Banner giua trang

Giáo dục Việt Nam 'xung đột quyền lợi và mục tiêu'

Đăng lúc: Thứ sáu - 16/06/2017 15:18 - Người đăng bài viết: ccshue
-

-

Thực tế chục triệu học sinh phổ thông Việt nam đang bị vắt kiệt tuổi thơ với hy vọng sau 12 năm sẽ trèo được lên chiếc "xe đò" mang tên Đại học, trong khi mẹ cha vật lộn, thậm chí bán cả ruộng nương trả "vé xe" vậy mà "đến bến" thì trăm ngàn cử nhân lại "đứng đường".
Giáo dục Việt Nam 'xung đột quyền lợi và mục tiêu'
 
Trong thời đại ngày nay, ngoài khao khát đổi thay thân phận cá nhân nhờ giáo dục, ở bình diện quốc gia, giáo dục quyết định số phận tương lai của cả dân tộc.
 
Với thực tế chục triệu học sinh phổ thông Việt nam đang bị vắt kiệt tuổi thơ với hy vọng sau 12 năm sẽ trèo được lên chiếc "xe đò" mang tên Đại học, trong khi mẹ cha vật lộn, thậm chí bán cả ruộng nương trả "vé xe" vậy mà "đến bến" thì trăm ngàn cử nhân lại "đứng đường". Đây thực tế là một cuộc khủng hoảng, mà nguyên nhân cần được nhìn rõ.

 
 
Chuyện Tây
 
Lúc bọn trẻ đầu lòng nhà tôi lên tám tôi thường tranh thủ sáng Chủ nhật lên phòng thí nghiệm đặt máy. Anh bạn thân của tôi, thường chở bọn trẻ hai nhà đi chơi.
 
Hôm đó tôi về đến nhà cũng là lúc mấy chú cháu trở về từ công viên đại học Oxford. Con bé con nhà tôi phụng phịu vùng vằng xuống xe. Bạn tôi bối rối nói: "Em bảo con cứ vào bụi cây là không ai thấy nhưng nó kiên quyết không chịu nên tè ra quần". Tôi quắc mắt hỏi: "Sao chú bảo con không nghe còn phụng phịu cái gì?" Nó vùng vằng khẽ quát lại chúng tôi: "Cô giáo bảo không được tè bậy".
 
Hai anh em tôi nhìn nhau phá lên cười, tự nhận thấy cái vô duyên của người lớn. Chúng tôi may mắn có chút học hành nhưng cũng từ đồng ruộng đi ra. Với chúng tôi "bắn" một phát vào gốc cây hay đống rơm là vô tội từ tiềm thức, trong khi ở nền giáo dục khác, đó là hành vi không thể chấp nhận được.
 
Nền giáo dục tại đây từ nhỏ dạy trẻ em biết sẻ chia, học tổ chức meeting ủng hộ các bạn nước khác bị thiên tai, chiến tranh. Trẻ được đi xem tòa án, nhà thờ, nhà máy, trang trại.
 
Lớn hơn thì được dân biểu, nhà văn tới nói chuyện những khó khăn về kiệt quệ tài nguyên, ô nhiễm, thay đổi khí hâu và khủng bố… Nhà trường phổ thông dạy cho trẻ thấy xã hội đang vận hành ra sao và chúng sẽ phải đối mặt với những vấn nạn gì. Không có gì thừa, tất cả là vì sự phát triển và quyền lợi thiết thân của trẻ.
 
Môn toán trong chương trình dự bị đại học A-level tại Anh (2 năm) bao gồm kiến thức từ lớp bảy tới năm thứ nhất đại học ở Việt nam, tuổi thơ được "chắt chiu" để chuẩn bị sức khỏe bằng học và chơi nhiều thứ khác.
 
Kể chuyện trên để thấy một thực tế, người ta có thể dùng giáo dục phổ thông nhằm tạo ra một thế hệ theo đúng ý chí của nền giáo dục lựa chọn. Hoàn toàn có thể tạo ra một thế hệ mới có ý thức tuân thủ pháp luật, từ chối bạo lực nhưng vẫn năng động tự tin; yêu thiên nhiên và động vật; trung thực và hiểu tham nhũng là tội ác…
 
Chuyện Ta
 
Indira Gandhi từng nói: "Trong thời đại chúng ta, giáo dục là sức mạnh của dân chủ hóa, nó sẽ phá đi thành lũy giai cấp và giảm bớt bất bình đẳng thân phận". Thực tại giáo dục Việt nam đang đào một hố sâu hoắm của "bất bình đẳng thân phận" và "bần cùng hóa tri thức".

