Banner giua trang

Thơ ca hò vè Quảng Trị

Đăng lúc: Thứ sáu - 14/09/2018 07:13 - Người đăng bài viết: ccshue
-

-

Thơ Ca Hò Vè phản ảnh bao trùm mọi sinh hoạt với một loại ngôn ngữ bình dân mang tính đại chúng, cho thấy rõ nét cái chơn chất mộc mạc nhưng thắm đậm nhân tính của con người Quảng Trị. Tạm thời có thể sắp xếp theo các thể loại sau: ...
Thơ ca hò vè Quảng Trị

 
Thơ Ca Hò Vè phản ảnh bao trùm mọi sinh hoạt với một loại ngôn ngữ bình dân mang tính đại chúng, cho thấy rõ nét cái chơn chất mộc mạc nhưng thắm đậm nhân tính của con người Quảng Trị. Tạm thời có thể sắp xếp theo các thể loại sau:
 
I/ Tục ngữ:
 
A. Về thời tiết và sản xuất
 
Cò ăn ruộng sâu thì nắng
Cò ăn ruộng cạn thì mưa
 
Công cấy thì bỏ, công làm cỏ thì ăn
 
Chớp ngã Cồn Tiên, mưa liền gặp trộ
 
Đập đất nhỏ, luống đánh to
Xung quanh rắc đậu, trồng ngô xen vào
 
Đói thì ăn môn ăn khoai
Đừng thấy ló lỗ giêng hai mà mừng
 
Trăng rằm đã to lại tròn
Khoai lang đất cát đã ngon lại bùi
 
Xứ Cùa đất đỏ ba dan
Ai ơi trồng mía làm giàn thả tiêu
 
B. Về đời sống xã hội
 
Liệu cơm mà gắp mắm ra
Liệu cựa liệu nhà mà gả con vô
 
Khun ba năm không ai biết
Dại một giờ bạn hay
 
Đi buôn bữa lỗ bữa lời
Ra câu giữa vời bữa có bữa không
 
Ai ơi chớ lấy học trò
Dài lưng tốn vải ăn no lại nằm
 
Khoai lang cổ bở cổ trân
Làm rễ họ Trần cực lắm ai ơi
 
Bỏ công múc nước đường xa
Có trong thì múc, ngà ngà thì thôi
 
Sui gia là bà con tiên
Ăn ở không hiền là bà con quỷ
 
II/ Câu đố: (Lời giải ở dưới cùng)
 
a-
Hai người ở hai buồng
Ngó đi nhìn lại như tuồng cấm cung
Đêm về sập cửa thả chông
Ngày thì vòi vọi đứng trông nhau hoài
 
b-
Gặp nhau đây bất luận đêm ngày
Lật ra xem thử lỗ này ở đâu
Đâm vô thì rút ra mau
Đừng để trung nớ mà đau lòng nàng
Rút ra máu chảy tràn lan
Khi nớ duyên thiếp, nợ chàng ngái xa
 
c-
Họ hàng chỉ sống trên non
Tìm cây hút nhụy nuôi con tháng ngày
Không may lửa dậy khói bay
Thảm thương ấu tử sống rày thác mai
 
d-
Cây xanh mà lá cũng xanh
Dầm mưa dãi nắng theo anh võ vàng
Một mai lửa đỏ thành than
Mây bay khói lượn trước mặt chàng, chàng ơi
 
III/ Vè:
 
Một thể loại truyền khẩu rất phổ thông, dễ nhớ, thường là mô tả cảnh sinh hoạt ở nông thôn, một nhân vật đặc biệt, đôi khi nêu thói hư tật xấu với dụng ý giáo dục .
 
A. Vè Ba Lòng:
 
Thanh trời rạng thấy núi xây
Rừng xanh suối bạc đáo vầy tứ phương
 
Trà Trì, Văn Vận hai phường
Đá Nầm, Chinh Thạch giao lương thuận hòa
 
Tháng năm bắp đã tới mùa
Chè thơm mít chuối bên Cùa gánh sang
 
Bao nhiêu thao vải, lụa hàng
Vật gì phường chợ cũng băng ngàn trải lên
 
Đò thì mắm nục, mắm nêm
Đò thì cá khô, muối ruốc cũng mang lên tại phường
Đò thì gạo, nếp, trứng, đường
Đò thì vàng bạc, lược, gương, cau trầu
Đò thì ghè, đục, ang, âu
Tréc, om, trình thống, dĩa dầu, bình vôi
 
