Banner giua trang

Những bệnh... vô duyên!

Đăng lúc: Thứ tư - 06/06/2018 07:14 - Người đăng bài viết: ccshue
-

-

Tuy già không phải là một bệnh nhưng già thì thường có bệnh. Bệnh thì có bệnh nặng, bệnh nhẹ, bệnh có duyên và bệnh... vô duyên. Ai cũng biết thầy thuốc là người được học hành cẩn thận để giúp ta chữa trị bệnh tật, vậy mà thầy thuốc cũng có thể gây bệnh cho ta, dù là ngoài ý muốn, ...
Những bệnh... vô duyên!
 
Tuy già không phải là một bệnh nhưng già thì thường có bệnh.
Bệnh thì có bệnh nặng, bệnh nhẹ, bệnh có duyên và bệnh... vô duyên.
 
Ai cũng biết thầy thuốc là người được học hành cẩn thận để giúp ta chữa trị bệnh tật, vậy mà thầy thuốc cũng có thể gây bệnh cho ta, dù là ngoài ý muốn, cái đó gọi là bệnh do thầy thuốc gây ra (iatrogenic) mà theo GS.Phạm Khuê, một chuyên gia về Lão khoa, Chủ tịch Hội người cao tuổi Việt Nam thì có đến hơn một phần tư các bệnh ở người già là do thầy thuốc gây ra! (Bệnh học tuổi già, Phạm Khuê, NXB.Y Học, 1998, tr.364).
 

Tuy già không phải là một bệnh nhưng già thì thường có bệnh - Ảnh minh họa
 
Những bệnh... vô duyên còn có thể do chính bản thân mình, người thân trong gia đình, bạn bè, hàng xóm, hoặc các nhân viên tâm lý xã hội gây ra nữa! Bà cô của một bác sĩ bạn tôi trên 80 tuổi kêu lúc nào trong người cũng nóng bức, miệng khô nên đã mua rễ tranh, mía lau, mã đề ngoài chợ về nấu “nước mát” uống. Mát đâu không thấy, thấy đi tiểu liên tục gây thêm tình trạng mất nước trong cơ thể, lại thấy nóng bức, thấy khô miệng, lại uống thêm “nước mát”! Thì ra “rễ tranh, mía lau, mã đề” là những loại thuốc lợi tiểu (diuretics).
 
Một ông bác gầy còm nghe hàng xóm bày vẽ có loại tễ mập, bèn mua uống mấy cây. Mập thiệt! Nhưng người béo bệu, cơ thể bạc nhược! Thì ra, thuốc tễ đó chỉ là bột mì trộn với mật ong và Corticoid, một thứ thuốc uống vào lâu ngày gây hội chứng Cushing, ứ nước, làm mập bệu và gây ra vô số những tác dụng tai hại khác như giảm sức đề kháng, mọc lông, loãng xương, loét bao tử, cao huyết áp...
 
Ta cũng biết thuốc chữa đau khớp có thể gây loét dạ dày; thuốc điều trị cao huyết áp có thể gây hạ huyết áp đột ngột; thuốc trị tiểu đường làm hạ đường huyết; thuốc uống cho đỡ bị đái són ở người già thì gây khô miệng, đỏ da, mờ mắt, chóng mặt...
 
Một đặc điểm sinh học của người cao tuổi là khả năng thích ứng dần kém đi. Hấp thu thuốc đã chậm mà đào thải cũng chậm. Tác dụng phụ của thuốc lại thiên hình vạn trạng, tùy từng người, từng lúc, có thuốc người này dùng thì tốt mà bày cho người khác không xong, uống vào bị phản ứng ngay.
 
Cho nên dùng thuốc ở người già phải dò dẫm trên từng trường hợp, giảm liều, giảm lượng, đắn đo tính toán trước sau, nào bệnh trước mắt, nào bệnh tiềm tàng; thuốc chữa được bệnh này nhưng có gây ra bệnh khác không, có làm bộc phát một bệnh cũ nào đó không, người bệnh ăn uống ra sao, tiêu tiểu ra sao và trạng thái tâm thần ra sao?
 