 
 
Trong khi những trẻ em Việt nam từ các gia đình có điều kiện dễ có được thể chất và tinh thần tốt do thụ hưởng một nguyên lí giáo dục lành mạnh từ các trường quốc tế, con cái của đa số tầng lớp lao động đang bầm dập tuổi thơ trong một nền giáo dục nhồi nhét, xa rời các giá trị của đời sống. Nguy hiểm, cách giáo dục này đang tạo ra lớp trẻ xa lạ với lao động, thụ động, ít sáng tạo, thiếu tự tin, thậm chí vô cảm.
 
Thái độ xạ lạ với lao động, dù chỉ là lao động đơn giản như tự phục vụ, là thất bại của bất cứ mục tiêu giáo dục nào, không may nó luôn đi cùng với bốn thứ còn lại cho nên không thể tạo ra loại người thụ động, vô cảm đồng thời yêu lao động cũng như không thể hy vọng loại người công cụ, loại "cháu ngoan" có nhiều sáng tạo.
 
Đa phần trẻ trường công, theo khả năng kinh tế của gia đình sẽ chỉ có lựa chọn vào các đại học Việt nam nơi chúng sẽ mất thêm 15-20% thời gian đại học để "xơi" món bắt buộc là những giáo điều chính trị mà vốn chỉ chiếm một vài tiết trong vài chủ đề hẹp, tự chọn của sinh viên xã hội học ở các nước văn minh.
 
Nhiều đại học Việt Nam đang hoạt động như một tay "bợm nhậu" vì mặc dù đã no say vẫn không ngừng nhậu tiếp các "thức ăn" lành sạch, lẽ ra phải giành cho người khác. Vẫn tuyển sinh bất chấp thất nghiệp đầy đường trong khi khủng hoảng cả về chất lượng, triết lí đào tạo chưa có lời giải cùng lúc nền kinh tế suy kiệt giảm cầu là vô trách nhiệm một cách trắng trợn.
 
Tụt hậu chất lượng giáo dục đại học ở Việt nam, càng trầm trọng, còn nằm ở vấn đề người dạy khi các thí nghiệm, phương pháp tiếp cận trình bầy trong các giáo trình chuyên ngành khoa học kỹ thuật ở bậc đại học phương Tây là phương pháp thông thường, dùng trong phòng thí nghiệm hay công ty riêng của người dạy, đa phần đi trước Viêt nam từ 10-30 năm.
 
16 năm đẹp đẽ nhất cuộc đời của cả triệu người, lẽ ra để trang bị tri thức hữu dụng, xứng đáng với đồng tiền bát gạo thấm đẫm mồ hôi của cha mẹ đang bị hoang phí.
 
Những trẻ học trường quốc tế đi du học thành công trở về có ưu thế vượt trội về sức khỏe và kiến thức nhưng mất cân đối tỷ lệ ngành nghề nên không đủ đáp ứng, đặc biệt khoa học kỹ thuật thường ít được lựa chọn để du học.
 
Thực tại buồn thảm trên đòi hỏi việc tạm thời đóng cửa các ngành thậm chí cả đại học để thay máu bằng đào tạo lại. Các bằng sắc, tước vị mà các cá nhân đã có sẽ vẫn được giữ nguyên khi họ trở về nhưng họ cần phải tốt nghiệp lại đại học ở một nước phát triển nếu chưa từng được đào tạo tương tự, để tiếp tục giảng dạy đại học.

Việc đào tạo lại này lẽ ra đã có thể đại trà hóa ngay tại Việt nam nếu trong 20 năm qua một đại học nghiên cứu hoàn toàn phương Tây được ưu đãi hoạt động vì thực tế các đại học nửa Việt nửa Tây ở Việt nam vì vô vàn lí do đã "ngắc ngoải", thế nên gửi đi đào tạo lại cho các chuyên môn cụ thể là đòi hỏi đang cấp bách.
 
Một tượng đài nghìn tỷ của một tỉnh đủ đào tạo bài bản hơn 400 cử nhân ở các đại học rất tốt tại Anh, thừa đủ giảng viên cho một trường đại học của tỉnh đó, vấn đề phải lựa chọn giữa tương lai của nhân dân tỉnh đó hay "tiền đồ" của những người xây tượng đài.
 
Chuyện sáng tạo
 
John Locke, nhà triết học Anh đã nói: "Lịch sử của xã hội dân sự là lịch sử của giáo dục". Để tiến bộ đến ngày nay, con người đã nhờ cậy vào một thứ quả ngọt từ giáo dục là sáng tạo.
 
