Banner giua trang

2016 và sự thất bại của chủ nghĩa toàn cầu

Đăng lúc: Thứ năm - 02/02/2017 10:00 - Người đăng bài viết: ccshue
-

-

Brexit đáng lẽ là sự kiện được nhắc đến nhiều nhất trong năm 2016 nếu không có chiến thắng bất ngờ trong cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ của Donald Trump. Nhưng cả 2 sự kiện này đều có một điểm chung lớn nhất: đánh dấu sự thất bại của chủ nghĩa toàn cầu...
2016 và sự thất bại của chủ nghĩa toàn cầu
 
Brexit đáng lẽ là sự kiện được nhắc đến nhiều nhất trong năm 2016 nếu không có chiến thắng bất ngờ trong cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ của Donald Trump. Nhưng cả 2 sự kiện này đều có một điểm chung lớn nhất: đánh dấu sự thất bại của chủ nghĩa toàn cầu sau một phần tư thế kỷ thống trị tại các quốc gia tư bản phương Tây.
 

Kêu gọi thoát Âu ở Anh năm 2016. (Ảnh Worcester News)
 
Toàn cầu hoá và chủ nghĩa toàn cầu
 
Toàn cầu hoá bắt đầu trong những năm 1970 với một khái niệm đơn giản: thế giới ngày càng kết nối chặt chẽ với nhau thông qua thương mại, đầu tư, giao thương và thông tin. Đến sau Chiến tranh lạnh, cụm từ này được mở rộng thành một học thuyết chính trị: Chủ nghĩa toàn cầu.
 
Chủ nghĩa toàn cầu xuất phát từ học thuyết “tân tự do” trong Đồng thuận Washington – chương trình được khởi động bởi Tổng thống Mỹ hậu Chiến tranh lạnh đầu tiên, ông Bill Clinton. Chương trình này được tiếp tục bởi các chính quyền tiếp theo, từ Tổng thống George W. Bush tới Barack Obama. Tầm nhìn của học thuyết này là một thế giới nhất quán chuyển dịch về hướng tiếp nhận một bộ quy tắc và tiêu chuẩn chung trong kinh tế, chính trị và ngoại giao: biên giới địa lý giữa quốc gia mờ nhạt dần và biến mất; sự khác biệt văn hoá nhường chỗ cho các giá trị phổ quát; bầu cử dân chủ, thị trường tư bản tự do sẽ lan rộng toàn cầu. Cuối cùng, toàn bộ các quốc gia sẽ được quản lý theo những cách thức gần tương tự như nhau.
 
Quá trình này được Hoa Kỳ hậu thuẫn bằng cả hai thứ quyền lực “cứng” và “mềm”. Quả thực, hậu duệ của nó là những học thuyết như “tân tự do”, “tân bảo thủ” cùng với chủ trương can thiệp đã thúc đẩy Hoa Kỳ tiến hành những cuộc chiến tốn kém ở Afghanistan, Iraq và Lybia.
 
Sự thất bại của các thể chế toàn cầu
 
Liên minh Châu EU là thể chế gắn kết rộng lớn và bền chặt nhất của nhiều quốc gia giàu có, tự hào với khu vực đi lại tự do và khu vực đồng tiền chung euro. Tuy nhiên năm 2016, sự gắn kết những quốc gia trong khối này gặp phải một cú sốc vô cùng lớn: Brexit.
 
Brexit không phải là thảm hoạ mà là phát súng đầu tiên của xu hướng từ chối chủ nghĩa toàn cầu. Hà Lan, Pháp dự kiến sẽ bầu lên những lãnh đạo dân túy đầu tiên trong năm nay, và Ý vào năm tiếp theo. Giấc mơ về một Liên bang Châu Âu đổ vỡ, khi người dân các quốc gia thành viên ngày càng muốn tăng các quyền độc lập tự chủ, bảo vệ đường biên giới và tự quyết định các chính sách của mình.
 
