Banner giua trang

Nguồn gốc câu nói: ‘Nhà nước của dân, do dân và vì dân’

Đăng lúc: Thứ ba - 28/08/2018 08:22 - Người đăng bài viết: ccshue
-

-

Có những khẩu hiệu hay cụm từ đã trở nên quá quen thuộc với cuộc sống chúng ta đến mức ít người quan tâm đến nguồn gốc của nó. Đa phần chúng ta đều tin rằng đó là “sản phẩm địa phương”. Tuy nhiên, nếu truy nguyên về nguồn gốc của nó thì chúng ta lại có thêm những nhận thức thú vị.
Nguồn gốc câu nói: ‘Nhà nước của dân, do dân và vì dân’
 
Chuyên mục “Chữ và Nghĩa” chủ trương trả lại ý nghĩa đích thực, nghĩa gốc của những từ ngữ mà chúng ta đang dùng trong đời sống hiện đại. Nếu chúng ta hiểu không đúng nghĩa của từ, chúng ta sẽ không thể hiểu được lời nói của ông cha, cũng không đọc được sách vở chính thống, chính là tự cắt đi sự liên hệ với quá khứ. Do vậy, chúng tôi xin giúp độc giả phạt cỏ dọn cành ngõ hầu phát quang lối cũ về với người xưa. Và cũng nhân đó giúp cho độc giả có được dăm ba phút giải trí nhẹ nhàng.
 
 
Có những khẩu hiệu hay cụm từ đã trở nên quá quen thuộc với cuộc sống chúng ta đến mức ít người quan tâm đến nguồn gốc của nó. Đa phần chúng ta đều tin rằng đó là “sản phẩm địa phương”. Tuy nhiên, nếu truy nguyên về nguồn gốc của nó thì chúng ta lại có thêm những nhận thức thú vị.
 
1. Nhà nước của dân, do dân, vì dân
 
Chúng ta hay nghe nói trong các văn bản chính trị rằng: Nhà nước Việt Nam là nhà nước của dân, do dân, vì dân. Tuy nhiên, đây là tư tưởng được tổng thống vĩ đại nước Mỹ Abraham Lincoln nói ra lần đầu tiên trong diễn văn Gettysburg nổi tiếng trong buổi lễ khánh thành Nghĩa trang Quốc gia vào tháng 11 năm 1863. Lincoln nói rằng: “…một chính phủ của dân, do dân, vì dân sẽ không bao giờ lụi tàn khỏi trái đất này” (Goverment of the people, by the people, for the people shall not perish from the Earth).
 
Hàm ý của câu nói này đó là: Chính quyền không phải những người làm nên lịch sử mà chính nhân dân đã xây dựng, chiến đấu và bảo vệ đất nước. Chính phủ được sinh ra để phụng sự nhân dân chứ không phải điều ngược lại. Tư tưởng này có nhiều điểm tương đồng với tư tưởng của Mạnh Tử: “Dân vi quý, xã tắc thứ chi, quân vi khinh” – Dân là quý nhất, đất nước đứng sau, vua đứng cuối cùng. Lincoln là một người thành thật với biệt hiệu Honest Abe (Abe thành thật) và đó không phải là lời đầu môi chót lưỡi của một chính trị gia mị dân mà thực sự là tinh thần của chính quyền Lincoln và nước Mỹ.
 
Tư tưởng này của Lincoln gây ảnh hưởng tới rất nhiều chính trị gia khác. Có người nói Tôn Trung Sơn (Tôn Dật Tiên), người khai sinh ra Trung Hoa Dân Quốc đã xây dựng lý thuyết trị quốc của ông trên tinh thần của diễn văn Gettysburg. Tương ứng với “của dân”, “do dân”, “vì dân” của Lincoln, ông Tôn Trung Sơn đã xây dựng khái niệm “dân hữu”, “dân trị”, “dân hưởng”.
 

“Nhà nước của dân, do dân, vì dân” là câu nói của tổng thống vĩ đại nước Mỹ Abraham Lincoln.
(Ảnh: dkn.tv)
 
2. Đừng hỏi tổ quốc đã làm gì cho ta, mà hãy hỏi ta đã làm gì cho tổ quốc hôm nay
 
Câu hát này xuất hiện trong một bài hát của một nhạc sĩ Việt Nam. Có lẽ cũng từ đó nhiều người hay thích hỏi: “Bạn đã làm được gì cho đất nước hay chưa?”.
 
