Banner giua trang

Khôn lỏi – Nét văn hóa tệ hại trong cách ứng xử của người Việt

Đăng lúc: Chủ nhật - 16/12/2018 15:54 - Người đăng bài viết: ccshue
-

-

Trong cách ứng xử của người Việt, không khó để chúng ta nhận ra một nét văn hóa đặc thù, đó chính là khôn lỏi. Nó phản ánh trong mọi ngóc ngách của đời sống, và đang trở thành mối nguy hại trong thời đại này.
Khôn lỏi – Nét văn hóa tệ hại trong cách ứng xử của người Việt
 
Trong cách ứng xử của người Việt, không khó để chúng ta nhận ra một nét văn hóa đặc thù, đó chính là khôn lỏi. Nó phản ánh trong mọi ngóc ngách của đời sống, và đang trở thành mối nguy hại trong thời đại này.
 

Tâm lý khôn lỏi, khôn vặt của người Việt có lẽ xuất phát từ văn hóa tiểu nông, làng xã.

(Ảnh minh họa)
 
Đứng xếp hàng ở quầy thanh toán siêu thị, có hai đứa trẻ đứng gần nhau. Người mẹ đứa trẻ đứng sau bảo nó chen lên tính tiền trước, nó không nghe lời và vẫn xếp hàng theo đúng thứ tự.
 
Khi ra ngoài, người mẹ ấy mắng con: “Mày ngu lắm, mua ít đồ thì giành tính trước cho nhanh. Chắc sau này ra đời toàn bị chúng nó ngồi trên đầu thôi!”. Đứa bé ngây thơ cúi gằm nhận lỗi.
 
Thái độ bực tức của bậc phụ huynh kia không phải là cá biệt. Xuất phát từ tâm lý lo sợ con mình bị thiệt thòi, con mình bị mất cơ hội tốt, nên một số cha mẹ Việt dạy con thói khôn lỏi, đi tắt, nhằm đạt được lợi ích một cách ngắn nhất, dễ dàng nhất mà không phải tốn nhiều công sức học hỏi, lao động.
 
Từ những câu tục ngữ xa xưa: “Khôn ăn người, dại người ăn”“Ở bầu thì tròn, ở ống thì dài”“Ông đưa chân giò, bà thò chai rượu”… Đã phản ánh tư tưởng tiểu nông bao gồm những thói quen, tập quán, phong tục, hành vi và thái độ ứng xử của người Việt với phương thức sản xuất nhỏ và những điều kiện sinh hoạt phù hợp với bối cảnh nông nghiệp, nông thôn dẫn đến cách nghĩ của họ cũng hết sức vụn vặt, lẻ tẻ, không có tầm nhìn xa, không có tính chiến lược, thiếu khả năng khái quát tổng hợp.

 
 
Thói cục bộ, bản vị địa phương cũng là một đặc điểm tâm lý nổi bật của người Việt xưa: “Một người làm quan cả họ được nhờ”, dẫn đến việc kéo bè kéo cánh, ít giao lưu mở rộng quan hệ nên đã hạn chế rất nhiều đến tầm nhìn cũng như sự phong phú về nhân cách.
 
Họ chỉ thấy lợi trước mắt, không thấy lợi lâu dài, chỉ thấy lợi ích cá nhân, không thấy lợi ích tập thể. “Bè ai người nấy chống/ Ruộng ai người ấy đắp bờ”. Sống trong một làng quây quần vài chục, nhiều thì trên trăm nóc nhà, nhà ai có việc gì thì chỉ trong một khoảng thời gian rất ngắn, chuyện xảy ra ở đầu làng, cuối làng đã biết.
 
Dư luận tạo ra tiếng tăm, tai tiếng, điều tiếng. Điều này làm nảy sinh tâm lý sĩ diện cá nhân, sống phụ thuộc rất nhiều vào điều tiếng bên ngoài. Người ta sống theo dư luận và tự mình điều chỉnh ứng xử theo dư luận đó.
 