Người cao tuổi cũng thường hay tự ý gia giảm thuốc, tin lời bày vẽ, ai mách gì cũng nghe, gây tương tác thuốc lung tung rất dễ sinh ra nhiều bệnh... vô duyên đáng tiếc!
 
Ngày càng có nhiều máy móc xét nghiệm và một số người cao tuổi cũng thường muốn được xét nghiệm này nọ.
 
Báo Paris Match của Pháp có đăng trường hợp một bà già bị rối loạn tiêu hóa đến khám ở một bác sĩ. Bác sĩ thấy không có gì nặng nhưng cũng gởi cụ làm thêm vài xét nghiệm cho chắc. Sau đó, bà cụ được tiếp tục làm thêm hàng loạt các xét nghiệm khác ngày càng phức tạp hơn vì xét nghiệm đơn giản không tìm ra bệnh: Siêu âm, nội soi, sinh thiết, chụp cắt lớp, chụp cản quang mạc treo...
 
Sau hơn một tháng chuyển từ trung tâm này đến bệnh viện kia, nằm đợi trên những băng ca lạnh lẽo, đẩy từ hành lang này sang hành lang khác, tiếp xúc với những người mang khẩu trang chỉ chừa đôi mắt lạnh lùng, bà cụ rơi vào tình trạng khủng hoảng tâm lý trầm trọng và tiêu tốn mất 35 ngàn quan Pháp. Cuối cùng các bác sĩ hội chẩn kết luận không có bệnh gì cả, chỉ bị rối loạn tiêu hóa!
 
Tây gọi những người sính xét nghiệm là “examinite”.
 
Tổ chức sức khỏe thế giới (WHO) cũng cảnh báo hiện tượng over - investigation, “thăm dò quá mức cần thiết” này (Health of the Elderly, WHO, 1989).
 
Một số người cao tuổi được chăm sóc bảo bọc quá đáng, được làm xét nghiệm thăm dò, theo dõi liên tục làm cho người bệnh muốn... hết bệnh cũng không được; không kể trong quá trình thăm dò, chọc hút, bơm tiêm, thụt tháo... không phải là không có nguy cơ.
 
Dĩ nhiên nếu có bệnh thì cần phải làm để có chẩn đoán chính xác và điều trị hiệu quả. Còn thăm dò chỉ để... thăm dò thì không nên. Các chuyên gia khuyên chỉ nên làm xét nghiệm cho người già khi nhằm để chẩn đoán một thứ bệnh có thể chữa được, có thể phục hồi được, có lợi cho người bệnh hoặc để chẩn đoán phân biệt tìm ra một bệnh có tiên lượng tốt hơn, điều trị có kết quả hơn, có lợi cho bệnh nhân và gia đình hơn mà thôi. Tóm lại, biết ơn mình thì cần thiết lắm mới phải làm xét nghiệm và phải có chỉ định của bác sĩ.
 
Thế nhưng có thứ không phải là thuốc, không phải là thủ thuật gì cả mà vẫn có thể gây ra những bệnh vô duyên: đó là lời nói!
 
Có những lời nói gây hoang mang, lo lắng, làm mất ăn mất ngủ, gây kiêng cữ quá đáng làm cho tình trạng bệnh khó phục hồi hơn. Cái đó gọi là sự “dán nhãn” (labelling). Chẳng hạn như người không có chuyên môn, không đủ cơ sở khoa học chắc chắn mà “phán” cho một cái chẩn đoán kiểu như “nghi ung thư”, “hơi bị lớn tim”, hoặc một từ mơ hồ như “máu lộn mỡ, gan hơi nhiễm mỡ, viêm nhiễm phần phụ, rối loạn thần kinh thực vật”... hoặc “bị thư phù, bị người cõi trên nhập...” đều đem lại những kết quả tai hại không thể ngờ được!
 