Ở thời đại mà một kiểu mới của máy quét laser 3D ra thị trường sau vài tuần, các phần mềm ứng dụng thường có đối thủ mới cạnh tranh sau vài tháng, người ảo có thể sớm ra đời sau các đột phá về trí tuệ nhân tạo, bộ gene của một sinh vật được đọc mã trong vòng vài giờ tới vài ngày với một giá "bình dân" cùng với công nghệ di truyền, tất cả sẽ cho phép tạo ra các siêu sinh vật hay mang tới đột phá về tuổi thọ và phòng chống lại bệnh tật, công nghệ tự động đâu cần gì nhiều lao động chân tay...
 
Bước nhẩy công nghệ trong 15-20 năm tới rõ ràng không có chỗ cho các dân tộc thất bại trong giáo dục và sáng tạo.

 
 
Để sáng tạo thì ngoài sự tinh thông, trung thực và dũng cảm cũng là một đòi hỏi. Tinh thông giúp người lao động quan sát và phát hiện ra bất hợp lí hay lệch lạc xung quanh lĩnh vực mà họ hoạt động. Nhưng để có những sáng tạo lớn hơn, người lao động cần sự trung thực và dũng khí để đối diện với thách thức đúng sai so với quan điểm và kiến thức hiện thời, với sự phản biện thậm chí phủ nhận khốc liệt của đồng nghiệp có xung đột lợi ích và để đói phó với các đối thủ cạnh tranh trong quá trình thị trường hóa tri thức.
 
Tuy nhiên tinh thông, trung thực và dũng cảm tự nó tạo cho người lao động một nhãn quan tự do và thói quen tìm kiếm bản chất của các vấn đề khác. Những xã hội độc tài, thần quyền, tự nó chứa đựng những phi lí được duy trì cố ý nhằm nắm giữ độc quyền.
 
Không phải ngẫu nhiên mà cha đẻ của "Lý thuyết giải quyết bài toán phát minh", viện sĩ Genrich Altshuller, đã bị án tù 25 năm tại nước Nga cộng sản, cũng như hàng chục các nhà khoa học nổi tiếng cùng thời ông đã bị tù hoặc chết trong tù.
 
Đâu là hy vọng?
 
Giáo dục cần hai thành tố, người dạy và kẻ học. Nhân loại đã chứng minh là tất cả mọi thứ đều có thể dạy được. Người học, Việt nam có cả một dân tộc ham học cho dù bị dè bửu là "học để làm quan"? Học để làm quan tốt chẳng tốt hơn học làm quan tham sao? Nguyên ủy cuộc khủng hoảng này là từ "mục tiêu và quyền lợi" của thể chế chính trị đang lèo lái nền giáo dục hiện nay.
 
Giáo dục Việt nam sẽ chỉ vươn lên mạnh mẽ ngay khi nó thật sự tôn trọng và lấy quyền lợi phát triển tri thức và thể chất của người học làm mục vụ, đó chính là cốt lõi của tôn trọng quyền con người và giải phóng sức sáng tạo của cả dân tộc.
 
Ai bắt được thể chế chính trị này phải mở lối cho giáo dục đi lên? Câu trả lời nằm trong "tay" của tất cả những ai lo cho chính tương lai của con cháu mình, tất cả các vấn đề khác chỉ là kỹ thuật và sẽ được tự điều chỉnh trong mối quan hệ cung cầu lành mạnh.
 
(Chú thích của tác giả: Bài viết có tham khảo ý kiến của Tiến sĩ Vũ Thành Tự Anh về Kinh tế giáo dục học Việt nam).
 
Tiến sĩ Hoàng Kim Phúc
Oxford, Anh Quốc
 
Bài viết phản ánh quan điểm riêng và lối hành văn của tác giả, người đang sống ở Oxford, Anh Quốc.
Tác giả bài viết: Tiến sĩ Hoàng Kim Phúc
Nguồn tin: www.bbc.com
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới     

 

TRUYỀN THÔNG TIN VUI VÀ HY VỌNG

…Tôi muốn khuyến khích mọi người tham gia vào các loại hình truyền thông mang tính xây dựng, loại bỏ định kiến với người khác và cổ võ nền văn hóa gặp gỡ, giúp mọi người chúng ta nhìn thế giới xung quanh một cách thực tế và đầy tin tưởng.   …Tôi muốn góp phần vào việc tìm kiếm một phong cách...

