Banner giua trang

Giáo dục Việt Nam 'xung đột quyền lợi và mục tiêu'

Đăng lúc: Thứ sáu - 16/06/2017 15:18 - Người đăng bài viết: ccshue
-

-

Thực tế chục triệu học sinh phổ thông Việt nam đang bị vắt kiệt tuổi thơ với hy vọng sau 12 năm sẽ trèo được lên chiếc "xe đò" mang tên Đại học, trong khi mẹ cha vật lộn, thậm chí bán cả ruộng nương trả "vé xe" vậy mà "đến bến" thì trăm ngàn cử nhân lại "đứng đường".
Giáo dục Việt Nam 'xung đột quyền lợi và mục tiêu'
 
Trong thời đại ngày nay, ngoài khao khát đổi thay thân phận cá nhân nhờ giáo dục, ở bình diện quốc gia, giáo dục quyết định số phận tương lai của cả dân tộc.
 
Với thực tế chục triệu học sinh phổ thông Việt nam đang bị vắt kiệt tuổi thơ với hy vọng sau 12 năm sẽ trèo được lên chiếc "xe đò" mang tên Đại học, trong khi mẹ cha vật lộn, thậm chí bán cả ruộng nương trả "vé xe" vậy mà "đến bến" thì trăm ngàn cử nhân lại "đứng đường". Đây thực tế là một cuộc khủng hoảng, mà nguyên nhân cần được nhìn rõ.

 
 
Chuyện Tây
 
Lúc bọn trẻ đầu lòng nhà tôi lên tám tôi thường tranh thủ sáng Chủ nhật lên phòng thí nghiệm đặt máy. Anh bạn thân của tôi, thường chở bọn trẻ hai nhà đi chơi.
 
Hôm đó tôi về đến nhà cũng là lúc mấy chú cháu trở về từ công viên đại học Oxford. Con bé con nhà tôi phụng phịu vùng vằng xuống xe. Bạn tôi bối rối nói: "Em bảo con cứ vào bụi cây là không ai thấy nhưng nó kiên quyết không chịu nên tè ra quần". Tôi quắc mắt hỏi: "Sao chú bảo con không nghe còn phụng phịu cái gì?" Nó vùng vằng khẽ quát lại chúng tôi: "Cô giáo bảo không được tè bậy".
 
Hai anh em tôi nhìn nhau phá lên cười, tự nhận thấy cái vô duyên của người lớn. Chúng tôi may mắn có chút học hành nhưng cũng từ đồng ruộng đi ra. Với chúng tôi "bắn" một phát vào gốc cây hay đống rơm là vô tội từ tiềm thức, trong khi ở nền giáo dục khác, đó là hành vi không thể chấp nhận được.
 
Nền giáo dục tại đây từ nhỏ dạy trẻ em biết sẻ chia, học tổ chức meeting ủng hộ các bạn nước khác bị thiên tai, chiến tranh. Trẻ được đi xem tòa án, nhà thờ, nhà máy, trang trại.
 
Lớn hơn thì được dân biểu, nhà văn tới nói chuyện những khó khăn về kiệt quệ tài nguyên, ô nhiễm, thay đổi khí hâu và khủng bố… Nhà trường phổ thông dạy cho trẻ thấy xã hội đang vận hành ra sao và chúng sẽ phải đối mặt với những vấn nạn gì. Không có gì thừa, tất cả là vì sự phát triển và quyền lợi thiết thân của trẻ.
 
Môn toán trong chương trình dự bị đại học A-level tại Anh (2 năm) bao gồm kiến thức từ lớp bảy tới năm thứ nhất đại học ở Việt nam, tuổi thơ được "chắt chiu" để chuẩn bị sức khỏe bằng học và chơi nhiều thứ khác.
 