Ngay cả bị dán nhãn là già cả, già nua, già yếu, mất sức rồi bị ép phải nằm yên một chỗ, lúc nào cũng có người nâng đỡ chăm sóc thì sẽ ngày càng lệ thuộc, ngày càng suy nhược, mau loãng xương, bắp cơ thoái hóa, cứng khớp nhanh.
 
Đáng sợ hơn cả là bị ép phải vào nằm viện, nằm nhà thương, nhà dưỡng lão, nhà nghỉ mất sức... khi vẫn còn có thể tự quản được. Thật ra đây chỉ là giải pháp cuối cùng vì một khi đã vào các cơ sở này rồi thì không hy vọng gì trở lại đời sống bình thường được nữa vì càng ngày càng thụ động, ỷ lại, lệ thuộc, suy sụp.
 
Các cơ sở chăm sóc cho người già thực ra rất cần thiết, miễn là phải giữ một số nguyên tắc như đảm bảo sự riêng tư, tôn trọng cá nhân, giúp tự chủ, tự quản, và tạo nhiều cơ hội cho họ tham gia sinh hoạt phù hợp với sở thích và sức khỏe.
 
Tóm lại, không nên để người cao tuổi mắc thêm những bệnh... vô duyên!

Tác giả bài viết: BS.Đỗ Hồng Ngọc
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 5 trong 1 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới     

 

TRUYỀN THÔNG TIN VUI VÀ HY VỌNG

…Tôi muốn khuyến khích mọi người tham gia vào các loại hình truyền thông mang tính xây dựng, loại bỏ định kiến với người khác và cổ võ nền văn hóa gặp gỡ, giúp mọi người chúng ta nhìn thế giới xung quanh một cách thực tế và đầy tin tưởng.   …Tôi muốn góp phần vào việc tìm kiếm một phong cách...

ĐỨC THÁNH CHA TRÊN TWITTER 08/2018


Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 14/8/2018 

- Still today there are so many martyrs, so many who are persecuted for the love of Christ. They are the real strength of the Church!
Ngay thời nay vẫn còn rất nhiều người tử đạo, nhiều người bị bách hại vì tình yêu Đức Kitô. Chính họ là sức mạnh đích thực của Giáo Hội!

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 12/8/2018 

- Thanks to the gift of the Eucharist, our lives too become “bread broken” for our brothers and sisters.
Nhờ ân sủng bí tích Thánh Thể, cuộc sống chúng ta trở nên “tấm bánh bẻ ra” cho anh chị em chúng ta.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 11/8/2018 

- In silence we learn to contemplate God’s works, which surpass all our imagination.
Trong thinh lặng chúng ta học chiêm ngưỡng những công trình của Chúa, chúng vượt quá trí tưởng tượng của chúng ta.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 10/8/2018 

- When we place ourselves at the service of our most vulnerable brothers and sisters we experience the joy of unconditional love.
Khi chúng ta dấn thân phục vụ những anh chị em dễ bị tổn thương nhất, chúng ta cảm nghiệm được niềm vui của tình yêu vô điều kiện.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 09/8/2018 

- The Kingdom of God grows in a mysterious and surprising way throughout the world with the power of a tiny seed.
Nước Trời phát triển cách huyền nhiệm và đáng kinh ngạc trên toàn thế giới với sức mạnh của một hạt giống nhỏ.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 08/8/2018 

- Evil tries to convince us that death is the end of everything. But the Risen Christ reveals a new dimension of eternal life.
Ma quỷ muốn thuyết phục chúng ta rằng chết là hết. Nhưng Đức Kitô Phục sinh mở ra một chiều kích mới của cuộc sống vĩnh cửu.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 06/8/2018 

- The disciples’ experience on Mount Tabor is an invitation to us to abandon worldly things and to contemplate Jesus.
Cảm nghiệm của các môn đệ trên núi Tabor là một lời mời gọi chúng ta từ bỏ những gì thuộc về trần thế và chiêm ngắm Đức Giêsu.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 03/8/2018 

- More than anything else, the life of a Christian is a grateful response to a generous Father.
Đời sống Kitô giáo trước hết là sự đáp trả với lòng biết ơn đối với Chúa Cha đầy lòng quảng đại.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 02/8/2018 

