Banner giua trang

Ký ức về những bài học thuộc lòng thời tiểu học

Đăng lúc: Thứ tư - 10/08/2016 16:39 - Người đăng bài viết: ccshue
-

-

Đó là những bài thơ, những bài văn vần dễ nhớ nhưng rất sâu sắc về tình cảm gia đình, tình yêu thương loài vật, tình cảm bạn bè, tình nhân loại, đặc biệt là lòng tự tôn dân tộc Việt.
Ký ức về những bài học thuộc lòng thời tiểu học
 
Dân miền Nam, những ai bây giờ chừng 55 tuổi trở lên, chắc đều nhớ rõ cách tổ chức độc đáo ở các lớp bậc tiểu học cách đây hơn bốn thập niên. Hồi đó, cách gọi tên các lớp học ngược lại với bây giờ, theo thứ tự từ lớn đến nhỏ. Lớp Năm là lớp Một ngày nay, rồi đến lớp Tư, lớp Ba, lớp Nhì, trên cùng là lớp Nhứt. Lớp Năm, tức là lớp thấp nhất, thường do các thầy cô giỏi nhất hoặc cao niên, dồi dào kinh nghiệm nhất phụ trách.
 
 
Sở dĩ như vậy là vì bậc học này được xem là vô cùng quan trọng, dạy học trò từ chỗ chưa biết gì đến chỗ biết đọc, biết viết, biết những kiến thức cơ bản đầu tiên, nghĩa là biến từ chỗ không có gì đến chỗ bắt đầu có.
 
Học trò, không phân biệt giàu nghèo, khi đến lớp chỉ được dùng một thứ bút duy nhất, là bút ngòi lá tre. Gọi là lá tre bởi vì bút có cái ngòi có thể tháo rời ra được, giống hình lá tre nho nhỏ, khi viết thì chấm vào bình mực. Bình mực, thường là mực tím, có một cái khoen nơi nắp để móc vào ngón tay cho tiện. Thân bình bên trong gắn liền với một ống nhựa hình phểu dưới nhỏ trên to để mực khỏi sánh ra theo nhịp bước của học trò. Khi vào lớp thì học trò đặt bình mực vào một cái lỗ tròn vừa vặn khoét sẳn trên bàn học cho khỏi ngã đổ. Bút bi thời đó đã có, gọi là bút nguyên tử, là thứ đầy ma lực hấp dẫn đối với học trò ngày ấy, nhưng bị triệt để cấm dùng.
 
Các thầy cô quan niệm rằng rèn chữ là rèn người, nên nếu cho phép học trò lớp nhỏ sử dụng bút bi sớm, thì sợ khi lớn lên, chúng sẽ dễ sinh ra lười biếng và cẩu thả trong tính cách chăng. Mỗi lớp học chỉ có một thầy hoặc một cô duy nhất phụ trách tất cả các môn.
 
Thầy gọi trò bằng con, và trò cũng xưng con chứ không xưng em với thầy. Về việc dạy dỗ, không thầy nào dạy giống thầy nào, nhưng mục tiêu kiến thức sau khi học xong các cấp lớp phải bảo đảm như nhau. Thí dụ như học xong lớp Năm thì phải đọc thông viết thạo, nắm vững hai phép toán cộng, trừ, lớp Tư thì bắt đầu tập làm văn, thuộc bảng cửu chương để làm các bài toán nhân, chia… Sách giáo khoa cũng không nhất thiết phải thống nhất, nên không có lớp học giống lớp nào về nội dung cụ thể từng bài giảng.
 
Cứ mỗi năm lại có các ban tu thư, có thể là do tư nhân tổ chức, soạn ra những sách giáo khoa mới giấy trắng tinh, rồi đem phân phối khắp các nhà sách lớn nhỏ từ thành thị cho chí nông thôn. Các thầy cô được trọn quyền lựa chọn các sách giáo khoa ấy để làm tài liệu giảng dạy, miễn sao hợp với nội dung chung của Bộ Giáo dục là được.

