Banner giua trang

Cái gạt tay và xảo ngữ

Đăng lúc: Thứ bảy - 01/10/2016 15:56 - Người đăng bài viết: ccshue
-

-

Tiếng Việt đang ở một thời kỳ thịnh vượng, nếu nhìn vào cách mà chúng ta mô tả các vấn đề trong cuộc sống. Một người bạn của tôi thậm chí tin rằng đã đến lúc làm sống lại phong trào sáng tác ca dao, vì “tục ngữ” mới thì đang được đẻ ra mỗi ngày.
Cái gạt tay và xảo ngữ

 
Có một lần, tôi đánh rơi một chiếc ví chứa nhiều vật giống tiền trên con đường cong mềm mại nối từ Ngã Tư Sở đến Ngã Tư Vọng.
 
Vì con đường cong mềm mại đang thi công, nên khi tôi quay xe lại, bị ngã. Mặt đường tự đập vào mắt cá chân tôi. Cái mắt cá ấy, do vài lần ngã trước và sau đấy, giờ bị đau mỗi lần vận động mạnh.
 
Đoạn văn trên mô tả một khung cảnh có thật. Và nếu có độc giả khó tính nào đó đang định phàn nàn về văn phong của đoạn này, thì tôi cần khẳng định: nó sử dụng một loạt các từ vựng đã trở thành thói hành văn mới.
 
“Đường cong mềm mại” là cách mô tả về đường Trường Chinh, con đường vì lý do nào đó đã không thể chạy thẳng và vô tình lượn qua nhiều ngôi nhà, đưa chúng ra mặt đường.

 
 
“Vật giống tiền” là cách mô tả các tờ giấy có in hoạ tiết của tiền. Không một ai nên tự tin rằng mình đang tiêu tiền: tờ giấy polymer bạn dùng đi chợ hôm nay đã qua cơ quan giám định nào để khẳng định đó không phải là tiền giả chưa? Nếu chỉ có hoa văn của đồng tiền, thì chưa thể gọi là tiền.
 
Mặt đường tất nhiên cũng đã tự đập vào mắt cá chân tôi. Nếu cái mặt đường bê tông không nằm dưới chân, mà ở trên đầu, thì chắc chắn chân tôi không va chạm với nó. Đây là logic. Giống như nhiều lần thương tích của thường dân được lý giải theo cách: cái mặt tự va chạm với dùi cui hay là… đế giày của lực lượng chấp pháp.
 


Nhà báo Đức Hoàng
Tiếng Việt đang ở một thời kỳ thịnh vượng, nếu nhìn vào cách mà chúng ta mô tả các vấn đề trong cuộc sống. Một người bạn của tôi thậm chí tin rằng đã đến lúc làm sống lại phong trào sáng tác ca dao, vì “tục ngữ” mới thì đang được đẻ ra mỗi ngày. “Anh đi anh nhớ quê nhà/ Nhớ cầu Chư Pả xây hình chữ Vê” - bạn tôi ngâm nga. Bởi vì lãnh đạo huyện, khi cầu sập đã khẳng định rằng cái cầu mới xây trên địa bàn không hề sập, nó chỉ được… tạo hình chữ V.
 
Và mới nhất, nhiều người lại cảm thấy hoài nghi về vốn từ vựng của mình, khi nghe công an thành phố Hà Nội mô tả cuộc xô xát giữa một cảnh sát hình sự và một phóng viên. Trong biên bản làm việc nội bộ vừa được tiết lộ, xác định rằng thượng sĩ Ngô Quang Hưng đã có “hành vi gây thương tích cho anh Trần Quang Thế”. Nhưng tới khi trả lời báo chí, vị lãnh đạo lại quyết định mô tả một cách đầy hình ảnh: chiến sĩ này đã gạt tay trúng má của nhà báo.
 
Tất nhiên, có nhiều cách để mô tả sự việc. Để khẳng định một cách diễn đạt là đúng hay sai, chúng ta sẽ phải sử dụng đến triết học, mà vẫn có thể bế tắc. Chỉ số cảm nhận tham nhũng không tăng, không giảm, thì tất nhiên là tham nhũng… ổn định. Về mặt ngôn ngữ học, tôi dám chắc không ai dám bắt bẻ rằng, cơ quan thanh tra nhận định thế là sai.
 
