Banner giua trang

Dạy trẻ con thế nào để lớn lên trở thành người vững vàng, không bị ảnh hưởng bởi đánh giá bên ngoài?

Đăng lúc: Thứ ba - 26/07/2016 08:04 - Người đăng bài viết: ccshue
-

-

Chủ đề không thực sự mới nhưng luôn thu hút được sự chú ý của người đọc vì sự thiệt thực, "chúng ta cần những yếu tố gì để không bị tác động bởi sự đánh giá từ bên ngoài, bên cạnh đó là cách để nuôi dạy một đứa trẻ trở thành người vững vàng,...
Dạy trẻ con thế nào để lớn lên trở thành người vững vàng, không bị ảnh hưởng bởi đánh giá bên ngoài?
 
Một bài viết phân tích khá dài về chủ đề cần có những yếu tố gì để một người không bị tác động bởi sự đánh giá từ bên ngoài đang nhận được sự đồng tình rất lớn từ cư dân mạng.
 
Hơn 3000 lượt chia sẻ cùng hàng trăm bình luận của cư dân mạng chính là con số mà bài viết của Nguyễn Hồng Vân - Thạc sĩ Xã hội học đã nhận được chỉ sau ít ngày đăng tải. Với chủ đề không thực sự mới nhưng luôn thu hút được sự chú ý của người đọc vì sự thiệt thực, "chúng ta cần những yếu tố gì để không bị tác động bởi sự đánh giá từ bên ngoài, bên cạnh đó là cách để nuôi dạy một đứa trẻ trở thành người vững vàng, không bị hoàn cảnh xao động", bài viết phân tích rất chi tiết cùng lý lẽ thuyết phục này đã được không ít người ủng hộ và đồng tình.

 
 
Với lối đặt vấn đề rất ấn tượng là mượn câu chuyện cuộc đời và sự nghiệp của Daniel Radcliffe - một ngôi sao sớm nổi tiếng và trở nên giàu có từ khi chỉ 10 tuổi, cho tới việc bị khủng hoảng, nghiện rượu do sức ép... bài viết đã trở nên thu hút hơn bao giờ hết. Được sự đồng ý của tác giả, chúng tôi xin phép được trích nguyên văn bài viết này:
 
Đây là Daniel Radcliffe. Cậu ấy bằng tuổi mình. Năm 10 tuổi, được chọn đóng vai Harry Potter nhờ vào ngoại hình giống những miêu tả về cậu bé phù thủy, nhờ thế trở thành thiếu niên Anh không thuộc hoàng gia có tài sản lớn nhất. Được làm việc cậu yêu thích là đóng phim, và giàu có đủ để cả đời không bao giờ phải lo nghĩ đến tiền bạc, lại nổi tiếng khắp thế giới, vậy Daniel phải là một chàng trai hạnh phúc? Ngược lại, trong suốt nhiều năm, cậu nghiện rượu vì cái bóng của vai diễn trong chuỗi phim Harry Potter quá lớn. Sức ép phải "luôn là cái gì đó" khiến Daniel bị khủng hoảng, và tìm đến rượu để quên đi sự bế tắc của mình.
 
Tưởng đây chỉ là vấn đề của các ngôi sao thôi ư? Đợt làm tình nguyện viên cho tổ chức hỗ trợ phụ nữ bị buôn bán, mình được xem và nghe những câu chuyện khá ám ảnh. Những kẻ buôn bán người thường nhắm vào những thiếu niên thiếu tự tin, và cảm thấy bất ổn trong lòng (insecure). Chúng sẽ chìa bàn tay ra, có thể là người bạn, có thể làm người yêu, và khi thiếu niên đó cảm thấy người này là người duy nhất công nhận mình, hiểu mình, trân trọng mình, thì sẽ rất sẵn lòng bỏ nhà đi, hoặc làm những việc mà bọn kia sai bảo.