 
 
Tuyệt nhiên không thấy có chuyện dạy thêm, học thêm ở bậc học này nên khi mùa hè đến, học trò cứ vui chơi thoải mái suốt cả mấy tháng dài. Các môn học ngày trước đại khái cũng giống như bây giờ, chỉ có các bài học thuộc lòng trong sách Việt Văn, theo tôi, là ấn tượng hơn nhiều.
 
Đó là những bài thơ, những bài văn vần dễ nhớ nhưng rất sâu sắc về tình cảm gia đình, tình yêu thương loài vật, tình cảm bạn bè, tình nhân loại, đặc biệt là lòng tự tôn dân tộc Việt.
 
Tôi còn nhớ rõ trong sách Tân Việt Văn lớp Năm có bài học thuộc lòng thật hay về bóng đá mà hồi đó gọi bằng một từ rất hoa mỹ, là túc cầu:
 
TRẬN CẦU QUỐC TẾ
 
Chiều chưa ngã, nắng còn gay gắt lắm
Hai đội cầu hăng hái tiến ra sân
Tiếng hoan hô thêm dũng mãnh bội phần
Để cổ võ cho trận cầu quốc tế.
Đoàn tuyển thủ nước nhà hơi nhỏ bé
Nếu so cùng cầu tướng ở phương xa
Còi xuất quân vừa lanh lảnh ban ra
Thì trận đấu đã vô cùng sôi nổi.
Tiền đạo ta như sóng cồn tiến tới
Khi tạt ngang, khi nhồi bóng, làm bàn
Khiến đối phương thành rối loạn, hoang mang
Hậu vệ yếu phải lui về thế thủ
Thiếu bình tĩnh, một vài người chơi dữ
Nên trọng tài cảnh cáo đuổi ra sân
Quả bóng da lăn lộn biết bao lần
Hết hai hiệp và…đội nhà đã thắng
Ta tuy bé nhưng đồng lòng cố gắng
Biết nêu cao gương đoàn kết đấu tranh
Khi giao banh, khi phá lưới, hãm thành
Nên đoạt giải dù địch to gấp bội…
 
Bài học thuộc lòng này, về sau tôi được biết, lấy cảm hứng từ chiếc cúp vô địch đầu tiên và duy nhất cho đến bây giờ của Việt Nam tại Đông Á Vận Hội trên sân Merdeka của Malaysia vào cuối thập niên 50, với những tên tuổi vang bóng một thời như Tam Lang, Ngôn, Cù Sinh, Vinh “đầu sói”, Cù Hè, Rạng “tay nhựa”… Tuy không biết chơi bóng đá, nhưng thằng bé là tôi lúc đó rất thích bài học thuộc lòng này nên tự nhiên…thuộc lòng luôn.

 
 
Càng đọc càng ngẫm nghĩ, đây đâu phải là bài thơ chỉ nói về bóng đá mà thôi. Nó là bài học đoàn kết của một dân tộc tuy nhỏ bé nhưng gan lỳ, bất khuất khiến cho cả thế giới phải ngước nhìn bằng đôi mắt khâm phục. Bạn thấy lạ lùng chưa, chỉ một bài thơ ngắn nói về một thứ trò chơi thôi, mà lại chứa đựng biết bao nhiêu điều vĩ đại mà những lời đao to búa lớn ồn ào chắc chi đã làm được.
 
Nói về môn Lịch sử, hồi đó gọi là Quốc sử, đã có sẵn một bài học thuộc lòng khác:
 
GIỜ QUỐC SỬ
 
Những buổi sáng vừng hồng le lói chiếu
Trên non sông, làng mạc, ruộng đồng quê,
Chúng tôi ngồi yên lặng, lắng tai nghe
Tiếng thầy giảng khắp trong giờ Quốc sử.
 