Nhưng việc lựa chọn cách dùng từ lại thể hiện một thái độ. Bởi vì cách mô tả, cũng sẽ tạo ra cách phản ứng: nếu thanh tra nói rằng tình trạng chống tham nhũng đang “không có biến chuyển” thì sẽ rất khác với “tham nhũng ổn định”; nếu đường Trường Chinh thay vì “cong mềm mại” là “không thẳng” thì vấn đề được nhận thức khác; nếu “gạt trúng vào má” được mô tả là “hành vi gây thương tích” thì dư luận xã hội sẽ thay đổi.
 
Tham nhũng, đường không thẳng, cầu biến dạng và công an lạm quyền gây thương tích là những vấn đề cần được nhìn thẳng trực diện thay vì cố tình dùng xảo ngữ để đánh tráo khái niệm. Khi những khái niệm được đánh tráo, người ta có quyền không tin vào nhận thức đúng hoặc sẽ phải tin rằng, xảo ngữ đã được sử dụng hòng đánh lừa kẻ ngu ngơ.


 
Và trong xã hội thông tin bây giờ, còn rất ít người ngu ngơ - khi mà một sự vật sự việc được phản ánh rất nhanh và đa chiều.
 
Phát ngôn của nhà quản lý không chỉ là lời nói: nó phản ánh cái cách mà vấn đề đó sẽ được giải quyết trong tương lai. Sẽ thật ngây ngô nếu có ai đó ban hành các chính sách “hạn chế đường cong mềm mại” hay là “cấm gạt tay”.
 
Và tất nhiên, không ai cấm hành vi gạt tay cả. Vì cách mô tả rất đỗi tự nhiên ấy, nó sẽ phát triển tự nhiên trong lực lượng hành pháp. Thương tích của người đối diện sẽ chỉ là vấn đề rủi ro.
 
Phát ngôn của nhà quản lý không chỉ là lời nói: nó phản ánh tinh thần phục vụ của họ. Sự biến ảo trong ngôn từ phát biểu với đại chúng, có thể dễ dàng tạo ra liên tưởng về sự biến ảo trong các hành vi khác. Một cái vali chứa triệu đô có thể hoàn toàn chỉ là “để quên” ở phòng lãnh đạo và nhờ “cất hộ”, theo một lối nói nào đó.
 
Phát ngôn của nhà quản lý, nếu là xảo ngữ, có thể trở thành một cái “gạt tay” khiến niềm tin của nhân dân đổ sụp.

Tác giả bài viết: Đức Hoàng
Nguồn tin: VnExpress.
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới     

 

TRUYỀN THÔNG TIN VUI VÀ HY VỌNG

…Tôi muốn khuyến khích mọi người tham gia vào các loại hình truyền thông mang tính xây dựng, loại bỏ định kiến với người khác và cổ võ nền văn hóa gặp gỡ, giúp mọi người chúng ta nhìn thế giới xung quanh một cách thực tế và đầy tin tưởng.   …Tôi muốn góp phần vào việc tìm kiếm một phong cách...

ĐỨC THÁNH CHA TRÊN TWITTER 09/2018


Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 19/9/2018 

- Goodness is loving and never imposes itself. It is a choice.
Lòng tốt là một thứ tình yêu không bao giờ áp đặt. Lòng tốt là một lựa chọn.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 17/9/2018 

- It takes effort to always do good… The road to holiness is not for the lazy!
Làm điều tốt thì mệt… Con đường nên thánh không dành cho người lười biếng!