 
 
Mình vẫn hay nghĩ, làm thế nào để có thể nuôi dạy một đứa trẻ để nó lớn lên thành một người vững vàng, dù hoàn cảnh thay đổi thế nào cũng không xao động? Quan trọng là, cần có những yếu tố gì để một con người không bị tác động bởi những sự đánh giá từ bên ngoài?
 
Mình nghĩ có những điều cơ bản thế này.
 
1. Cha mẹ không bao giờ được so sánh con với người khác
 
Điều này khó, vì trong hệ thống giáo dục của chúng ta, "thi đua" lúc nào cũng là câu cửa miệng. Mỗi khi trả bài kiểm tra, cô sẽ gọi điểm, tức là từng học sinh phải đọc to điểm của mình cho cả lớp nghe thấy. Cuối tháng thì bảng xếp thứ cả lớp được gửi về về từng nhà. Trẻ nhỏ lúc nào cũng bị nhắc cho nhớ so với bạn này, bạn kia, mình đang đứng ở đâu.
 
Việc so sánh không tạo nên động lực, nó chỉ gây ra cảm giác bất an và ghen tị. Cha mẹ nghĩ con nên biết mình kém để cố gắng ư, thế thì chỉ cần so sánh con với chính bản thân con của tháng trước, năm trước, chứ không phải với bạn Tý bạn Tèo nào cả. Con nhà người ta không phải là chuẩn mực, dù Facebook có suốt ngày đập vào mắt những em bé 3 tuổi biết đọc 7 tuổi biết làm thơ bằng tiếng Anh để bố mẹ nhòm ngó con nhà người ta mà nghiến răng nghĩ đến con mình. Có ai thích suốt ngày đi làm bị sếp nói "Anh không bằng đồng nghiệp của anh" không?
 
So sánh với người khác là một thói quen xấu, vì vượt được người này rồi, sẽ có người khác giỏi hơn. Cuộc đời của con sẽ là một chuỗi ganh đua không bao giờ chấm dứt, và cho dù có tốt thế nào, cũng vẫn cảm thấy mình thất bại.

 
 
2. Tập trung vào nỗ lực, thay vì bản tính
 
Có một thí nghiệm cho hai nhóm học sinh làm đề thi khó. Một nhóm sau khi làm xong, được khen là "các con đã cố gắng rất nhiều", còn nhóm kia được khen "các con thật giỏi". Sau đó, hai nhóm được cho làm đề khác. Nhóm thứ nhất có kết quả vượt hẳn nhóm thứ hai. Lời giải thích được đưa ra là, khi cố gắng được khen ngợi, trẻ sẽ càng muốn cố gắng hơn, và không ngại sai, không ngại khó. Còn nhóm thứ hai, vì chỉ tập trung vào một thứ không thay đổi được, là sự thông minh, thì các em ngại bị sai, ngại thử thách, vì sợ mình sẽ không được như lần trước.
 
Người lớn đừng khen là "con thật giỏi", "con thật đẹp trai/xinh gái", "con thật thông minh", vì đó là những thứ con không kiểm soát được, mà phải nhờ vào sự đánh giá từ bên ngoài. Hãy khen "con biết giúp mẹ như vậy là tốt", "con bảo vệ bạn", "con chạy chậm nhưng con không bỏ cuộc", vì đó là những điều con tự chủ được. "Con đã cố gắng rất nhiều, mẹ tự hào về con" thì ngụ ý rằng "lần sau con cố gắng tiếp nhé", khác với "con thật giỏi, mấy đứa kia kém xa", ngụ ý rằng "nếu có lúc bạn vượt lên thì tức là con không giỏi nữa."
 
Đặt giá trị của con vào sự đánh giá chủ quan từ bên ngoài, sẽ khiến cho con luôn bị phụ thuộc vào những sự đánh giá đó.