Thầy tôi bảo:
 
“Các con nên nhớ rõ,
Nước chúng ta là một nước vinh quang.
Bao anh hùng thưở trước của giang san,
Đã đổ máu vì lợi quyền dân tộc.
Các con nên đêm ngày chăm chỉ học,
Để sau này mong nối chí tiền nhân.
Ta tin rằng, sau một cuộc xoay vần,
Dân tộc Việt vẫn là dân hùng liệt.
Ta tin tưởng không bao giờ tiêu diệt,
Giống anh hùng trên sông núi Việt Nam.
Bên những trang lịch sử bốn ngàn năm,
Đầy chiến thắng, vinh quang và hạnh phúc”
 
Hình ảnh ông thầy dạy Sử trong bài học thuộc lòng hiện lên, nghiêm nghị nhưng lại thân thương quá chừng, và bài Sử của thầy, tuy không nói về một trận đánh, một chiến công hay một sự kiện quá khứ hào hùng nào, nhưng lại có sức lay động mãnh liệt với đám học trò chúng tôi ngày ấy, đến nỗi mấy chục năm sau chúng tôi vẫn nhớ như in.
 
Lại có bài song thất lục bát về ông thầy dạy Địa lý, không nhớ tác giả là ai, nhưng chắc chắn tựa đề là “Tập vẽ bản đồ”, phía lề trái còn in cả hình vẽ minh họa của Quần đảo Trường Sa và Hoàng sa:
 
Hôm qua tập vẽ bản đồ,
Thầy em lên bảng kẻ ô rõ ràng.
Ranh giới vẽ phấn vàng dễ kiếm,
Từ Nam Quan cho đến Cà Mau.
Từng nơi, thầy thuộc làu làu,
Đây sen Đồng Tháp, đây cầu Hiền Lương.
Biển Đông Hải, trùng dương xanh thẳm,
Núi cheo leo thầy chấm màu nâu.
Tay đưa mềm mại đến đâu,
Sông xanh uốn khúc, rừng sâu chập chùng…
 
Rồi với giọng trầm hùng, thầy giảng:
 
“Giống Rồng Tiên chói rạng núi rừng,
Trải bao thăng giáng, phế hưng,
Đem giòng máu thắm, bón từng gốc cây.
Làn không khí giờ đây ta thở,
Đường ta đi, nhà ở nơi này,
Tổ tiên từng chịu đắng cay,
Mới lưu truyền lại đêm ngày cho ta.
Là con cháu muôn nhà gìn giữ,
Đùm bọc nhau, sinh tử cùng nhau.
Tóc thầy hai thứ từ lâu,
Mà tài chưa đủ làm giàu núi sông !
Nay chỉ biết ra công dạy dỗ,
Đàn trẻ thơ mong ở ngày mai.
Bao nhiêu hy vọng lâu dài,
Dồn vào tất cả trí tài các con …”
 
Giờ đây, mấy chục năm đã trôi qua, tóc trên đầu tôi cũng bắt đầu hai thứ như ông thầy già dạy Địa trong bài học thuộc lòng ngày ấy, nhưng có một điều mà tôi nghĩ mãi vẫn chưa ra. Ông thầy đang dạy Địa, hay ông thầy đang âm thầm truyền thụ lòng yêu nước, lòng tự tôn dân tộc cho đàn trẻ thơ qua mấy nét vẽ bản đồ?
 
Lời của thầy thật là nhẹ nhàng, khiêm tốn nhưng cũng thật là tha thiết, chạm vào được chỗ thiêng liêng nhất trong tâm hồn những đứa trẻ ngây thơ vào những ngày đầu tiên cắp sách đến trường, nơi chúng được dạy rằng ngoài ngôi nhà nhỏ bé của mình với ông bà, cha mẹ, anh em ruột thịt, chúng còn có một ngôi nhà nữa, rộng lớn hơn nhiều, nguy nga tráng lệ, thiêng liêng vĩ đại hơn nhiều, một ngôi nhà mà chúng phải thương yêu và có bổn phận phải vun đắp: Tổ quốc Việt Nam.
Tác giả bài viết: Nguyễn Hoàng Khanh
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới     

 

ĐỨC THÁNH CHA TRÊN TWITTER 05/2017


Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 24/05/2017 

- Let us pray with Catholics in China, entrusting ourselves to Mary, for the grace to endure patiently and overcome challenges with love.
Cùng với các tín hữu công giáo tại Trung Hoa, trong niềm phó thác vào Mẹ Maria, chúng ta hãy cầu xin ơn kiên trì chịu đựng và vượt thắng những thử thách với tình yêu thương.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 23/05/2017 

