hãy cổ vũ với lòng dũng cảm tất cả các phương tiện cần thiết để bảo vệ cuộc sống của con cái chúng ta.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 02/6/2017 

- Through the darkness of today’s conflicts, every one of us can become a bright candle, a reminder that light will overcome darkness.
Giữa bóng đêm của những xung đột ngày nay, mỗi người chúng ta có thể trở thành ngọn nến sáng để nhắc nhở rằng ánh sáng sẽ chiến thắng bóng tối.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 01/6/2017 

- I thank God for parents who strive to live in love and keep moving forward, even if they fall many times along the way.
Tôi tạ ơn Chúa đã cho các bậc cha mẹ cố gắng sống trong tình yêu và tiến về phía trước, dù nhiều lúc phải ngã quỵ trên đường.
Chuyen muc Hoi Ngo

ỦNG HỘ-CHIA SẺ




HIỆP THÔNG THÁNG 06/2017

Websites Gia đình

BỘ ĐẾM

  • Đang truy cập: 38
  • Khách viếng thăm: 36
  • Máy chủ tìm kiếm: 2
  • Hôm nay: 1916
  • Tháng hiện tại: 475547
  • Tổng lượt truy cập: 17966661