Kể chuyện trên để thấy một thực tế, người ta có thể dùng giáo dục phổ thông nhằm tạo ra một thế hệ theo đúng ý chí của nền giáo dục lựa chọn. Hoàn toàn có thể tạo ra một thế hệ mới có ý thức tuân thủ pháp luật, từ chối bạo lực nhưng vẫn năng động tự tin; yêu thiên nhiên và động vật; trung thực và hiểu tham nhũng là tội ác…
 
Chuyện Ta
 
Indira Gandhi từng nói: "Trong thời đại chúng ta, giáo dục là sức mạnh của dân chủ hóa, nó sẽ phá đi thành lũy giai cấp và giảm bớt bất bình đẳng thân phận". Thực tại giáo dục Việt nam đang đào một hố sâu hoắm của "bất bình đẳng thân phận" và "bần cùng hóa tri thức".

 
 
Trong khi những trẻ em Việt nam từ các gia đình có điều kiện dễ có được thể chất và tinh thần tốt do thụ hưởng một nguyên lí giáo dục lành mạnh từ các trường quốc tế, con cái của đa số tầng lớp lao động đang bầm dập tuổi thơ trong một nền giáo dục nhồi nhét, xa rời các giá trị của đời sống. Nguy hiểm, cách giáo dục này đang tạo ra lớp trẻ xa lạ với lao động, thụ động, ít sáng tạo, thiếu tự tin, thậm chí vô cảm.
 
Thái độ xạ lạ với lao động, dù chỉ là lao động đơn giản như tự phục vụ, là thất bại của bất cứ mục tiêu giáo dục nào, không may nó luôn đi cùng với bốn thứ còn lại cho nên không thể tạo ra loại người thụ động, vô cảm đồng thời yêu lao động cũng như không thể hy vọng loại người công cụ, loại "cháu ngoan" có nhiều sáng tạo.
 
Đa phần trẻ trường công, theo khả năng kinh tế của gia đình sẽ chỉ có lựa chọn vào các đại học Việt nam nơi chúng sẽ mất thêm 15-20% thời gian đại học để "xơi" món bắt buộc là những giáo điều chính trị mà vốn chỉ chiếm một vài tiết trong vài chủ đề hẹp, tự chọn của sinh viên xã hội học ở các nước văn minh.
 
Nhiều đại học Việt Nam đang hoạt động như một tay "bợm nhậu" vì mặc dù đã no say vẫn không ngừng nhậu tiếp các "thức ăn" lành sạch, lẽ ra phải giành cho người khác. Vẫn tuyển sinh bất chấp thất nghiệp đầy đường trong khi khủng hoảng cả về chất lượng, triết lí đào tạo chưa có lời giải cùng lúc nền kinh tế suy kiệt giảm cầu là vô trách nhiệm một cách trắng trợn.
 
Tụt hậu chất lượng giáo dục đại học ở Việt nam, càng trầm trọng, còn nằm ở vấn đề người dạy khi các thí nghiệm, phương pháp tiếp cận trình bầy trong các giáo trình chuyên ngành khoa học kỹ thuật ở bậc đại học phương Tây là phương pháp thông thường, dùng trong phòng thí nghiệm hay công ty riêng của người dạy, đa phần đi trước Viêt nam từ 10-30 năm.
 
16 năm đẹp đẽ nhất cuộc đời của cả triệu người, lẽ ra để trang bị tri thức hữu dụng, xứng đáng với đồng tiền bát gạo thấm đẫm mồ hôi của cha mẹ đang bị hoang phí.
 
Những trẻ học trường quốc tế đi du học thành công trở về có ưu thế vượt trội về sức khỏe và kiến thức nhưng mất cân đối tỷ lệ ngành nghề nên không đủ đáp ứng, đặc biệt khoa học kỹ thuật thường ít được lựa chọn để du học.
 
Thực tại buồn thảm trên đòi hỏi việc tạm thời đóng cửa các ngành thậm chí cả đại học để thay máu bằng đào tạo lại. Các bằng sắc, tước vị mà các cá nhân đã có sẽ vẫn được giữ nguyên khi họ trở về nhưng họ cần phải tốt nghiệp lại đại học ở một nước phát triển nếu chưa từng được đào tạo tương tự, để tiếp tục giảng dạy đại học.

Việc đào tạo lại này lẽ ra đã có thể đại trà hóa ngay tại Việt nam nếu trong 20 năm qua một đại học nghiên cứu hoàn toàn phương Tây được ưu đãi hoạt động vì thực tế các đại học nửa Việt nửa Tây ở Việt nam vì vô vàn lí do đã "ngắc ngoải", thế nên gửi đi đào tạo lại cho các chuyên môn cụ thể là đòi hỏi đang cấp bách.
 
