Banner giua trang

Cái gạt tay và xảo ngữ

Đăng lúc: Thứ bảy - 01/10/2016 15:56 - Người đăng bài viết: ccshue
-

-

Tiếng Việt đang ở một thời kỳ thịnh vượng, nếu nhìn vào cách mà chúng ta mô tả các vấn đề trong cuộc sống. Một người bạn của tôi thậm chí tin rằng đã đến lúc làm sống lại phong trào sáng tác ca dao, vì “tục ngữ” mới thì đang được đẻ ra mỗi ngày.
Cái gạt tay và xảo ngữ

 
Có một lần, tôi đánh rơi một chiếc ví chứa nhiều vật giống tiền trên con đường cong mềm mại nối từ Ngã Tư Sở đến Ngã Tư Vọng.
 
Vì con đường cong mềm mại đang thi công, nên khi tôi quay xe lại, bị ngã. Mặt đường tự đập vào mắt cá chân tôi. Cái mắt cá ấy, do vài lần ngã trước và sau đấy, giờ bị đau mỗi lần vận động mạnh.
 
Đoạn văn trên mô tả một khung cảnh có thật. Và nếu có độc giả khó tính nào đó đang định phàn nàn về văn phong của đoạn này, thì tôi cần khẳng định: nó sử dụng một loạt các từ vựng đã trở thành thói hành văn mới.
 
“Đường cong mềm mại” là cách mô tả về đường Trường Chinh, con đường vì lý do nào đó đã không thể chạy thẳng và vô tình lượn qua nhiều ngôi nhà, đưa chúng ra mặt đường.

 
 
“Vật giống tiền” là cách mô tả các tờ giấy có in hoạ tiết của tiền. Không một ai nên tự tin rằng mình đang tiêu tiền: tờ giấy polymer bạn dùng đi chợ hôm nay đã qua cơ quan giám định nào để khẳng định đó không phải là tiền giả chưa? Nếu chỉ có hoa văn của đồng tiền, thì chưa thể gọi là tiền.
 
Mặt đường tất nhiên cũng đã tự đập vào mắt cá chân tôi. Nếu cái mặt đường bê tông không nằm dưới chân, mà ở trên đầu, thì chắc chắn chân tôi không va chạm với nó. Đây là logic. Giống như nhiều lần thương tích của thường dân được lý giải theo cách: cái mặt tự va chạm với dùi cui hay là… đế giày của lực lượng chấp pháp.
 


Nhà báo Đức Hoàng
Tiếng Việt đang ở một thời kỳ thịnh vượng, nếu nhìn vào cách mà chúng ta mô tả các vấn đề trong cuộc sống. Một người bạn của tôi thậm chí tin rằng đã đến lúc làm sống lại phong trào sáng tác ca dao, vì “tục ngữ” mới thì đang được đẻ ra mỗi ngày. “Anh đi anh nhớ quê nhà/ Nhớ cầu Chư Pả xây hình chữ Vê” - bạn tôi ngâm nga. Bởi vì lãnh đạo huyện, khi cầu sập đã khẳng định rằng cái cầu mới xây trên địa bàn không hề sập, nó chỉ được… tạo hình chữ V.
 
Và mới nhất, nhiều người lại cảm thấy hoài nghi về vốn từ vựng của mình, khi nghe công an thành phố Hà Nội mô tả cuộc xô xát giữa một cảnh sát hình sự và một phóng viên. Trong biên bản làm việc nội bộ vừa được tiết lộ, xác định rằng thượng sĩ Ngô Quang Hưng đã có “hành vi gây thương tích cho anh Trần Quang Thế”. Nhưng tới khi trả lời báo chí, vị lãnh đạo lại quyết định mô tả một cách đầy hình ảnh: chiến sĩ này đã gạt tay trúng má của nhà báo.
 
Tất nhiên, có nhiều cách để mô tả sự việc. Để khẳng định một cách diễn đạt là đúng hay sai, chúng ta sẽ phải sử dụng đến triết học, mà vẫn có thể bế tắc. Chỉ số cảm nhận tham nhũng không tăng, không giảm, thì tất nhiên là tham nhũng… ổn định. Về mặt ngôn ngữ học, tôi dám chắc không ai dám bắt bẻ rằng, cơ quan thanh tra nhận định thế là sai.
 
Nhưng việc lựa chọn cách dùng từ lại thể hiện một thái độ. Bởi vì cách mô tả, cũng sẽ tạo ra cách phản ứng: nếu thanh tra nói rằng tình trạng chống tham nhũng đang “không có biến chuyển” thì sẽ rất khác với “tham nhũng ổn định”; nếu đường Trường Chinh thay vì “cong mềm mại” là “không thẳng” thì vấn đề được nhận thức khác; nếu “gạt trúng vào má” được mô tả là “hành vi gây thương tích” thì dư luận xã hội sẽ thay đổi.
 