Thể chế toàn cầu lớn nhất thế giới là Liên Hiệp Quốc với sức mạnh là Hội đồng Bảo an đã thấy sự bất lực trước bối cảnh an ninh quốc tế ngày càng bị đe doạ. Nghị quyết gần đây nhất mà cơ quan này thông qua được – nghị quyết lên án Israel xây dựng khu tái định cư – bị Tổng thống tân cử Mỹ Donald Trump phản đối kịch liệt. Trump sau đó gọi Liên Hiệp Quốc là nơi mà người ta đến nói chuyện cho vui.
 
Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á ASEAN thành lập với mục tiêu hướng tới một tổ chức chặt chẽ và gắn kết như Liên minh Châu Âu. Nhưng tổ chức này chưa bao giờ chứng minh được ưu thế kinh tế xã hội đáng kể nào dưới ảnh hưởng quá lớn và gây chia rẽ sâu sắc của Trung Quốc. Lợi ích kinh tế từ Bắc Kinh khiến Lào, Campuchia và ái Lan quay ra chống lại những thành viên khác muốn ASEAN góp tiếng nói mạnh hơn trong hoạt động lũng đoạn biển Đông của Trung Quốc. Với hình mẫu EU thất bại, tương lai ASEAN bị đặt một dấu hỏi bất định lớn.
 
Tại Mỹ, Tổng thống tân cử Donald Trump tuyên bố sẽ rút khỏi một loạt các hiệp định thương mại tự do như TPP hay NAFTA, cân nhắc lại thoả thuận biến đổi khí hậu, ngăn chặn nhập cư Hồi giáo từ những người không thể điều tra lý lịch và xây tường phía Nam để chặn nạn di dân vượt biên phi pháp.
 
Nguyên nhân khiến chủ nghĩa toàn cầu thất bại
 
1. Khủng bố và an ninh
 
Sự trỗi dậy của chủ nghĩa khủng bố cực đoan trong năm 2015 và 2016 khiến thế giới một lần bàng hoàng trước mặt đen tối của nhân loại, 15 năm sau vụ khủng bố 11/9. Sự cực đoan đó không còn chỉ giới hạn tại Trung Đông, cái nôi của khủng bố Hồi giáo, nơi luật Hồi giáo Sharia hà khắc thịnh trị. Toàn cầu hoá với hệ quả là làm lu mờ đường biên giới đã đưa “những con sói đơn độc” tới tận Mỹ, Đức, Pháp, Bỉ, những quốc gia bảo vệ mạnh mẽ nhất quyền tự do tôn giáo và đa dạng sắc tộc.
 
Cuộc khủng hoảng di dân trong 2 năm qua cũng đặt an ninh của châu Âu vào tình trạng báo động. Cả khối EU chia rẽ, những nước Đông Âu nghèo hơn không chịu chia sẻ gánh nặng nhập cư với những nước giàu Tây Âu. Các nước giàu Tây Âu không tìm được một thoả thuận chia sẻ di dân xin tị nạn. Làn sóng bài nhập cư nổi lên khi người châu Âu nhận ra việc chào đón hàng ngàn người đến từ một nền văn hoá họ không hiểu rõ có thể là một lựa chọn sai lầm. Sự ủng hộ của người châu Âu dành cho các lãnh đạo toàn cầu hoá theo đó cũng sụt giảm.
 
Nguy cơ khủng bố trà trộn cùng dòng người vượt biển tới tấn công các quốc gia tư bản trở thành sự thật. Ngay cả tại Đức, nơi hàng ngàn người ra đường biểu tình đòi chính phủ quan tâm hơn tới thảm họa của người nhập cư với những tấm băng rôn chào đón người tị nạn; người ta đã chứng kiến sự bàng hoàng như bị phản bội khi hàng trăm phụ nữ Đức bị đàn ông Hồi giáo Bắc Phi tấn công trong đêm giao thừa 2015. Gần đây nhất, một người xin tị nạn gốc Tunisia bắn chết tài xế xe tải, lao vào đâm chết 11 người khác tại phiên chợ Noel ở Berlin, lặp lại thảm họa tại thành phố Nice, Pháp vài tháng trước đó.
 