Khi giáo dục con trẻ, họ cũng dựa vào thói quen, dựa vào kinh nghiệm, lo sợ con em mình “khôn nhà dại chợ”. Do đó tâm lý khó tiếp thu cái mới, ngại thay đổi để an phận thủ thừa, quen nín nhịn, nín nhịn cả với điều chướng tai, gai mắt bởi “một điều nhịn chín điều lành”, vì cái lợi của bản thân mà làm ngơ trước sự bất công xảy ra quanh mình.
 
Tư duy của ông bà cha mẹ Việt vẫn còn ảnh hưởng không nhỏ đến nhân cách của lớp trẻ hôm nay. Và nguy hại là, khôn lỏi, láu cá đôi lúc còn bị đánh đồng với văn hóa ứng xử, được cho là cách thức giao tiếp khôn khéo, nhạy bén, thức thời.
 
Có lẽ rõ nhất vẫn là ở nơi chốn cơ quan, công sở. Thói luồn lách, nịnh bợ cấp trên, để đón thời cơ, để giành suất “đi tắt đón đầu” mau chóng thăng quan tiến chức. Đội trên tất phải đạp dưới, họ chia bè phái để thu nạp người thân, họ hàng, đệ tử. Mặt khác lại thanh trừng những người có chính kiến đối lập, những người không xu nịnh, trung thực và cầu tiến.

 
 
Nhưng khi ra ‘biển lớn, sóng to’, thói khôn lỏi, ranh vặt khó phát huy tác dụng, thậm chí còn khiến người Việt mất điểm trước bạn bè quốc tế.
 
Còn nhớ những vụ ồn ào về chen lấn, xô đẩy, lấy quá nhiều thức ăn tự chọn trong các chuyến du lịch nước ngoài của một bộ phận du khách Việt Nam cho đến các thương vụ mua bán lớn bị phía nước ngoài phạt vì vi phạm các điều khoản hợp đồng, và đau xót hơn là bị lừa đảo vì thói “tham bát bỏ mâm” của chính người Việt với nhau.
 
Một vị tiến sĩ cho rằng: “Thương lái Trung Quốc đặt hàng trồng khoai lang rồi bỏ chạy, sau đó đến thu gom dứa, cau non, sầu riêng non, bông thanh long… và tiếp tục biến mất. Ý đồ của thương lái Trung Quốc như thế nào chưa bàn tới nhưng trước tiên là do người Việt ham lợi”.
 
Còn theo nhà nghiên cứu văn hóa Bùi Trọng Hiền: “Khôn lỏi thể hiện tầm phát triển của dân trí xã hội còn chứa đựng nhiều ‘bản năng tự nhiên’. Trong một xã hội văn minh, sự giành giật bản năng hoang dã luôn cần được kiểm soát bởi hệ thống luật pháp/đạo đức. Nếu không, nó sẽ kìm hãm xã hội ở dạng chậm phát triển, thậm chí không chịu phát triển. Cái sự khôn lỏi lan tràn trong xã hội ta, tôi cho đó là điều đáng buồn bởi nó sẽ chi phối cơ bản lòng tốt nói chung của con người”.
 
Văn hóa ứng xử trong xã hội văn minh hội nhập là cả một quãng đường dài cần phải học hỏi, tiếp thu và không ngại phá bỏ những tư tưởng lạc hậu, hẹp hòi, bảo thủ. “Chân thành là sự khôn ngoan cao cấp” – Lời này có lẽ luôn thích hợp.

Tác giả bài viết: Cường Văn
Nguồn tin: phunugiadinh.vn
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới     

 

TRUYỀN THÔNG TIN VUI VÀ HY VỌNG

…Tôi muốn khuyến khích mọi người tham gia vào các loại hình truyền thông mang tính xây dựng, loại bỏ định kiến với người khác và cổ võ nền văn hóa gặp gỡ, giúp mọi người chúng ta nhìn thế giới xung quanh một cách thực tế và đầy tin tưởng.   …Tôi muốn góp phần vào việc tìm kiếm một phong cách...