Tham nhũng, đường không thẳng, cầu biến dạng và công an lạm quyền gây thương tích là những vấn đề cần được nhìn thẳng trực diện thay vì cố tình dùng xảo ngữ để đánh tráo khái niệm. Khi những khái niệm được đánh tráo, người ta có quyền không tin vào nhận thức đúng hoặc sẽ phải tin rằng, xảo ngữ đã được sử dụng hòng đánh lừa kẻ ngu ngơ.


 
Và trong xã hội thông tin bây giờ, còn rất ít người ngu ngơ - khi mà một sự vật sự việc được phản ánh rất nhanh và đa chiều.
 
Phát ngôn của nhà quản lý không chỉ là lời nói: nó phản ánh cái cách mà vấn đề đó sẽ được giải quyết trong tương lai. Sẽ thật ngây ngô nếu có ai đó ban hành các chính sách “hạn chế đường cong mềm mại” hay là “cấm gạt tay”.
 
Và tất nhiên, không ai cấm hành vi gạt tay cả. Vì cách mô tả rất đỗi tự nhiên ấy, nó sẽ phát triển tự nhiên trong lực lượng hành pháp. Thương tích của người đối diện sẽ chỉ là vấn đề rủi ro.
 
Phát ngôn của nhà quản lý không chỉ là lời nói: nó phản ánh tinh thần phục vụ của họ. Sự biến ảo trong ngôn từ phát biểu với đại chúng, có thể dễ dàng tạo ra liên tưởng về sự biến ảo trong các hành vi khác. Một cái vali chứa triệu đô có thể hoàn toàn chỉ là “để quên” ở phòng lãnh đạo và nhờ “cất hộ”, theo một lối nói nào đó.
 
Phát ngôn của nhà quản lý, nếu là xảo ngữ, có thể trở thành một cái “gạt tay” khiến niềm tin của nhân dân đổ sụp.

Tác giả bài viết: Đức Hoàng
Nguồn tin: VnExpress.
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới     

 

TRUYỀN THÔNG TIN VUI VÀ HY VỌNG

…Tôi muốn khuyến khích mọi người tham gia vào các loại hình truyền thông mang tính xây dựng, loại bỏ định kiến với người khác và cổ võ nền văn hóa gặp gỡ, giúp mọi người chúng ta nhìn thế giới xung quanh một cách thực tế và đầy tin tưởng.   …Tôi muốn góp phần vào việc tìm kiếm một phong cách...

ĐỨC THÁNH CHA TRÊN TWITTER 11/2017


Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 19/11/2017 

- On this day, I invite the entire Church to keep its gaze fixed on those who hold out their hands asking for our solidarity.
Ngày hôm nay tôi mời gọi toàn thể Giáo hội hướng về những người đang chìa tay ra để kêu gọi tình liên đới giữa chúng ta.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 18/11/2017 

- Without the support of the prayers of the faithful, the Successor of Peter cannot fulfill his mission in the world. I am counting on you too!
Nếu không có sự hỗ trợ bằng lời cầu nguyện của các tín hữu, người kế vị thánh Phêrô không thể hoàn thành sứ vụ trong thế giới. Tôi cũng tin tưởng vào các bạn!

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 17/11/2017 

- We need to encounter the poor and learn how to share so that it becomes a way of life.
Chúng ta cần phải gặp gỡ những người nghèo khổ và học chia sẻ sao cho điều đó trở thành lối sống.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 16/11/2017 

- Poverty is not an accident. It has causes that must be recognized and removed for the good of so many of our brothers and sisters.
Nghèo đói không phải là một kiếp nạn. Cần phải nhận ra những nguyên nhân và loại bỏ chúng vì lợi ích của nhiều anh chị em chúng ta.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 15/11/2017 

- Faith is a great life companion, allowing us to feel the presence of a Father who never leaves His creatures alone.
Đức tin là người bạn đồng hành tuyệt vời của cuộc sống: nó cho chúng ta cảm nhận sự hiện diện của một người Cha không bao giờ để tạo vật của Ngài đơn độc.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 14/11/2017 

- Nothing and nobody can block the light that Christ puts in our hearts and on the face of His friends.
Không có gì và không ai có thể che lấp ánh sáng mà Đức Kitô chiếu rọi trong con tim và trên khuôn mặt bạn hữu của Ngài.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 13/11/2017 

- A Christian can never be a pessimist!
Một Kitô hữu không bao giờ có thể là người bi quan!