Một tượng đài nghìn tỷ của một tỉnh đủ đào tạo bài bản hơn 400 cử nhân ở các đại học rất tốt tại Anh, thừa đủ giảng viên cho một trường đại học của tỉnh đó, vấn đề phải lựa chọn giữa tương lai của nhân dân tỉnh đó hay "tiền đồ" của những người xây tượng đài.
 
Chuyện sáng tạo
 
John Locke, nhà triết học Anh đã nói: "Lịch sử của xã hội dân sự là lịch sử của giáo dục". Để tiến bộ đến ngày nay, con người đã nhờ cậy vào một thứ quả ngọt từ giáo dục là sáng tạo.
 
Ở thời đại mà một kiểu mới của máy quét laser 3D ra thị trường sau vài tuần, các phần mềm ứng dụng thường có đối thủ mới cạnh tranh sau vài tháng, người ảo có thể sớm ra đời sau các đột phá về trí tuệ nhân tạo, bộ gene của một sinh vật được đọc mã trong vòng vài giờ tới vài ngày với một giá "bình dân" cùng với công nghệ di truyền, tất cả sẽ cho phép tạo ra các siêu sinh vật hay mang tới đột phá về tuổi thọ và phòng chống lại bệnh tật, công nghệ tự động đâu cần gì nhiều lao động chân tay...
 
Bước nhẩy công nghệ trong 15-20 năm tới rõ ràng không có chỗ cho các dân tộc thất bại trong giáo dục và sáng tạo.

 
 
Để sáng tạo thì ngoài sự tinh thông, trung thực và dũng cảm cũng là một đòi hỏi. Tinh thông giúp người lao động quan sát và phát hiện ra bất hợp lí hay lệch lạc xung quanh lĩnh vực mà họ hoạt động. Nhưng để có những sáng tạo lớn hơn, người lao động cần sự trung thực và dũng khí để đối diện với thách thức đúng sai so với quan điểm và kiến thức hiện thời, với sự phản biện thậm chí phủ nhận khốc liệt của đồng nghiệp có xung đột lợi ích và để đói phó với các đối thủ cạnh tranh trong quá trình thị trường hóa tri thức.
 
Tuy nhiên tinh thông, trung thực và dũng cảm tự nó tạo cho người lao động một nhãn quan tự do và thói quen tìm kiếm bản chất của các vấn đề khác. Những xã hội độc tài, thần quyền, tự nó chứa đựng những phi lí được duy trì cố ý nhằm nắm giữ độc quyền.
 
Không phải ngẫu nhiên mà cha đẻ của "Lý thuyết giải quyết bài toán phát minh", viện sĩ Genrich Altshuller, đã bị án tù 25 năm tại nước Nga cộng sản, cũng như hàng chục các nhà khoa học nổi tiếng cùng thời ông đã bị tù hoặc chết trong tù.
 
Đâu là hy vọng?
 
Giáo dục cần hai thành tố, người dạy và kẻ học. Nhân loại đã chứng minh là tất cả mọi thứ đều có thể dạy được. Người học, Việt nam có cả một dân tộc ham học cho dù bị dè bửu là "học để làm quan"? Học để làm quan tốt chẳng tốt hơn học làm quan tham sao? Nguyên ủy cuộc khủng hoảng này là từ "mục tiêu và quyền lợi" của thể chế chính trị đang lèo lái nền giáo dục hiện nay.
 
Giáo dục Việt nam sẽ chỉ vươn lên mạnh mẽ ngay khi nó thật sự tôn trọng và lấy quyền lợi phát triển tri thức và thể chất của người học làm mục vụ, đó chính là cốt lõi của tôn trọng quyền con người và giải phóng sức sáng tạo của cả dân tộc.
 
Ai bắt được thể chế chính trị này phải mở lối cho giáo dục đi lên? Câu trả lời nằm trong "tay" của tất cả những ai lo cho chính tương lai của con cháu mình, tất cả các vấn đề khác chỉ là kỹ thuật và sẽ được tự điều chỉnh trong mối quan hệ cung cầu lành mạnh.
 