ĐỨC THÁNH CHA TRÊN TWITTER 01/2019


Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 17/01/2019 

- Let us be careful not to have a perverse heart that leads to cowardice; an obstinate heart that leads to being shut off; a heart that is slave to the seduction that leads to a Christian life of compromise.
Chúng ta hãy coi chừng đừng để con tim hư hỏng làm ta hèn nhát, con tim cố chấp làm ta khép kín, con tim chiều theo cám dỗ dẫn đến đời sống Kitô hữu thỏa hiệp.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 16/01/2019 

- The Spirit of God speaks freely to each person through feelings and thoughts. The Spirit cannot be confined with simple reasoning, but must be welcomed with the heart!
Thần Khí Thiên Chúa nói cách tự do với mỗi người qua những cảm xúc và suy nghĩ. Đừng đóng khung Thần Khí bằng lý luận đơn thuần, nhưng phải đón nhận bằng con tim!

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 14/01/2019 

- Let us look at our hands, often so empty of love, and today let us try to think of some gift we can offer freely.
Hãy nhìn đôi bàn tay của chúng ta, chúng thường vắng bóng tình yêu, và hôm nay hãy cố nghĩ đến một món quà mà chúng ta có thể trao tặng miễn phí.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 13/01/2019 

- Baptism is the best gift we have received. Through it, we belong to God and we possess the joy of salvation.
Phép Rửa là hồng ân cao quý nhất mà chúng ta đã lãnh nhận. Qua phép Rửa, chúng ta thuộc về Thiên Chúa và mang lại cho chúng ta niềm vui ơn cứu độ.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 11/01/2019 

- The first step in prayer is to be humble, go to the Father and say: “Look at me, I am a sinner.” And the Lord listens.
Tiên vàn khi cầu nguyện phải khiêm tốn, chạy đến với Chúa Cha và thưa: “Xin đoái đến con là kẻ có tội”. Và Chúa sẽ lắng nghe.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 10/01/2019 

- The spirit of the world is conquered with the spirit of faith: believing that God is really in the brother and sister who are close to me.
Tinh thần đức tin chiến thắng tinh thần thế tục, đó là: Tin rằng Chúa đang hiện diện trong anh chị em bên cạnh chúng ta.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 09/01/2019 

- Do not be afraid to weep when you encounter difficult situations: tears are drops that irrigate life. Tears of compassion purify hearts and feelings.
Đừng ngại khóc khi gặp những hoàn cảnh khó khăn: đó là những giọt nước mắt tưới mát cho cuộc sống. Nước mắt của lòng trắc ẩn thanh tẩy con tim và cảm xúc.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 08/01/2019 

- Love does not tolerate indifference; love is compassionate. Love means putting your heart on the line for others.
Tình yêu không khoan nhượng với sự dửng dưng; tình yêu là lòng trắc ẩn. Yêu nghĩa là đặt cược con tim cho người khác.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 06/01/2019 

- The Magi offered their precious gifts to the Christ Child. Today, let us ask God: Lord, help me rediscover the joy of giving.
Ba Vua dâng Chúa Hài đồng những lễ vật quý giá. Hôm nay, chúng ta hãy hỏi Chúa: Lạy Chúa, xin giúp con tái khám phá niềm vui của trao ban.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 05/01/2019 

- The Church grows in silence, in prayer, and with the good works that give witness.
Giáo Hội tăng trưởng trong thinh lặng, trong lời cầu nguyện và bằng chứng tá của các việc lành.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 04/01/2019 

- Jesus is the gift of God for us. If we welcome Him, we too can be a gift of God to others.
Đức Giêsu là ân huệ Thiên Chúa ban cho chúng ta. Nếu chúng ta chào đón Ngài, cả chúng ta nữa cũng là món quà Thiên Chúa ban cho người khác.

Chuyen muc Hoi Ngo

ỦNG HỘ-CHIA SẺ


========================================






HIỆP THÔNG THÁNG 01/2019

Websites Gia đình

BỘ ĐẾM

  • Đang truy cập: 51
  • Hôm nay: 2706
  • Tháng hiện tại: 261715
  • Tổng lượt truy cập: 25750503