Làn sóng bài nhập cư cũng nổi lên tại Mỹ trong năm qua, do sự hiện diện của các cuộc tấn công khủng bố vượt đại dương. Chiến thắng của Donald Trump khẳng định lo ngại của người Mỹ về những đe dọa an ninh mà người tị nạn, nhập cư ở vùng bất ổn có thể mang đến.
 
2. Nguyên nhân kinh tế và văn hoá
 
Những lãnh đạo toàn cầu, chẳng hạn Barack Obama và Angela Merkel bị chỉ trích là theo đuổi những chính sách có lợi cho “công dân toàn cầu” mà bỏ quên lợi ích của người dân trong nước. Công dân toàn cầu là một thuật ngữ xuất hiện gần đây khi tiến bộ trong công nghệ thông tin, giao thông vận tải và sự hội nhập giúp một người dễ dàng có mặt tại gần như bất kỳ quốc gia nào, xin việc làm và trở thành công dân nước đó. Tuy nhiên, người ta chủ yếu lên án việc quỵ luỵ làm hài lòng quốc tế của những lãnh đạo bị gắn mắc toàn cầu hoá. Chẳng hạn trong việc xử lý nhập cư, Đức nhận hơn 1 triệu người di cư trong cuộc khủng hoảng năm 2015, phần lớn trong số đó không có cách nào có thể kiểm tra lý lịch được. Điều này không chỉ mang đến nguy cơ khủng bố trà trộn mà còn khiến nền kinh tế Đức phải gánh thêm những khoản chi phí khổng lồ về phúc lợi xã hội.
 
Về mặt kinh tế, toàn cầu hoá khiến tổng tài sản thế giới tăng lên nhanh chóng, nhưng cũng khiến khoảng cách giàu nghèo bị kéo giãn nghiêm trọng. Chủ nghĩa toàn cầu bị những nhà chỉ trích ví von với con ngựa thành Troy, nuốt trọn lợi ích của toàn cầu hoá và biến nó thành một lực lượng không gì ngăn được cho đến lúc tự sụp đổ khi ung nhọt trở nên quá lớn.
 
Tại phương Tây, những nguyên tắc hàng đầu của toàn cầu hoá trở thành lợi ích lớn nhất của nó. Giàu có và quyền lực được tập trung hết ở tầng lớp chóp bu – những người sở hữu và vận hành tư bản, được lợi từ thương mại tự do và chủ nghĩa đa văn hoá, các tổ chức đa phương, v.v. Nhưng tầm nhìn này ảnh hưởng tới người lao động bình dân, tầng lớp trung lưu – những người mất việc khi một tập đoàn đa quốc gia chuyển nhà máy sang Mexico hay Trung Quốc để giảm chi phí. Bảo hiểm ObamaCare thực hiện trong nỗ lực thúc đẩy bảo hiểm toàn dân cũng bị chỉ trích như một “liều thuốc xã hội hoá” khi can thiệp quá sâu vào quan hệ giữa bác sĩ và bệnh nhân.
 
Hậu quả là chỉ một thế hệ sau chiến thắng của Chiến tranh lạnh, Hoa Kỳ chứng kiến các cơ sở công nghiệp trống trơn, cơ sở vật chất xuống cấp trầm trọng, nền giáo dục mục ruỗng và các khế ước xã hội tan rã.
 
Đằng sau các thiệt hại kinh tế, giá trị xã hội bị thay đổi, bởi toàn cầu hoá đe dọa sự gắn kết xã hội. Nói cách khác, giới tinh hoa giàu có đã xây dựng một thể chế của mình với cái giá là sự suy yếu của cả quốc gia.
 