(Chú thích của tác giả: Bài viết có tham khảo ý kiến của Tiến sĩ Vũ Thành Tự Anh về Kinh tế giáo dục học Việt nam).
 
Tiến sĩ Hoàng Kim Phúc
Oxford, Anh Quốc
 
Bài viết phản ánh quan điểm riêng và lối hành văn của tác giả, người đang sống ở Oxford, Anh Quốc.
Tác giả bài viết: Tiến sĩ Hoàng Kim Phúc
Nguồn tin: www.bbc.com
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới     

 

TRUYỀN THÔNG TIN VUI VÀ HY VỌNG

…Tôi muốn khuyến khích mọi người tham gia vào các loại hình truyền thông mang tính xây dựng, loại bỏ định kiến với người khác và cổ võ nền văn hóa gặp gỡ, giúp mọi người chúng ta nhìn thế giới xung quanh một cách thực tế và đầy tin tưởng.   …Tôi muốn góp phần vào việc tìm kiếm một phong cách...

ĐỨC THÁNH CHA TRÊN TWITTER 05/2018


Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 25/5/2018 

- Love of God and love of neighbour should be the two cornerstones of our lives.
Tình yêu Chúa và tình yêu tha nhân là hai viên đá góc của đời sống chúng ta.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 24/5/2018 

- Today we are united in prayer with our Catholic brothers and sisters in China, on the Feast of Our Lady Help of Christians of Sheshan.
Hôm nay chúng ta cùng hiệp lời cầu nguyện cho anh chị em Công giáo ở Trung Quốc, nhân ngày lễ kính Đức Bà Phù Hộ Các Giáo Hữu ở Sheshan.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 23/5/2018 

- A Church that loves the poor is always tuned to the God Channel. It never loses the Gospel signal.
Một Giáo Hội yêu thương người nghèo thì luôn được điều hướng trong kênh sóng của Thiên Chúa, không bao giờ lệch ra khỏi tần số của Tin Mừng.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 22/5/2018 

- A Christian’s life should be invested in Jesus, and spent for others.
Đời sống của Kitô hữu cần được đầu tư nơi Đức Giêsu và chi ra cho tha nhân.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 21/5/2018 

- God needs people who bring His forgiveness and His mercy into the world.
Thiên Chúa cần những con người mang đến cho thế giới sự tha thứ và lòng thương xót của Ngài.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 20/5/2018 

- Holy Spirit, you who sustain the Church, come down upon us again, teach us unity, renew our hearts, and help us to love as Jesus taught us.
Lạy Chúa Thánh Thần, Đấng dẫn dắt Giáo Hội, xin lại ngự xuống trên chúng con, dạy chúng con biết hiệp nhất, đổi mới tâm can và giúp chúng con biết yêu thương như Chúa Giêsu đã dạy.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 18/5/2018 

- Mary lived Jesus’ Beatitudes like no other: she is saintly among the saints, she shows us the way to holiness and accompanies us.
Mẹ Maria đã sống không có gì khác ngoài Tám Mối Phúc của Chúa Giêsu: Mẹ là Đấng thánh giữa các thánh, Mẹ chỉ cho chúng ta con đường nên thánh và đồng hành với chúng ta.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 16/5/2018 

- There is no love without works of charity. Service towards our brothers and sisters springs from the heart that loves.
Không có tình yêu nào mà không đi kèm việc bác ái. Việc phục vụ anh chị em chúng ta nảy sinh từ trái tim yêu thương.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 15/5/2018 

- The Family is the hope of the future. Let us pray especially for families facing serious difficulties: may Our Lord assist them.
Gia đình là niềm hy vọng của tương lai. Chúng ta hãy cầu nguyện cách đặc biệt cho những gia đình đang gặp phải những khó khăn nghiêm trọng: xin Chúa nâng đỡ họ.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 14/5/2018 