Câu hát này lấy nguyên văn phát biểu của một chính khách nổi tiếng của Mỹ, tổng thống J.F. Kennedy, trong bài diễn văn nhậm chức tổng thống thứ 35 của Hoa Kỳ của ông vào ngày 20 tháng 1 năm 1961. Ông nói rằng: “Hỡi những người Mỹ thân mến của tôi: Đừng hỏi đất nước có thể làm gì cho các bạn – hãy hỏi rằng các bạn có thể làm gì cho đất nước”. (And, so, my fellow Americans: ask not what your country can do for you – ask what you can do for your country).
 
Tất nhiên, như trên đã nói, nhân dân Mỹ là những người làm nên lịch sử kể từ khi lập quốc và đất nước Hoa Kỳ thực sự là một đất nước “của dân”, “do dân”, “vì dân” cho nên khẩu hiệu đó của Kennedy cũng là tuân theo truyền thống của nước Mỹ mà thôi.
 
Bạn đọc có thể xem Kennedy phát biểu nội dung này trong một đoạn phim tư liệu được lồng vào bộ phim điện ảnh Mỹ nổi tiếng “sinh ngày 4/7” của đạo diễn Oliver Stone do diễn viên Tom Cruise thủ vai chính.
 

Tổng thống J.F. Kennedy, đọc bài diễn văn nhậm chức tổng thống. (Ảnh: youtube.com)
 
3. Vì lợi ích mười năm trồng cây, vì lợi ích trăm năm trồng người
 
Có thể chúng ta vẫn nghĩ câu nói này là của Hồ Chí Minh. Tuy nhiên, tư tưởng ấy lại là của một người sống cách ông 2600 năm vào thời Chiến Quốc nước Trung Hoa. Đó là Quản Trọng, một chiến lược gia vĩ đại thời cổ và là công thần số 1 của Tề Hoàn Công nước Tề.
 
Khi Tề Hoàn Công hỏi Quản Trọng về chính sách phát triển quốc gia, Quản Trọng đã trả lời như sau (điều này được ghi lại trong sách Quản Tử của ông):
 
“Nhất niên chi kế mạc như thụ cốc
Thập niên chi kế mạc như thụ mộc
Chung thân chi kế mạc như thụ nhân
Nhất thu nhất hoạch giả, cốc dã
Nhất thu thập hoạch giả, mộc dã
Nhất thu bách hoạch giả, nhân dã”.
 
Tạm dịch:
 
Kế một năm, chi bằng trồng lúa
Kế 10 năm, chi bằng trồng cây
Kế trọn đời, chi bằng trồng người.
Trồng một, gặt một, ấy là lúa
Trồng một, gặt mười, ấy là cây
Trồng một, gặt trăm, ấy là người.
 
Nghĩa là để giải quyết chuyện đói no trước mắt hãy đi trồng cây lương thực. Nếu muốn có lợi ích xa hơn, lớn hơn thì trồng cây lớn. Còn kẻ lão mưu thâm toán biết nhìn xa trông rộng thì phải biết gieo trồng trong tư tưởng của người khác. Với người dân trong nước, đó chính là chính sách giáo dục để trồng nên những thế hệ sau tài năng và có nền tảng đạo đức, văn hóa vững mạnh thì nước nhà mới cường thịnh. Ấy chính là “trồng một, gặt trăm”. Ngược lại với quốc gia kẻ địch thì phải gieo trồng tư tưởng thực dân khiến nhân dân nước đó yếu kém về nhận thức, hủ lậu về văn hóa và suy sụp về đạo đức.
 

“Vì lợi ích mười năm trồng cây, vì lợi ích trăm năm trồng người”, đây là lời
của Quản Trọng khi trả lời Tề Hoàn Công. (Ảnh: wikipedia.org)
 
4. Không có việc gì khó, chỉ sợ lòng không bền. Đào núi và lấp biển, quyết chí ắt làm nên
 
Đây là bốn câu thơ nổi tiếng mà nhiều người Việt thuộc lòng. Thực tế, bốn câu này cũng được lấy từ “Ấu học ngũ ngôn thi” trong sách giáo khoa chữ Hán xưa. Nguyên văn chữ Hán của bốn câu thơ này như sau: “Tạc sơn thông đại hải/ Luyện thạch bổ thanh thiên/ Thế thượng vô nan sự/ Nhân tâm tự bất kiên” (鑿 山 通 大 海/ 鍊 石 補 青 天/ 世 上 無 難 事/人 心 自 不 堅). Tác giả bài thơ “Huấn mông ấu học thi” này là Uông Thù, người thời Bắc Tống.
 