Điều tương tự cũng xảy ra với châu Âu. Những nhà kỹ trị ở Bỉ cùng đồng minh là nguyên thủ các quốc gia châu Âu áp dụng một bộ các tiêu chuẩn chung cho cả khối mà không quan tâm đến lợi ích của người dân trong từng quốc gia thành viên. Khủng hoảng nợ công Hy Lạp xuất hiện như dấu hiệu đầu tiên của khối ung thư Liên minh Châu Âu, sau đó là Brexit – một lựa chọn đau đớn mà người dân Anh quốc thực hiện để sớm cắt bỏ khối u này.
 
Ở Mỹ, các hiệp định tự do thương mại khiến các tập đoàn Mỹ dễ dàng chuyển việc làm sang các nước đang phát triển để tận dụng giá nhân công rẻ mạt, rồi quay lại bán tại thị trường Mỹ với thuế suất bằng 0. Hậu quả của hàng thập kỷ áp dụng chiến lược này là Mỹ hình thành một bộ phận mà Trump gọi là “những người bị lãng quên”, bộ phận bất ngờ bị mất việc khi nhà máy đóng cửa chuyển sang Mexico hay Trung Quốc, hay những doanh nghiệp nhỏ không cạnh tranh nổi với hàng hoá giá thấp nhập khẩu từ những nước thế giới thứ Ba. Cuộc bầu cử 2016, tiếng nói từ bộ phận những người lãng quên này được khẳng định với chiến thắng của Donald Trump.
 
Xung đột văn hoá cũng là một nguyên nhân khiến toàn cầu hoá bị từ chối. Sự nguy hiểm của IS khiến “nỗi sợ Hồi giáo” lan từ châu Âu sang Mỹ – một quốc gia hình thành từ nền tảng đa văn hoá. Geert Wilders, người được kỳ vọng sẽ trở thành thủ tướng Hà Lan trong cuộc bầu cử năm nay là một người có chủ trương chống lại sự phát triển của Hồi giáo.
 
Donald Trump từng kêu gọi tạm thời cấm người Hồi giáo tới Mỹ khi Mỹ bị tấn công khủng bố năm 2015.
 
Ông Trump cũng cam kết chấm dứt chủ trương can thiệp của mình tại Trung Đông, chấm dứt việc “biến hệ thống chính trị của các quốc gia khác trở thành giống Mỹ”. Chủ nghĩa siêu quốc gia tại EU thất bại, EU không bao giờ trở thành “Liên bang Châu Âu” kỳ vọng mà nó nung nấu. Tương tự, ASEAN khó có thể tiến triển trở thành một cái gì đó gắn kết bền chặt hơn khi những mục ruỗng bên trong các quốc gia thành viên chẳng biết đến bao giờ mới hài hòa được.
 
Chủ nghĩa toàn cầu với khái niệm là một học thuyết chính trị đã không còn được thế giới chấp nhận. Nhưng điều này không đồng nghĩa với sự chấm dứt của hội nhập quốc tế. Donald Trump đã khẳng định, ông đặt nước Mỹ trước tiên nhưng cũng không có nghĩa là đóng cửa với thế giới, mà chính sách ngoại giao và thương mại của Mỹ sẽ “khôn ngoan hơn”, sẽ không còn “bữa trưa miễn phí” cho cả đồng minh và những nước thuộc thế giới thứ ba, vì vậy những nước khác hãy sẵn sàng để chơi đẹp. Nhưng một “thế giới đại đồng” sẽ không xuất hiện, ít nhất là trong thời gian sắp tới, lợi ích và bản sắc quốc gia sẽ được đặt ưu tiên hàng đầu.