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 14/9/2018 

- Today the Church invites us to contemplate the Cross of Our Lord. Contemplating the Cross for us Christians means contemplating both a sign of defeat and a sign of victory.
Hôm nay Giáo hội mời gọi chúng ta chiêm ngắm Thập Giá của Chúa chúng ta. Đối với Kitô hữu, chiêm ngắm Thập Giá là chiêm ngắm cả hai dấu chỉ của thất bại và của chiến thắng.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 12/9/2018 

- Mary our Mother knows the joys and difficulties that we experience along our journey.
Đức Maria Mẹ chúng ta biết những niềm vui và những khó khăn mà chúng ta trải qua trong suốt hành trình của mình.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 11/9/2018 

- Jesus came down on earth so that we could go up to heaven: this is the mystery of the Cross.
Đức Giêsu xuống trần gian để chúng ta có thể lên thiên đàng: đó là mầu nhiệm của Thập Giá.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 07/9/2018 

- Without the right to education there is no real freedom, which allows every person to be the protagonist of their own destiny!
Không có quyền được giáo dục thì không có tự do đích thực, điều làm cho mỗi người trở thành vai chính của vận mệnh riêng mình!

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 04/9/2018 

- Faith helps us grasp the meaning of life: God is with us and loves us infinitely.
Đức tin giúp chúng ta hiểu được ý nghĩa cuộc sống: Thiên Chúa ở với chúng ta và yêu thương chúng ta vô cùng.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 03/9/2018 

- True peace is a gift of God that springs from healed and reconciled hearts and reaches out to embrace the entire world.
Hòa bình đích thực là ân huệ của Thiên Chúa; nó nảy sinh từ những trái tim lành lặn và hòa giải, mở ra ôm trọn thế giới.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 31/8/2018 

- The love of Christ, welcomed with an open heart, changes us, transforms us, and makes us able to love.
Tình yêu của Đức Kitô, được đón nhận với trái tim rộng mở, làm thay đổi chúng ta, biến đổi chúng ta, khiến chúng ta có khả năng yêu thương.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 29/8/2018 

- To pray is the first missionary task of every Christian. It is also the most effective.
Cầu nguyện là công việc truyền giáo đầu tiên của mọi Kitô hữu. Đó là công việc hữu hiệu nhất.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 28/8/2018 

- If the Lord has gifted you with riches, it is in order to do lots of good things for others in His name.
Nếu Chúa ban cho bạn nhiều của cải, đó là để bạn nhân danh Ngài làm nhiều điều tốt cho tha nhân.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 27/8/2018 

- Dear Mothers, be like Saint Monica and never give up. Pray unceasingly for your children.
Các bà mẹ thân mến, hãy noi gương thánh Monica và đừng bao giờ bỏ cuộc. Hãy không ngừng cầu nguyện cho con cái mình.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 26/8/2018 

- May God’s blessing come down upon all your families, so that they may be places of love and forgiveness.
Nguyện xin Thiên Chúa chúc phúc cho tất cả gia đình các bạn, ngõ hầu những nơi đó thành nơi ngự trị của tình yêu và tha thứ.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 25/8/2018 

- I ask our Blessed Mother to intercede for the healing of the survivors of abuse and to confirm every member of our Christian family in the resolve never again to permit these situations to occur.
Tôi cầu xin Đức Mẹ Cầu Bàu chữa lành tất cả những ai đã từng bị lạm dụng dưới mọi hình thức và củng cố quyết tâm của mọi thành viên gia đình Kitô giáo không bao giờ để các tình trạng đó tái diễn.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 24/8/2018 

- The #Family is an icon of God: the bond between a man and a woman generates life and commUNI0N.
#Gia đình là hình tượng của Thiên Chúa: giao ước giữa một người nam và một người nữ tạo ra sự sống và sự hiệp nhất.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 23/8/2018 

- The #Family is the cradle of life and the school of love and acceptance. It is a window thrown open to the mystery of God.
#Gia đình là cái nôi của sự sống, là trường học yêu thương và đón nhận. Đó là cánh cửa mở ra với huyền nhiệm của Thiên Chúa.
Chuyen muc Hoi Ngo

ỦNG HỘ-CHIA SẺ


========================================





HIỆP THÔNG THÁNG 09/2018

Websites Gia đình

BỘ ĐẾM

  • Đang truy cập: 26
  • Hôm nay: 7517
  • Tháng hiện tại: 217640
  • Tổng lượt truy cập: 24228962