Bạn đọc thân mến, ngôn ngữ chính là tư tưởng. Những phát ngôn chí lý nhất, thâm sâu nhất chúng ta nghe được lại bắt nguồn từ những tư tưởng xa xưa, không phải sáng tạo gần đây. Tỷ như chúng ta vẫn tấm tắc với câu nói: “Hành trình ngàn dặm bắt đầu từ một bước chân”. Thực ra đấy lại là tư tưởng cửa Đức Lão Tử từ 2500 năm trước: “Thiên lý chi hành thủy vu túc hạ”. Do vậy, tìm lại gốc tích của những phát ngôn này, chính là tìm đến đầu nguồn của những tinh hoa văn hóa của nhân loại, hiểu được, cảm được, thấm được tư tưởng của người xưa để chúng ta không còn mơ hồ về lịch sử, về quá khứ, cũng là cách tự làm đầy cái “túi khôn” của mỗi người.
Tác giả bài viết: Minh Trí
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới     

 

TRUYỀN THÔNG TIN VUI VÀ HY VỌNG

…Tôi muốn khuyến khích mọi người tham gia vào các loại hình truyền thông mang tính xây dựng, loại bỏ định kiến với người khác và cổ võ nền văn hóa gặp gỡ, giúp mọi người chúng ta nhìn thế giới xung quanh một cách thực tế và đầy tin tưởng.   …Tôi muốn góp phần vào việc tìm kiếm một phong cách...

ĐỨC THÁNH CHA TRÊN TWITTER 11/2018


Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 14/11/2018 

- Jesus is not pleased with a “percentage of love”: we cannot love him at twenty, fifty or sixty percent. It’s all or nothing.
Chúa Giêsu không bằng lòng một “tỷ lệ yêu thương”: chúng ta không thể yêu Ngài hai mươi, năm mươi hoặc sáu mươi phần trăm. Hoặc là tất cả hoặc không chút nào cả.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 13/11/2018 

- The first step to knowing Jesus Christ is to recognize our own poverty and our need to be saved.
Để nhận biết Đức Kitô trước tiên phải nhìn nhận sự khốn cùng của mình và nhu cầu được cứu thoát.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 12/11/2018 

- Let us pray today for bishops so that they may always be what Saint Paul calls them to be: humble, gentle, servants.
Hôm nay chúng ta hãy cầu nguyện cho các giám mục để các ngài trở nên như thánh Phaolô mời gọi: khiêm tốn, hiền lành và phục vụ.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 11/11/2018 

- Sunday is a holy day for us, sanctified by the celebration of the Eucharist, which is the living presence of the Lord among us and for us.
Ngày Chúa nhật là thánh nhật của chúng ta, được thánh hóa nhờ việc cử hành bí tích Thánh Thể, sự hiện diện sống động của Chúa giữa chúng ta và cho chúng ta.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 9/11/2018 

- Where there is sin there is also the merciful Lord God who forgives if you go to Him.
Nơi nào có tội lỗi, nơi đó cũng có Thiên Chúa đầy lòng thương xót thứ tha nếu bạn đến với Ngài.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 3/11/2018 

- God is faithful and our hope in Him is like a fixed anchor in heaven.
Thiên Chúa là Đấng trung tín và việc chúng ta hy vọng vào Ngài cũng giống như chiếc neo bám chặt vào thiên đàng.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 31/10/2018 

- We need smiling Christians, not because they take things lightly, but because they are filled with the joy of God, because they believe in love and live to serve.
Chúng ta cần những Kitô hữu biết cười, không phải vì họ xem nhẹ mọi chuyện, nhưng vì họ đầy niềm vui của Thiên Chúa, bởi lẽ họ tin vào tình yêu và sống để phục vụ.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 30/10/2018 

- If you want to listen to the Lord’s voice, set out on the journey, live out your search. The Lord speaks to those who search.
Nếu bạn muốn nghe tiếng Chúa, hãy lên đường, hãy tìm kiếm. Chúa nói với những ai đang tìm kiếm.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 29/10/2018 