Tác giả bài viết: Trần Minh
Nguồn tin: trithucvn.net
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới     

 

TRUYỀN THÔNG TIN VUI VÀ HY VỌNG

…Tôi muốn khuyến khích mọi người tham gia vào các loại hình truyền thông mang tính xây dựng, loại bỏ định kiến với người khác và cổ võ nền văn hóa gặp gỡ, giúp mọi người chúng ta nhìn thế giới xung quanh một cách thực tế và đầy tin tưởng.   …Tôi muốn góp phần vào việc tìm kiếm một phong cách...

ĐỨC THÁNH CHA TRÊN TWITTER 06/2017


Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 23/6/2017 

- Go forth and reach out to all people at the margins of society! Go there and be the Church, with the strength of the Holy Spirit.
Hãy ra đi và tiếp cận với tất cả những người bị gạt bên lề xã hội! Hãy đến đó và hãy là Giáo Hội, với sức mạnh của Chúa Thánh Thần.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 22/6/2017 

- Let us not be distracted by the false wisdom of this world, but to follow Jesus as the one sure guide who gives meaning to our life.
Chúng ta đừng để mình bị chi phối bởi sự khôn ngoan giả tạo của thế gian này, nhưng hãy theo người dẫn đường uy tín là Đức Giêsu, Đấng mang lại ý nghĩa cho cuộc sống chúng ta.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 21/6/2017 

- We must not turn our backs on the new forms of poverty and marginalization that prevent people from living a life of dignity.
Chúng ta đừng quay lưng lại với những dạng thức mới của sự nghèo đói và bị gạt bên lề xã hội khiến con người không được sống đúng phẩm giá của mình.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 20/6/2017 

- The personal encounter with refugees dispels fears and distorted ideologies and becomes a factor for growth in humanity.
Việc gặp gỡ cá nhân với những người tị nạn xua tan nỗi sợ hãi và những tư tưởng méo mó và trở thành yếu tố tăng trưởng trong nhân loại.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 19/6/2017 

- None of us is an island, autonomous and independent from others. We can only build the future by standing together, including everyone.
Không ai trong chúng ta là một hòn đảo, tự trị và độc lập với người khác. Chúng ta chỉ có thể xây dựng tương lai khi cùng đứng chung với nhau, với hết mọi người.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 18/6/2017 

- Jesus was broken; he is broken for us. This is the Eucharist. And he asks us to give ourselves, to break ourselves, as it were, for others.
Đức Giêsu đã bị xẻ chia; Ngài bị xẻ chia vì chúng ta. Đó là Bí tích Thánh Thể. Và Ngài đòi hỏi chúng ta trao ban chính mình, xẻ chia chính mình ra như Ngài, cho tha nhân.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 17/6/2017 

- Care for the environment is always a social concern as well. Let us hear both the cry of the earth and the cry of the poor.
Quan tâm đến môi trường sống cũng luôn là mối quan tâm đến xã hội. Chúng ta hãy lắng nghe cả tiếng kêu la của trái đất và tiếng khóc của người nghèo khổ.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 16/6/2017 

- Love requires a creative, concrete response. Good intentions are not enough. The other is not a statistic, but a person to take care of.
Tình yêu đòi hỏi sự sáng tạo và đáp ứng cụ thể. Thiện ý thôi chưa đủ. Tha nhân không phải là những con số, đó là con người mà ta phải quan tâm.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 15/6/2017 

- Everyone’s existence is tied to that of others: life is not time merely passing by, life is about interactions.
Sự tồn tại của mỗi người có mối liên kết với sự tồn tại của những người khác: Cuộc sống không đo bằng thời gian trôi qua, mà bằng thời gian gặp gỡ.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 14/6/2017 

- There is much need of prayer and penitence to implore the grace of conversion and an end to the many wars throughout the world.
Cần lắm lời cầu nguyện và sám hối để cầu xin ơn cải hóa và chấm dứt nhiều cuộc chiến trên toàn thế giới.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 13/6/2017 