 
 
3. Cha mẹ phải bỏ qua những hệ thống đánh giá hàng ngày
 
Có nhiều người đánh đồng điểm số cao là con ngoan, con biết thương mẹ, điểm thấp là con hư, con không biết nghĩ cho bố mẹ vất vả. Điểm số thì cũng là do cô giáo cho, cô giáo có hôm vui vẻ, có hôm cáu gắt. Cô cũng có những điều phiến diện, tại sao lại dựa vào đấy để định giá trị của con?
 
Từ trước đến nay, mỗi khi nhìn thấy một bé gái mặc đồ bó sát, đi giày cao gót, mình lại thấy gờn gợn. Gần đây mình mới lý giải được cảm giác đó. Khi bắt một đứa trẻ phải đẹp theo chuẩn mực của người lớn, thông điệp được đưa ra ở đây là, chỉ có một cách để đẹp, và con phải tuân theo cái đẹp đó thì mới được ngợi khen. Những bạn gái điệu đà trong thời đi học mà mình từng biết, thường là những bạn gái yêu sớm, lấy chồng và có con sớm. Mình thường tự hỏi, có phải vì việc xinh đẹp rất quan trọng với các bạn, mà có xinh hay không lại cần những người đàn ông xung quanh xác nhận, nên các bạn dễ đi theo con đường đấy?
 
Bản thân cha mẹ phải giải phóng mình khỏi những hệ thống đánh giá của xã hội xung quanh. Nếu con quan sát thấy cha mẹ suốt ngày quan tâm đến nhà hàng xóm đi xe gì, mua mấy mảnh đất, có túi da xịn không, thì con cũng sẽ lớn lên và quan tâm đến những dấu hiệu bên ngoài để đánh giá đấy. Và dĩ nhiên, nếu không có được những thứ mà người xung quanh con cho là quan trọng, con sẽ thấy bất ổn.

 
 
4. Gỡ bỏ giới hạn
 
Tại sao con gái thì phải chơi đồ chơi màu hồng? Con trai chỉ được chơi súng và siêu nhân? Tại sao con trai thì không được để tóc dài, còn con gái thì không được "nghịch như giặc"?
 
Trẻ nhỏ để ý và thấm nhuần những giới hạn của người lớn rất nhanh. Đến khoảng 3 tuổi, trẻ đã biết những vai trò giới mà xã hội xung quanh gán cho mình. Con gái thì phải nói nhỏ thôi, chơi búp bê. Con trai thì được nhảy nhót, bôi bẩn quần áo, bắn nhau bùm chíu. Con gái học cấp 1 là phải biết làm việc nhà đơn giản rồi, còn con trai thì sẽ được tặc lưỡi "nó biết cái gì đâu".
 
Nếu muốn con lớn lên an nhiên và tự tại, cha mẹ đừng áp đặt giới hạn lên con. Con gái thích chơi ô tô thì có sao? Con trai thích sơn móng tay màu hồng thì cũng ảnh hưởng gì đến hòa bình thế giới?
 
Con thích bày đồ chơi, được thôi, nhưng con phải dọn. Mình chứng kiến nhiều người cứ gào lên "Con nói bé thôi. Con không được chạy, mồ hôi ra ốm. Con không được sờ vào con mèo." Đủ thứ mệnh lệnh và những giới hạn chẳng có gì quan trọng, mà khiến cho tất cả đều mệt mỏi. Thỉnh thoảng cha mẹ hãy cùng con vẽ linh tinh lên tường. Thỉnh thoảng con thích đi hai chiếc tất khác màu đến lớp, có sao đâu. Càng có nhiều giới hạn, con người ta càng bớt tự do.

 
 
5. Hãy lắng nghe con
 
Không ai có một nhân dạng (identity) vững vàng mà không phải vật vã với vô vàn câu hỏi. Mỗi tuổi sẽ có những câu hỏi khác nhau. Mẫu giáo thì hỏi, con thích màu gì, con thích con vật gì. Tiểu học thì hỏi, lớn lên con thích làm nghề gì. Trung học thì hỏi, con là người hướng nội hay hướng ngoại, hòa đồng hay tinh tế. Và giữa những câu hỏi đó, cha mẹ có thể là người vùi dập, bắt con phải theo một khuôn mẫu, hoặc có thể nuôi nấng cho tính cá nhân của con nở hoa.
 