- There is no freedom greater than letting yourself be guided by the Holy Spirit and allowing Him to lead you wherever he wishes.
Không có sự tự do nào lớn hơn là để Chúa Thánh Thần hướng dẫn và để Ngài dẫn đưa ta đến bất cứ nơi đâu mà Ngài muốn.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 13/5/2018 

- I invite communications professionals to promote a journalism of peace at the service of all people, especially those without a voice.
Tôi mời gọi các chuyên gia truyền thông thúc đẩy một nền báo chí vì hòa bình để phục vụ tất cả mọi người, nhất là những người không có tiếng nói.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 13/5/2018 

- Our Lady of Fatima, turn your gaze towards us, towards our families, our country, and the world.
Lạy Mẹ Fatima, xin đoái nhìn đến chúng con, gia đình chúng con, quê hương chúng con và toàn thế giới.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 12/5/2018 

- Your response to Jesus cannot be conditioned by momentary calculations and convenience. It must be a life-long “yes”.
Sự đáp trả của bạn đối với Đức Giêsu không thể bị giới hạn bởi những tính toán và quy tắc nhất thời. Đó phải là lời thưa “xin vâng” suốt cuộc đời.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 10/5/2018 

- The Ascension of the Risen Jesus contains the promise that we too will participate in the fullness of life with God.
Đức Giêsu phục sinh lên trời chứa đựng lời hứa cho chúng ta được tham dự vào sự viên mãn của đời sống bên Thiên Chúa.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 09/5/2018 

- We are Christians to the extent that we allow Jesus Christ to live in us.
Chúng ta chỉ là Kitô hữu khi chúng ta để Chúa Giêsu Kitô sống trong chúng ta.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 08/5/2018 

- Our Lady Queen of the Rosary, pray that Jesus may have mercy on us sinners.
Lạy Nữ Vương Rất Thánh Mân Côi, xin cầu cùng Chúa Giêsu thương xót chúng con là những tội nhân.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 07/5/2018 

- Convert our hearts, Lord, so that love may spread here on earth.
Lạy Chúa xin hãy hoán cải trái tim chúng con, để đức ái được triển nở trên toàn thế giới.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 06/5/2018 

- How wonderful to be “envoys of hope”, simple and joyful messengers of the Easter acclamation.
Đẹp thay những “người mang hy vọng”, các sứ giả đơn sơ và vui vẻ của tán tụng ca Phục sinh.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 04/5/2018 

- Joyfully performing works of charity for those who are suffering in mind and body, is the most authentic way to live the Gospel.
Vui vẻ thực hiện việc bác ái cho những ai đang đau khổ tinh thần và thể lý là phương thế xác thực nhất để sống Tin Mừng.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 03/5/2018 

- In the Cross, Jesus showed us the greatness of His love and the power of His mercy.
Trên thập giá, Chúa Giêsu cho ta thấy sự cao cả của tình yêu Ngài và quyền năng của lòng thương xót của Ngài.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 02/5/2018 

- Praying means being with God, experiencing God, loving God.
Cầu nguyện là ở với Chúa, cảm nghiệm Chúa, yêu mến Chúa.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 01/5/2018 

- Today, at the Sanctuary of Our Lady of Divine Love, as we recite the Rosary, we pray especially for peace in Syria and throughout the world. I invite you to pray the Rosary for peace during the entire month of May.
Hôm nay tại Đền thánh Đức Bà Tình Yêu Thiên Chúa, chúng ta lần chuỗi để cầu nguyện đặc biệt cho hòa bình Syria và cho toàn thế giới. Tôi mời gọi anh chị em lần chuỗi cầu nguyện cho hòa bình trong suốt tháng 5 này.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 29/4/2018 

- Do we really want peace? Then let’s ban all weapons so we don’t have to live in fear of war.
Chúng ta có thực sự mong muốn hòa bình? Vậy hãy từ bỏ vũ khí để không phải sống trong nỗi lo sợ chiến tranh.
Chuyen muc Hoi Ngo

ỦNG HỘ-CHIA SẺ


========================================





HIỆP THÔNG THÁNG 05/2018

Websites Gia đình

BỘ ĐẾM

  • Đang truy cập: 156
  • Hôm nay: 10392
  • Tháng hiện tại: 419776
  • Tổng lượt truy cập: 22900097