- In his passion, Jesus took upon himself all our suffering. He knows the meaning of pain, he understands and comforts us, giving us strength.
Trong cuộc Khổ nạn của mình, Đức Giêsu đã mang trên mình tất cả nỗi thống khổ của chúng ta. Ngài biết ý nghĩa của đau đớn, Ngài hiểu, Ngài an ủi và ban cho chúng ta sức mạnh.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 12/6/2017 

- The Church shines forth when she is missionary, welcoming, free, faithful, poor in means and rich in love.
Giáo hội tỏa sáng khi đó là một Giáo hội truyền giáo, cởi mở, tự do, trung tín, nghèo về phương tiện và giàu về tình yêu.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 11/6/2017 

- The Feast of the Most Holy Trinity invites us to be a leaven of commUNI0N, consolation and mercy.
Lễ Chúa Ba Ngôi Chí Thánh mời gọi chúng ta trở thành men của hiệp thông, an ủi và thương xót.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 10/6/2017 

- Life can survive only because of the generosity of other lives.
Mỗi phận đời chỉ sinh tồn được nhờ vào lòng quảng đại của những phận đời khác.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 09/6/2017 

- Each one of us, as a living member of the Body of Christ, is called to work for unity and peace.
Mỗi người trong chúng ta, với tư cách là chi thể sống động của Thân Thể Đức Kitô, được mời gọi hoạt động cho hiệp nhất và hòa bình.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 08/6/2017 

- Humility and tenderness are not virtues of the weak, but of the strong.
Khiêm tốn và dịu dàng không phải là đức tính của người yếu đuối mà là của người mạnh mẽ.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 07/6/2017 

- The Church needs everyday saints, those of ordinary life carried out with coherence.
Giáo Hội cần các vị thánh mỗi ngày, những người biết gắn kết trong cuộc sống thường nhật.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 06/6/2017 

- Let’s always remember that our faith is concrete: the Word became flesh, not an idea!
Chúng ta hãy luôn nhớ rằng đức tin phải cụ thể: Lời đã trở thành xác thân, đó đâu phải chỉ là một ý tưởng!

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 05/6/2017 

- We must never forget that the natural environment is a collective good, the patrimony of all humanity and the responsibility of everyone.
Chúng ta đừng bao giờ quên rằng môi trường tự nhiên là tài sản của tập thể, di sản của toàn nhân loại, và thuộc trách nhiệm của mọi người.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 04/6/2017 

- Let us allow ourselves to be humbly led by the Holy Spirit in order to avoid taking the wrong road and closing our hearts.
Chúng ta hãy khiêm tốn để Chúa Thánh Thần dẫn dắt để khỏi lầm đường lạc lối và khép kín con tim.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 03/6/2017 

- Let us promote with courage all necessary means to protect the lives of our children.
Chúng ta hãy cổ vũ với lòng dũng cảm tất cả các phương tiện cần thiết để bảo vệ cuộc sống của con cái chúng ta.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 02/6/2017 

- Through the darkness of today’s conflicts, every one of us can become a bright candle, a reminder that light will overcome darkness.
Giữa bóng đêm của những xung đột ngày nay, mỗi người chúng ta có thể trở thành ngọn nến sáng để nhắc nhở rằng ánh sáng sẽ chiến thắng bóng tối.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 01/6/2017 

- I thank God for parents who strive to live in love and keep moving forward, even if they fall many times along the way.
Tôi tạ ơn Chúa đã cho các bậc cha mẹ cố gắng sống trong tình yêu và tiến về phía trước, dù nhiều lúc phải ngã quỵ trên đường.
Chuyen muc Hoi Ngo

ỦNG HỘ-CHIA SẺ




HIỆP THÔNG THÁNG 06/2017

Websites Gia đình

BỘ ĐẾM

  • Đang truy cập: 80
  • Khách viếng thăm: 78
  • Máy chủ tìm kiếm: 2
  • Hôm nay: 14791
  • Tháng hiện tại: 406665
  • Tổng lượt truy cập: 17897779