Hồi cấp 2, mình cũng máu buôn bán, mang bánh ngọt đến lớp bán cho các bạn. Được hai ngày thì cô chủ nhiệm gọi ra mắng, nên hăm hở làm giàu tắt lịm luôn từ đó. Giờ nghĩ lại, không biết nếu lúc đó được khuyến khích, thì giờ có thành chủ doanh nghiệp trẻ hay đi sang biên giới đánh hàng Quảng Châu hay không.

 
 
Mình vẫn nhớ câu chuyện về thầy hiệu trưởng lắng nghe Totochan luyên thuyên trong 3 tiếng đồng hồ mà không tỏ vẻ buồn chán. Ở trường cũ, em bị cho là có vấn đề về tập trung, nhưng thật ra em chỉ có trí tưởng tượng quá sức phong phú, mà chẳng có ai đánh giá đúng cho đến khi em gặp thầy hiệu trưởng trong ngôi trường trên toa tàu.
 
Totochan may mắn vì em được học trong ngôi trường cho những đứa trẻ sự tự do để làm chính mình, chứ không phải là một bà bác sĩ kê đơn cho em uống thuốc để giảm tăng động và ngồi học ngoan. Vấn đề là ở sự đánh giá. Nhưng nếu không có sự đánh giá nào cả, có phải tốt hơn không?".
 
Tác giả bài viết: Theo T.D / Trí Thức Trẻ
Nguồn tin: www.baomoi.com
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới     

 

TRUYỀN THÔNG TIN VUI VÀ HY VỌNG

…Tôi muốn khuyến khích mọi người tham gia vào các loại hình truyền thông mang tính xây dựng, loại bỏ định kiến với người khác và cổ võ nền văn hóa gặp gỡ, giúp mọi người chúng ta nhìn thế giới xung quanh một cách thực tế và đầy tin tưởng.   …Tôi muốn góp phần vào việc tìm kiếm một phong cách...

ĐỨC THÁNH CHA TRÊN TWITTER 09/2017


Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 19/9/2017 

- Let us work together to find concrete solutions to help the poor, refugees, victims of modern forms of slavery, in order to promote peace.
Chúng ta hãy cùng nhau làm việc nhằm tìm kiếm giải pháp cụ thể để giúp đỡ người nghèo, người tị nạn, các nạn nhân nô lệ kiểu mới và thúc đẩy hòa bình.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 18/9/2017 

- Let us find the courage to purify our hearts by removing the rocks and thorns which choke the Word of God.
Chúng ta hãy can đảm thanh tẩy con tim, gỡ bỏ những tảng đá và gai nhọn bóp nghẹt Lời Chúa.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 16/9/2017 

- Global action is needed in order to reduce pollution and at the same time promote development in poorer countries.
Cần hành động trên bình diện toàn cầu nhằm giải quyết cùng lúc giảm thiểu nạn ô nhiễm và sự phát triển của các nước nghèo.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 12/9/2017 

- I encourage world leaders to set aside partisan and ideological interests and seek together the common good of all humanity.
Tôi khuyến khích các nhà lãnh đạo trên thế giới gạt lợi ích đảng phái và ý thức hệ sang một bên và cùng nhau tìm kiếm lợi ích chung của toàn thể nhân loại.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 11/9/2017 

- Dear Colombian brothers and sisters, thank you! I have met so many people who have touched my heart. You have done me a world of good!
Xin cám ơn anh chị em Colombia! Tôi đã gặp rất nhiều người làm tôi xúc động. Anh chị em đã mang lại cho tôi điều tuyệt vời!