ĐỨC THÁNH CHA TRÊN TWITTER 07/2018


Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 18/7/2018 

- Jesus invites us to build the civilization of love together in the situations we are called to live every day.
Chúa Giêsu mời gọi chúng ta cùng nhau xây dựng nền văn minh tình yêu trong những hoàn cảnh mà chúng ta được mời gọi để sống mỗi ngày.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 15/7/2018 

- Try reading the Gospel for at least five minutes every day. You will see how it changes your life.
Cố gắng đọc Tin Mừng ít nhất 5 phút mỗi ngày. Bạn sẽ thấy rằng nó thay đổi cuộc sống của bạn.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 11/7/2018 

- Europe rediscovers hope when the human person is at the heart of its institutions. St Benedict, pray for us!
Châu Âu tìm lại được niềm hy vọng chừng nào con người được đặt vào trung tâm của các thể chế của họ. Lạy thánh Bênêđictô, xin cầu cho chúng con!

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 08/7/2018 

- Every occasion is a good one to spread Christ’s message!
Mọi cơ hội đều là dịp tốt để rao truyền sứ điệp của Đức Kitô!

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 07/7/2018 

- May all humanity hear the cry of the children of the Middle East. Drying their tears the world will get back it’s dignity.
Mong sao toàn nhân loại nghe thấy tiếng kêu khóc của các trẻ em vùng Trung Đông. Bằng cách lau khô những giọt lệ của chúng, nhân loại sẽ tìm lại được phẩm giá của mình.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 07/7/2018 

- The God of all consolation, who heals the broken hearts and takes care of the wounds, hear our prayer: Let there be peace in the Middle East!
Lạy Chúa là nguồn mọi an ủi, Đấng chữa lành các con tim tan vỡ, chăm sóc những vết thương, xin lắng nghe lời chúng con khẩn cầu: Xin cho Trung Đông được hòa bình!

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 05/7/2018 

- Do we know how to silence our hearts and listen to the voice of God?
Chúng ta có biết thinh lặng trong lòng để lắng nghe tiếng Chúa không?

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 03/7/2018 

- We receive God’s graces to share them with others.
Chúng ta nhận được ơn Chúa để chia sẻ cho người khác.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 28/6/2018 

- Let us pray for the new Cardinals: may they assist me in my ministry as Bishop of Rome, for the good of all God’s people.
Chúng ta hãy cầu nguyện cho các Tân Hồng Y: Ước mong các ngài giúp tôi trong nhiệm vụ Giám mục Rôma, vì lợi ích của toàn dân Chúa.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 27/6/2018 

- We are called to assist the elderly, the sick and the unborn: life must always be protected and loved, from conception to its natural conclusion.
Chúng ta được mời gọi giúp đỡ người già cả, bệnh tật và các thai nhi: sự sống luôn cần được bảo vệ và yêu thương, từ khi được thụ thai cho đến phút lâm chung.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 26/6/2018 

- Torture is a mortal sin! Christian communities must commit themselves to helping victims of torture.
Tra tấn con người là một tội trọng! Các cộng đồng Kitô hữu cần phải cam kết giúp đỡ các nạn nhân bị tra tấn.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 24/6/2018 

- Like St John the Baptist, Christians have to humble themselves so that the Lord can grow in their hearts.
Như thánh Gioan Tẩy Giả, Kitô hữu phải hạ mình để Chúa được lớn lên trong tâm hồn mình.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 23/6/2018 

- Let us ask our Lord to help us understand that love is service, love means taking care of others.
Chúng ta hãy cầu xin Chúa giúp chúng ta học biết rằng yêu thương là phục vụ, yêu thương là quan tâm đến tha nhân.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 22/6/2018 

- Love for others needs to become the constant factor of our lives.
Yêu thương tha nhân phải trở thành yếu tố bất biến của đời sống chúng ta.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 20/6/2018 

- A person’s dignity does not depend on them being a citizen, a migrant, or a refugee. Saving the life of someone fleeing war and poverty is an act of humanity.
Nhân phẩm của một người không hệ tại họ là công dân, là người nhập cư hay người tị nạn. Cứu giúp người thoát khỏi chiến tranh hay cảnh cùng khổ là một hành vi nhân đạo.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 18/6/2018 

- Let us try to express the joy of God’s Kingdom in every way possible!
Trong mọi hoàn cảnh, chúng ta hãy cố gắng biểu lộ niềm vui của Nước Trời!