- We are called to listen to what the Spirit tells us. The Holy Spirit is always something new.
Chúng ta được mời gọi lắng nghe Chúa Thánh Thần nói với chúng ta. Chúa Thánh Thần luôn là điều mới mẻ.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 26/10/2018 

- Saint Paul gives us very practical advice about preserving unity: “Bear with one another in love”.
Thánh Phaolô cho chúng ta lời khuyên rất thực tiễn để duy trì sự hiệp nhất: “Hãy chịu đựng nhau trong đức ái”.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 25/10/2018 

- It would be wonderful if, every day, at some moment, we could say: “Lord, let me know you and let me know myself”.
Thật đẹp nếu trong khoảnh khắc nào đó của từng ngày sống, chúng ta có thể nói: “Lạy Chúa xin cho con biết Chúa và xin cho con biết con”.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 22/10/2018 

- The company of the saints helps us to recognize that God never abandons us, so that we can live and bear witness to hope on this earth.
Xin cộng đoàn các thánh giúp chúng ta hiểu rằng Thiên Chúa không bao giờ bỏ rơi chúng ta, để chúng ta có thể sống và làm chứng niềm hy vọng giữa trần thế.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 19/10/2018 

- The leaven of Christians is the Holy Spirit that allows us to grow amidst the difficulties of the journey, but always with hope.
Chất men của Kitô hữu là Chúa Thánh Thần, Đấng làm chúng ta lớn lên giữa những khó khăn của cuộc đời, nhưng luôn trong hy vọng.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 17/10/2018 

- When we listen to the Word of God, we obtain the courage and perseverance to offer the best of ourselves to others.
Khi lắng nghe Lời Chúa, chúng ta tìm được sự can đảm và kiên trì để trao ban điều tốt nhất của chúng ta cho tha nhân.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 11/10/2018 

- Praying is not like using a magic wand. Prayer requires commitment, constancy and determination.
Cầu nguyện không phải là sử dụng chiếc đũa thần. Cầu nguyện là phải dấn thân, kiên trì và quyết tâm.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 09/10/2018 

- Spend time before the Lord in contemplation, and do everything possible for the Lord at the service of others. Contemplation and service: this is our path of life.
Dùng thì giờ suy gẫm trước mặt Chúa và làm cho Chúa tất cả khi phục vụ người khác. Chiêm niệm và hành động: đó là con đường của đời sống chúng ta.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 06/10/2018 

- We ask the Lord for the gifts of dialogue and patience, of the closeness and welcome that loves, pardons and doesn’t condemn.
Chúng ta hãy cầu xin Chúa ban ơn biết đối thoại và kiên nhẫn, gần gũi và tiếp nhận trong yêu thương, tha thứ và không kết án.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 01/10/2018 

- We fly to Thy protection, O Holy Mother of God. Do not despise our petitions in our necessities, but deliver us always from all dangers, O Glorious and Blessed Virgin.
Lạy Mẹ Thiên Chúa, chúng con ẩn náu dưới bóng từ ái của Mẹ. Xin chớ chê bỏ lời con kêu cầu trong cơn khốn khó, nhưng cứu chúng con khỏi mọi hiểm nguy. Lạy Đức Trinh nữ vinh hiển và được chúc phúc.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 27/9/2018 

- Jesus gave us a simple programme for journeying towards holiness: the commandment of love for God and our neighbor.
Chúa Giêsu đã cho chúng ta một chương trình đơn giản trong hành trình nên thánh: giới răn mến Chúa và yêu người lân cận.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 26/9/2018 

- Let us pray that programmes for development may predominate in the world, and not those for weapons.
Chúng ta hãy cầu nguyện cho các nhà hoạch định chính sách biết ưu tiên cho phát triển chứ không phải cho vũ khí.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 24/9/2018 

- Let us allow the Holy Spirit to clothe us with the weapons of dialogue, understanding, the search for mutual respect and fellowship!
Chúng ta hãy để Chúa Thánh Thần trang bị cho chúng ta những vũ khí đối thoại, hiểu biết, kiếm tìm sự tôn trọng nhau và tình huynh đệ!