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 10/9/2017 

- To “take the first step” is, above all, to go out and meet others with Christ the Lord.
“Đi bước trước”, trước hết là ra đi gặp gỡ tha nhân cùng với Đức Kitô, Chúa chúng ta.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 10/9/2017 

- Charity helps us to know the truth and truth calls for acts of kindness.
Đức ái giúp chúng ta hiểu biết chân lý, và chân lý đòi hỏi thực thi điều thiện.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 09/9/2017 

- Our contagious joy must be our first testimony to the closeness and love of God.
Niềm vui lây lan của chúng ta phải là chứng tá cho sự gần gũi và tình yêu thương của Thiên Chúa.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 09/9/2017 

- Today there are many who hunger for God, who hunger for dignity. As Christians, we must help them to be satiated by God.
Ngày nay, nhiều người khao khát Chúa, khao khát phẩm giá con người. Là người Kitô hữu, chúng ta phải giúp họ được thỏa mãn trong Chúa.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 08/9/2017 

- Truth is an inseparable companion of justice and mercy.
Sự thật là người đồng hành không thể tách rời của công lý và lòng thương xót.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 08/9/2017 

- Reconciliation is consolidated by the contribution of all. It enables us to build the future and makes hope grow.
Hòa giải được củng cố bằng sự đóng góp của tất cả mọi người. Nó cho chúng ta xây dựng tương lai và làm triển nở niềm hy vọng.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 07/9/2017 

- Dear young people, do not be afraid of the future! Dare to dream big! Keep joy alive, a sign of a young heart that has encountered the Lord.
Hỡi các bạn trẻ, đừng sợ tương lai! Hãy nuôi mộng lớn! Hãy giữ niềm vui sống động, dấu chỉ một con tim trẻ trung đã gặp được Chúa.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 07/9/2017 

- I encourage you to entrust yourselves to the Lord, who is the only one who helps and inspires us to contribute to reconciliation and peace.
Tôi cổ vũ các bạn hãy phó mình cho Chúa, Đấng duy nhất có thể nâng đỡ chúng ta và truyền cảm hứng để chúng ta đóng góp cho hòa giải và hòa bình.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 06/9/2017 

- Dear Friends, please pray for me and all of Colombia, where I will be travelling for a journey dedicated to reconciliation and peace.
Các bạn thân mến, xin hãy cầu nguyện cho tôi và toàn dân Colombia, nơi tôi sẽ thăm viếng vì mục tiêu hòa giải và hòa bình.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 05/9/2017 

- Like Mother Teresa, may we open up opportunities of joy and hope for the many who are discouraged and need understanding and tenderness.
Noi gương Mẹ Têrêxa, chúng ta hãy mở ra những cơ hội của niềm vui mừng và hy vọng cho nhiều người đang thất vọng và đang cần sự thấu hiểu và tình thương mến.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 04/9/2017 

- Jesus is present in so many of our brothers and sisters who suffer today like He did.
Chúa Giêsu đang hiện diện trong những anh chị em chúng ta hôm nay đang phải chịu khổ nạn như Ngài đã trải qua.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 03/9/2017 

- It is much more important to realize how much God loves us, than how much we ourselves love Him.
Điều rất quan trọng là hiểu được Chúa yêu chúng ta dường nào hơn là chúng ta yêu Chúa bao nhiêu.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 02/9/2017 

- Jesus is always there with an open heart. He throws open the mercy that he has in his heart. He forgives, embraces, and understands.
Chúa Giêsu luôn ở đó với con tim rộng mở. Ngài tuôn ra lòng thương xót mà Ngài có trong tim mình. Ngài thứ tha, ôm ấp và thấu hiểu.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 01/9/2017 

- Lord, teach us to contemplate you in the beauty of creation and reawaken our gratitude and sense of responsibility.
Lạy Chúa, xin dạy chúng con biết chiêm ngắm Ngài trong vẻ đẹp của tạo vật, và đánh thức lại lòng biết ơn và ý thức trách nhiệm.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 31/8/2017 

- If you pay attention to the heart, you will find you are close to the Lord and to others.
Nếu bạn lắng nghe tiếng con tim, bạn sẽ thấy bạn đang gần gũi Chúa và tha nhân.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 30/8/2017 