- Charity is the most effective form of witness, because in it people see the love of God.
Bác ái là hình thức làm chứng hiệu quả nhất, bởi qua đó người ta thấy được tình yêu của Thiên Chúa.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 01/8/2018 

- Every Church member has a responsibility to become holy, by taking care of others.
Mỗi chi thể của Hội Thánh có trách nhiệm phải nên thánh bằng cách chăm lo cho tha nhân.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 29/7/2018 

- Holiness is not only about the spirit: it is also the feet that take us to our brothers and sisters, and the hands that allow us to help them.
Sự thánh thiện không chỉ ở trong tâm trí, nhưng còn ở đôi chân đưa chúng ta đến với anh chị em và ở nơi đôi bàn tay giúp đỡ họ.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 26/7/2018 

- Grandparents are a treasure in the family. Please, take care of your grandparents: love them and let them talk to your children!
Các ông bà là kho báu của gia đình. Xin hãy chăm sóc ông bà của các bạn, yêu thương họ và để họ nói chuyện với con cái bạn!

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 24/7/2018 

- Prayer is never in vain: it always brings forth something new that, sooner or later, bears fruit.
Cầu nguyện không bao giờ là vô ích: Nó luôn mang đến điều gì đó mới mẻ mà sớm hay muộn sẽ đơm hoa kết trái.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 22/7/2018 

- God wants us to call Him Father, with the trust of children who abandon themselves in the arms of the One who gave them life.
Thiên Chúa muốn chúng ta gọi Ngài là Cha với niềm tin tưởng của những em bé phó thác trong vòng tay của Đấng đã ban cho chúng cuộc sống.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 18/7/2018 

- Jesus invites us to build the civilization of love together in the situations we are called to live every day.
Chúa Giêsu mời gọi chúng ta cùng nhau xây dựng nền văn minh tình yêu trong những hoàn cảnh mà chúng ta được mời gọi để sống mỗi ngày.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 15/7/2018 

- Try reading the Gospel for at least five minutes every day. You will see how it changes your life.
Cố gắng đọc Tin Mừng ít nhất 5 phút mỗi ngày. Bạn sẽ thấy rằng nó thay đổi cuộc sống của bạn.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 11/7/2018 

- Europe rediscovers hope when the human person is at the heart of its institutions. St Benedict, pray for us!
Châu Âu tìm lại được niềm hy vọng chừng nào con người được đặt vào trung tâm của các thể chế của họ. Lạy thánh Bênêđictô, xin cầu cho chúng con!

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 08/7/2018 

- Every occasion is a good one to spread Christ’s message!
Mọi cơ hội đều là dịp tốt để rao truyền sứ điệp của Đức Kitô!

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 07/7/2018 

- May all humanity hear the cry of the children of the Middle East. Drying their tears the world will get back it’s dignity.
Mong sao toàn nhân loại nghe thấy tiếng kêu khóc của các trẻ em vùng Trung Đông. Bằng cách lau khô những giọt lệ của chúng, nhân loại sẽ tìm lại được phẩm giá của mình.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 07/7/2018 

- The God of all consolation, who heals the broken hearts and takes care of the wounds, hear our prayer: Let there be peace in the Middle East!
Lạy Chúa là nguồn mọi an ủi, Đấng chữa lành các con tim tan vỡ, chăm sóc những vết thương, xin lắng nghe lời chúng con khẩn cầu: Xin cho Trung Đông được hòa bình!

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 05/7/2018 

- Do we know how to silence our hearts and listen to the voice of God?
Chúng ta có biết thinh lặng trong lòng để lắng nghe tiếng Chúa không?
Chuyen muc Hoi Ngo

ỦNG HỘ-CHIA SẺ


========================================





HIỆP THÔNG THÁNG 08/2018

Websites Gia đình

BỘ ĐẾM

  • Đang truy cập: 170
  • Hôm nay: 10083
  • Tháng hiện tại: 159456
  • Tổng lượt truy cập: 23829509