- Dialogue allows us to plan for a future in common. Through dialogue we build peace, taking care of everyone.
Đối thoại cho chúng ta lên kế hoạch cho một tương lai chung. Thông qua đối thoại chúng ta xây dựng hòa bình, chăm sóc mọi người.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 22/05/2017 

- We are called to live not as one without others, above or against others, but with and for others.
Chúng ta được mời gọi để sống không phải bất cần tha nhân, đứng trên hay đối nghịch tha nhân, mà là sống với và sống cho tha nhân.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 21/05/2017 

- Mary teaches us to place our hope in God even when all seems without meaning, even when He seems hidden.
Mẹ Maria dạy chúng ta đặt hy vọng vào Thiên Chúa kể cả khi mọi thứ dường như vô nghĩa, kể cả khi Thiên Chúa dường như ẩn mặt.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 20/05/2017 

- Peace must be built on justice, on integral human development, on respect for human rights, on the protection of creation.
Hòa bình phải được xây dựng dựa trên công lý, phát triển con người toàn diện, tôn trọng các quyền con người, bảo vệ tạo vật.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 19/05/2017 

- Let us seek to always hold high the “tone” of our life, remembering the goal and glory for which we exist, work, struggle and suffer.
Chúng ta hãy tìm cách nâng cao “tầm mức” của đời sống chúng ta, bằng cách ghi nhớ mục tiêu và vinh quang của lý do chúng ta hiện hữu, làm việc, đấu tranh và chịu đựng.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 18/05/2017 

- God makes His most beautiful flowers grow among the driest stones.
Thiên Chúa tạo nên những bông hoa đẹp nhất của Ngài trên vùng đá sỏi khô cằn nhất.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 17/05/2017 

- Our hope is the Lord Jesus whom we recognize as living and present in us and in our brothers and sisters.
Niềm hy vọng của chúng ta là Đức Giêsu mà chúng ta biết rằng đang sống, đang hiện diện nơi chúng ta và nơi anh chị em chúng ta.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 16/05/2017 

- Jesus asks to be looked in the eye, to be acknowledged, to be loved.
Chúa Giêsu muốn ta nhìn Ngài, thừa nhận Ngài, yêu Ngài.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 15/05/2017 

- Let us ask for the grace to follow Jesus faithfully, not in words but in deeds, and to have the patience to carry our own cross.
Chúng ta hãy cầu xin ơn trung thành bước theo Chúa Giêsu, không phải bằng lời nói mà bằng việc làm, và ơn kiên trì vác lấy thập giá riêng của chúng ta.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 14/05/2017 

- Let us all ask for the gift to understand God’s word.
Chúng ta hãy cùng cầu nguyện, xin ơn giúp chúng ta hiểu được Lời Chúa.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 13/05/2017 

- Fatima is more than anything this mantle of Light where we take refuge when we ask the Virgin Mary: “show unto us Jesus”.
Hơn cả mọi thứ, Fatima là tấm áo choàng chói sáng che chở chúng ta khi chúng ta kêu cầu Đức Trinh Nữ Maria: “Xin hãy chỉ Chúa Giêsu cho chúng con”.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 13/05/2017 

- Whenever we look to Mary, we come to believe once again in the revolutionary nature of love and tenderness.
Mỗi khi nhìn lên Mẹ Maria, chúng ta lại tin tưởng vào bản chất cách mạng của tình yêu và sự dịu dàng.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 12/05/2017 

- Here in Fatima, I give praise to Christ, our peace, and I implore for the world concord among all peoples.
Nơi đây, Fatima, tôi dâng lời ngợi khen Đức Kitô, là nền hòa bình của chúng ta, và tôi khấng xin cho một thế giới hòa đồng giữa tất cả các dân tộc.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 12/05/2017 