- The Gospel invites us to answer first and foremost to God who loves us and saves us, recognising Him in our neighbour.
Tin mừng mời gọi chúng ta tiên vàn đáp lại tiếng Chúa, Đấng yêu thương và cứu chuộc chúng ta, bằng cách nhận ra Ngài nơi người lân cận.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 28/8/2017 

- “You made us unto Yourself, and our heart is restless until it rests in you”. (St Augustine’s “Confessions”)
“Chúa đã dựng nên chúng con cho Chúa, và lòng chúng con khắc khoải cho đến khi nghỉ yên trong Chúa” (Thánh Augustinô, “Tự Thú”).

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 27/8/2017 

- Today how many mothers shed tears, like St Monica, so that their children will return to Christ! Do not lose hope in God’s grace!
Ngày nay biết bao bà mẹ đã khóc như thánh Monica để con cái mình quay về với Đức Kitô. Đừng đánh mất niềm hy vọng nơi ân sủng Chúa!

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 26/8/2017 

- May the Virgin Mary obtain for us the grace to be enlivened by the Holy Spirit, so we can witness to Christ with evangelical honesty.
Xin Đức Trinh nữ Maria ban cho chúng ta ơn Chúa Thánh Thần tác động mạnh mẽ để làm chứng cho Đức Kitô bằng sự công chính của Tin Mừng.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 25/8/2017 

- Being men and women of the Church means being men and women of commUNI0N.
Là người của Giáo Hội có nghĩa là người của sự hiệp thông.

Tin Mới

Kết thúc hội nghị Uỷ Ban Mục Vụ Gia Đình
Lễ Giỗ ĐHY Phanxicô Xaviê Nguyễn Văn Thuận tại giáo phận Nha Trang
Ghi nhanh và hình ảnh ngày Họp mặt Truyền thống vùng Ninh Thuận-Nha Trang
Chúa nhật 26 TN A. Cải thiện cuộc sống
Hình ảnh Hội Ngộ CCS Huế hải ngoại. Phần 3
Hình ảnh Hội Ngộ CCS Huế hải ngoại. Phần 2
Hình ảnh Hội Ngộ Cựu chủng sinh Huế Hải ngoại. Phần 1
Tường thuật Ngày Kỷ niệm Hồng ân 60 năm vào chủng viện lớp Phú Xuân 57
Chúa nhật 25 TN A. Chiến thắng lòng ghen tị
Ở Mỹ, trẻ em có 3 quyền riêng tư mà chúng ta nên biết
Đức Phanxicô có đi quá không?
Lễ Giỗ Năm thứ 15 của Đấng Đáng Kính ĐHY Phanxico Xavie Nguyễn Văn Thuận tại Giáo Xứ Chính Tòa Phủ Cam, Tổng Giáo Phận Huế, Việt Nam
Quyên tiền truyền giáo giúp TGP Huế tại Gx St. Francis Of Assisi, Longmont, Colorado
California sắp trở thành bang dung thân cho người nhập cư bất hợp pháp
Bà Maria Madalêna Nguyễn Kim Tiên vừa được Chúa gọi về
Lễ giỗ lần thứ 15 Đấng Đáng Kính ĐHY Phanxicô Xaviê Nguyễn Văn Thuận tại Huế
Lễ giỗ ĐHY Phanxicô Xaviê nguyễn Văn Thuận
Lọt vào mắt vợ
Báo động nhiều trẻ nhỏ đã mắc đái tháo đường: 5 dấu hiệu nhận biết sớm bệnh này
“Đất nước Colombia tuyệt vời này trở nên tốt hơn”
Chuyen muc Hoi Ngo

ỦNG HỘ-CHIA SẺ





HIỆP THÔNG THÁNG 09/2017

Websites Gia đình

BỘ ĐẾM

  • Đang truy cập: 94
  • Hôm nay: 858
  • Tháng hiện tại: 414867
  • Tổng lượt truy cập: 19264527