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 12/11/2017 

- We cannot change the world alone, but together we can spread the joy of the Gospel by staying close to those most in need.
Chúng ta không thể thay đổi thế giới cách đơn độc, nhưng cùng với nhau chúng ta có thể gieo mầm niềm vui Tin Mừng bằng cách gần gũi những người bé mọn.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 11/11/2017 

- Let us remember in our prayers all those who, with dedication and spirit of sacrifice, care for those who are ill.
Chúng ta hãy nhớ cầu nguyện cho những người chăm sóc các bệnh nhân với lòng tận tụy và hy sinh.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 10/11/2017 

- Science expresses its full dignity when it serves the integral development of the person and the human family.
Khoa học bộc lộ đầy đủ phẩm giá của nó khi phục vụ cho sự phát triển toàn vẹn con người và gia đình nhân loại.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 09/11/2017 

- May a culture of encounter always be promoted that is able to bring down the walls which still divide the world.
Mong sao nền văn hóa gặp gỡ luôn được lan rộng nhằm phá đổ những bức tường còn đang cách ngăn thế giới.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 08/11/2017 

- Only faith can transform the end of our earthly life into the beginning of eternal life.
Chỉ đức tin mới có thể biến đổi hồi kết của cuộc sống trần thế thành sự khơi mào cuộc sống vĩnh cửu.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 06/11/2017 

- War always causes serious damage to the environment. We must not mistreat our common home, but take care of it for future generations.
Chiến tranh luôn gây ra những thiệt hại sinh thái nặng nề. Chúng ta đừng tàn phá ngôi nhà chung của mình, nhưng giữ gìn cho thế hệ mai sau.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 05/11/2017 

- Christ was victorious over death. He is our resurrection and our life. Be witnesses to this message of hope.
Đức Kitô đã chiến thắng sự chết. Ngài là sự phục sinh và là sự sống của chúng ta. Hãy làm chứng cho sứ điệp hy vọng này.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 04/11/2017 

- The Church needs faithful people who proclaim the Gospel with enthusiasm and wisdom, instilling hope and faith.
Giáo Hội cần những con người loan báo Tin Mừng cách nhiệt tình và khôn ngoan, những người thấm nhuần niềm hy vọng và đức tin.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 02/11/2017 

- We are all small and defenceless before the mystery of death, but what a grace if at that moment we keep in our heart the flame of faith!
Tất cả chúng ta đều nhỏ bé và bất lực trước mầu nhiệm sự chết. Nhưng quả thật là nhờ ơn Chúa nếu lúc này chúng ta giữ được ngọn lửa đức tin!

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 29/10/2017 

- I invite you to keep your eyes fixed on Jesus Christ in order to learn from Him how to love with all your heart.
Tôi mời gọi các bạn gắn chặt ánh mắt vào Chúa Giêsu Kitô để học nơi Ngài cách yêu thương bằng cả trái tim.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 28/10/2017 

- Remember the sufferings of every person in your heart. Then bring them all to God in your prayers.
Hãy ghi khắc trong tim bạn những khổ đau của từng con người và mang đến cho Chúa trong lời cầu nguyện.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 26/10/2017 

- The culture of encounter means recognizing that we are all children of God, despite our differences.
Văn hóa gặp gỡ là nhận ra rằng tất cả chúng ta đều là con Chúa, dù có khác biệt nhau.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 25/10/2017 

- Be courageous witnesses to Christ in the places where you live and work.
Hãy là những chứng nhân can trường nơi các bạn sống và làm việc.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 17/10/2017 

- It is the duty of the human family to help free every single person from poverty and hunger.
Gia đình nhân loại có nghĩa vụ giúp đỡ mỗi người thoát khỏi cảnh đói nghèo.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 16/10/2017 

- Ensuring everyone’s right to food and nourishment is an imperative we cannot ignore. It is a right to which there are no exceptions!
Quyền được bảo đảm về lương thực thực phẩm là một đòi hỏi mà chúng ta không thể làm ngơ. Quyền đó không có ngoại lệ!

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 15/10/2017 

- Along with the Saints, let the joy and beauty of living the Gospel shine through the witness of our lives.
Cùng với các Thánh, hãy để cho niềm vui và vẻ đẹp của Phúc Âm sống động qua lời chứng của cuộc sống của chúng ta.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 10/10/2017 

- God does not disappoint! He has placed hope in our hearts so that it can blossom and bear fruit.
Thiên Chúa không hề thất vọng! Ngài đã đặt vào con tim chúng ta niềm hy vọng để nó nẩy mầm và sinh hoa trái.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 09/10/2017 

- The search for peace is an open-ended task, a responsibility that never ends and that demands the commitment of everyone.
Việc tìm kiếm hòa bình là một nhiệm vụ mở, một trách nhiệm không có hồi kết và đòi hỏi sự cam kết của mọi người.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 29/9/2017 

- I have chosen this theme for World Communications Day 2018: “The truth will set you free” (Jn 8:32). Fake news and journalism for peace.
Tôi chọn chủ đề này cho Ngày Thế giới Truyền Thông: “Sự thật sẽ giải thoát bạn” (Gio 8, 32). Những tin giả và làm báo chí vì hòa bình.
Chuyen muc Hoi Ngo

ỦNG HỘ-CHIA SẺ







HIỆP THÔNG THÁNG 11/2017

Websites Gia đình

BỘ ĐẾM

  • Đang truy cập: 106
  • Hôm nay: 6041
  • Tháng hiện tại: 322317
  • Tổng lượt truy cập: 20166403