- I ask everyone to join me as pilgrims of hope and peace: may your hands in prayer continue to support mine.
Xin tất cả các bạn nối vòng tay với tôi như những người hành hương của hy vọng và hòa bình: ước gì những bàn tay cầu nguyện của các bạn tiếp tục nâng đỡ bàn tay của tôi.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 11/05/2017 

- With Mary, as a pilgrim of hope and peace I travel to Fatima tomorrow.Let us see in her that everything is God’s gift and He is our strength.
Với Mẹ Maria, ngày mai tôi đến Fatima như một người hành hương của hy vọng và hòa bình. Chúng ta hãy hướng về Mẹ để thấy mọi thứ là quà tặng của Thiên Chúa và Ngài là sức mạnh của chúng ta.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 10/05/2017 

- God is greater than nothingness, and a lit candle is enough to overcome the darkest of nights.
Thiên Chúa lớn hơn hư vô, và chỉ một ngọn nến sáng đủ xóa tan màn đêm tăm tối nhất.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 09/05/2017 

- Everyone has something to give to society; no one is excluded from contributing to the good of all.
Mỗi người đều có một thứ gì đó để trao cho xã hội; không ai bị loại khỏi cơ hội đóng góp vào lợi ích của mọi người.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 08/05/2017 

- May Jesus, who vanquished the darkness of sin and death, grant peace to our days.
Nguyện xin Đức Giêsu, Đấng đã đánh bại bóng tối của tội lỗi và sự chết, ban hòa bình cho thời đại chúng ta.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 07/05/2017 

- Let us be challenged by the words and actions of Jesus, and welcome his call to a life that is fully human, happy to spend itself in love.
Chúng ta hãy để mình bị thúc đẩy bởi những lời nói và hành động của Chúa Giêsu, đón nhận lời mời gọi của Ngài hướng đến đời sống nhân bản toàn vẹn, hạnh phúc hiến mình vì tình yêu.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 06/05/2017 

- Rejoice! Hidden within your life is a seed of resurrection, an offer of life ready to be awakened!
Hãy vui lên! Ẩn dấu trong cuộc sống của bạn là một hạt giống của phục sinh, một quà tặng cho đời bạn đang đợi nẩy mầm!

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 05/05/2017 

- In every age, the Risen Christ tirelessly seeks us, his brothers and sisters, wandering in the deserts of this world.
Qua bao năm tháng, Đức Kitô Phục sinh luôn miệt mài tìm kiếm chúng ta, là những anh chị em của Ngài đang lạc lối giữa sa mạc thế gian.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 04/05/2017 

- Let us allow ourselves to be surprised by the newness that Christ alone can give. May his tenderness and love guide our steps.
Chúng ta hãy để mình ngạc nhiên trước sự mới lạ mà chỉ Đức Kitô mới có thể ban cho. Nguyện xin sự dịu dàng và tình yêu của Ngài dẫn bước chúng ta.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 03/05/2017 

- May our attitude be gentle and humble, attentive to caring for the poor.
Thái độ ứng xử của chúng ta phải nhẹ nhàng và khiêm tốn, sẳn sàng chăm sóc cho người nghèo khổ.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 02/05/2017 

- Let’s work together to increase solidarity and sharing. Cooperation helps to build better and more peaceful societies.
Chúng ta hãy cùng nhau hoạt động để gia tăng tình đoàn kết và sự chia sẻ. Sự hợp tác giúp xây dựng một xã hội hòa bình và tốt đẹp hơn.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 01/05/2017 

- May Saint Joseph give young people the ability to dream, to take risks for big tasks, the things that God dreams for us.
Nguyện xin Thánh Giuse giúp giới trẻ biết ước mơ, chấp nhận mạo hiễm vì những nhiệm vụ cao cả, đó là những điều mà Chúa mong ước nơi chúng ta.
Chuyen muc Hoi Ngo

ỦNG HỘ-CHIA SẺ




HIỆP THÔNG THÁNG 05/2017

Websites Gia đình

BỘ ĐẾM

  • Đang truy cập: 77
  • Khách viếng thăm: 76
  • Máy chủ tìm kiếm: 1
  • Hôm nay: 9715
  • Tháng hiện tại: 411098
  • Tổng lượt truy cập: 17368854