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 14/6/2018 

- I send my cordial greetings to all those following the World Soccer Championships that begin today in Russia. I hope this sports event may be a positive opportunity for encounter and fellowship.
Tôi gửi lời chào thân ái đến với tất cả mọi người theo dõi Giải Vô địch Bóng đá Thế giới khởi tranh hôm nay tại Nga. Tôi hy vọng sự kiện thể thao này là cơ hội tích cực để gặp gỡ và hữu nghị.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 12/6/2018 

- Children must be able to play, study and grow in a peaceful environment. Woe to anyone who stifles their joyful impulse to hope!
Trẻ em cần được nô đùa, học tập và phát triển trong một môi trường thanh bình. Vô phúc cho ai cản trở niềm vui mang đến hy vọng nơi chúng!

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 09/6/2018 

- Mary is exactly what God wants His Church to be: a loving and humble Mother, poor in possessions but rich in love.
Mẹ Maria chính xác là hình mẫu mà Chúa muốn nơi Giáo Hội của Ngài: Một người Mẹ khiêm tốn và yêu thương, nghèo của cải nhưng giàu tình thương.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 07/6/2018 

- For those who are with Jesus, evil is just a provocation to love even more.
Ai ở trong Chúa Giêsu, sự dữ là động lực để yêu thương nhiều hơn.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 07/6/2018 

- Loving Christ is not a superficial sentiment. It is an attitude of the heart that we demonstrate when we live as He wants us to.
Tình yêu đối với Đức Kitô không phải là cảm giác hời hợt. Đó là một thái độ nội tâm thể hiện qua việc chúng ta sống như Ngài muốn.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 05/6/2018 

- Lord, reawaken in us a sense of praise and gratitude for our Earth, and for everything you have created.
Lạy Chúa, xin hãy đánh thức nơi chúng con tâm tình ngợi khen và lòng biết ơn đối với Trái đất của chúng con, và tất cả thụ tạo mà Chúa đã dựng nên.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 04/6/2018 

- The living presence of Christ within us is the light that guides our choices, the flame that warms our hearts as we go to meet the Lord.
Sự hiện diện sống động của Đức Kitô nơi chúng ta là ánh sáng hướng dẫn những lựa chọn của chúng ta, là ngọn lửa sưởi ấm con tim chúng ta trên con đường đến với Chúa.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 03/6/2018 

- On this Feast of Corpus Christi, we need to remember that Jesus, the Bread of Life, is our strength and support on life’s journey.
Khi cử hành lễ Mình Máu Thánh Chúa Kitô, chúng ta cần nhớ rằng Chúa Giêsu là Bánh Hằng Sống, là sức mạnh và nguồn trợ lực cho đời sống chúng ta.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 02/6/2018 

- Seek the Lord in prayer: He is the one who has called you.
Hãy tìm kiếm Chúa trong lời cầu nguyện: Chính Ngài là Đấng đã gọi bạn.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 01/6/2018 

- Love can recognize good things even in bad situations. Love keeps a tiny flame alight even in the darkest night.
Tình yêu cho chúng ta nhận ra điều tốt ngay cả trong những tình huống tồi tệ. Tình yêu duy trì ngọn lửa nhỏ ngay cả giữa màn đêm tăm tối.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 31/5/2018 

- The Eucharist contains all the flavour of Jesus’ words and deeds, the taste of His Death and Resurrection, the fragrance of His Spirit.
Bí tích Thánh Thể chứa đựng tất cả hương vị của lời nói và việc làm của Chúa Giêsu, mùi vị Sự Chết và Phục Sinh của Ngài, hương thơm Thánh Linh của Ngài.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 30/5/2018 

- When the Holy Spirit is present, something always happens. Where blows the Spirit, things are never at a standstill.
Khi có sự hiện diện của Chúa Thánh Thần, điều gì đó sẽ xảy ra. Khi Ngài thổi hơi, mọi thứ không bao giờ dậm chân tại chỗ.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 29/5/2018 

- The Eucharist gives us the strength to produce the fruits of good works, and to live true Christian lives.
Phép Thánh Thể cho chúng ta sức mạnh để sinh hoa trái cho các việc tốt lành, và để sống đời Kitô hữu đích thực.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 28/5/2018 

- What lasts? What has value in life? What treasures don’t disappear? Definitely two: God and our neighbor.
Cái gì còn lại? Cái gì có giá trị trong cuộc sống? Của cải nào không mất đi? Chắc chắn đó là 2 thứ: Thiên Chúa và người bên cạnh chúng ta.
Chuyen muc Hoi Ngo

ỦNG HỘ-CHIA SẺ


========================================





HIỆP THÔNG THÁNG 07/2018

Websites Gia đình

BỘ ĐẾM

  • Đang truy cập: 44
  • Hôm nay: 2635
  • Tháng hiện tại: 199662
  • Tổng lượt truy cập: 23531653