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 23/9/2018 

- Let us offer our lives in service and in joy, to make known to everyone that Jesus Christ is our only hope!
Hãy sống vui vẻ và phục vụ, để làm cho mọi người biết rằng Đức Giêsu Kitô là niềm hy vọng duy nhất của chúng ta!

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 21/9/2018 

- Peace is a choice: it cannot be imposed and it isn’t found by chance.
Hòa bình là một lựa chọn: Hòa bình không thể bị áp đặt, cũng không phải chuyện từ đâu tới.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 19/9/2018 

- Goodness is loving and never imposes itself. It is a choice.
Lòng tốt là một thứ tình yêu không bao giờ áp đặt. Lòng tốt là một lựa chọn.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 17/9/2018 

- It takes effort to always do good… The road to holiness is not for the lazy!
Làm điều tốt thì mệt… Con đường nên thánh không dành cho người lười biếng!

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 14/9/2018 

- Today the Church invites us to contemplate the Cross of Our Lord. Contemplating the Cross for us Christians means contemplating both a sign of defeat and a sign of victory.
Hôm nay Giáo hội mời gọi chúng ta chiêm ngắm Thập Giá của Chúa chúng ta. Đối với Kitô hữu, chiêm ngắm Thập Giá là chiêm ngắm cả hai dấu chỉ của thất bại và của chiến thắng.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 12/9/2018 

- Mary our Mother knows the joys and difficulties that we experience along our journey.
Đức Maria Mẹ chúng ta biết những niềm vui và những khó khăn mà chúng ta trải qua trong suốt hành trình của mình.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 11/9/2018 

- Jesus came down on earth so that we could go up to heaven: this is the mystery of the Cross.
Đức Giêsu xuống trần gian để chúng ta có thể lên thiên đàng: đó là mầu nhiệm của Thập Giá.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 07/9/2018 

- Without the right to education there is no real freedom, which allows every person to be the protagonist of their own destiny!
Không có quyền được giáo dục thì không có tự do đích thực, điều làm cho mỗi người trở thành vai chính của vận mệnh riêng mình!

Tin Mới

Trang video: Đại Hội Giới Trẻ Giáo Tỉnh Miền Bắc lần thứ XVI năm 2018
Sứ điệp Đức Thánh Cha Ngày Thế giới người nghèo lần II
Lễ các Thánh Tử đạo Việt Nam. Cuộc bách hại đạo hôm nay
5 thứ làm hại tim, phổi, thận, gan, mật nhiều nhất
Chủ đề của Sứ điệp Ngày Hoà bình Thế giới lần thứ 52 (năm 2019)
'Nghệ thuật đảo ngược' nhìn đời bằng con mắt lạc quan
Cáo phó: Cụ bà Maria Lê Thị Hiệp đã được Chúa gọi về
Thâm nhập đường dây sản xuất 'thuốc làm từ thịt người' của Trung Quốc đang gây chấn động dư luận
Triết lý giáo dục: Nhân bản – Dân tộc – Khai phóng. Lược sử hệ thống giáo dục tại Việt Nam trước năm 1975
Chúa nhật 32 TN B. Làm việc nhỏ với một tình yêu lớn
Trà gừng tốt cho sức khỏe ra sao?
Đây là lý do tại sao Nhật Bản không giống với bất kỳ quốc gia nào
Tiền có cánh, đất có chân và những thứ đúng quy trình!
ĐTC Phanxicô: Hôn nhân là một cuộc hành trình đi từ “tôi” đến “chúng ta”
“Thư thất điều” của nhà cách mạng Phan Châu Trinh gởi vua Khải Định
Chia sẻ của một người Trung Quốc về nước Mỹ: “Quốc gia của sự tin tưởng”
Chúa nhật 31 TN B. Phụng thờ Thiên Chúa đi đôi với việc phục vụ con người
Bế mạc Thượng HĐGM: Thư gửi giới trẻ
'Kiểm duyệt' ảnh em bé Yemen suy dinh dưỡng, Facebook bị phản đối
Lớp mình HT68 và những cái…NHẤT
Chuyen muc Hoi Ngo

ỦNG HỘ-CHIA SẺ


========================================





HIỆP THÔNG THÁNG 11/2018

Websites Gia đình

BỘ ĐẾM

  • Đang truy cập: 58
  • Hôm nay: 5327
  • Tháng hiện tại: 150386
  • Tổng lượt truy cập: 24878660