Buôn chi thì nỏ có lời
Lưỡi cày, lưỡi cuốc, núc, nồi, đá, dao
Buôn chi than, vải lụa thao
Nhuộm màu xanh lục, rêu rao thêu thùa
 
Bao nhiêu cũng nhờ hột bắp mà thôi
Rồi mùa ngó lại, giơ cồi với mao
 
B. Vè thằng nhác
 
Lẳng lặng mà nghe
Kể vè thằng nhác
Gia đình khổ cực
Vợ yếu con thơ
Chồng ai được nhờ
Chẳng nên trò trống
Nửa ngày thức dậy
Lục đục soong nồi
Vắt áo đi chơi
La cà hàng xóm
Vợ nhờ cày ruộng
Tao bị đau chân
Vợ nhờ quét sân
Đau lưng vẹo cổ
Vợ nhờ bửa củi
Cái búa nó hư
Vợ bảo đi bừa
Sợ rằng trâu húc
Vợ nhờ đi gặt
Tao gánh đau vai
Thở ngắn than dài
Tội tình chị vợ
 
Ấy thế mà!
Nồi cơm vừa dở
Chưa kịp ai mời
Cúi cổ cúi tai
Một hồi chén sạch
Là cái thằng nhác
Ăn dữ không làm
Hỡi xóm hỡi làng
Nghe vè thằng nhác
 
C. Vè con gái
 
Nghe vẻ nghe ve
Nghe vè con gái
Tay chân mềm mại
Khác thể bông ba
Chờ mẹ đi ra
Cắp tiền thu dấu
Muốn ăn khoai nấu
Muốn ăn khoai nướng
Muốn ăn xôi chè
Ăn rồi ngồi xếp bè he
Cái lưng bơ bừng cái thúng
Ăn chùng ăn vụng
Cho sướng cái thân
Việc nỏ muốn mần
Dôông thì muốn lấy
Áo năm bảy cấy
Mược vào đi chợ
Béng ướt dụy tôm
Hai tay bóoc lá
Lộ mồm hả ra
 
D. Vè đánh bạc
 
Nghe vẻ nghe ve
Nghe vè cờ bạc
Đầu hôm xao xác
Bạc tốt như tiên
Đêm khuya hết tiền
Bạc như chim cú.
Cái đầu sù sụ
Con mắt trõm lơ
Hình đi phất phơ
Như con chó đói
Chân đi cà khói
Dạo xóm dạo làng
Quần rách lang thang
Lấy tay mà túm...
 
....
 
***Giải câu đố : a- Hai con mắt; b-Đạp gai; c-Tổ ong bị đốt; d-Cây thuốc lá

Tác giả bài viết: Sưu tầm
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới     

 

TRUYỀN THÔNG TIN VUI VÀ HY VỌNG

…Tôi muốn khuyến khích mọi người tham gia vào các loại hình truyền thông mang tính xây dựng, loại bỏ định kiến với người khác và cổ võ nền văn hóa gặp gỡ, giúp mọi người chúng ta nhìn thế giới xung quanh một cách thực tế và đầy tin tưởng.   …Tôi muốn góp phần vào việc tìm kiếm một phong cách...

ĐỨC THÁNH CHA TRÊN TWITTER 11/2018


Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 15/11/2018 

- ”The Kingdom of God is in your midst”; It is not spectacular. It grows in silence, in hiding, through witness, prayer, and the attraction of the Spirit.
“Nước Thiên Chúa ở giữa các bạn”. Nước Chúa không phô trương. Nước Chúa tăng trưởng trong thinh lặng, âm thầm, qua những chứng tá, lời cầu nguyện và sự dẫn dụ của Chúa Thánh Thần.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 14/11/2018 

- Jesus is not pleased with a “percentage of love”: we cannot love him at twenty, fifty or sixty percent. It’s all or nothing.
Chúa Giêsu không bằng lòng một “tỷ lệ yêu thương”: chúng ta không thể yêu Ngài hai mươi, năm mươi hoặc sáu mươi phần trăm. Hoặc là tất cả hoặc không chút nào cả.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 13/11/2018 

- The first step to knowing Jesus Christ is to recognize our own poverty and our need to be saved.
Để nhận biết Đức Kitô trước tiên phải nhìn nhận sự khốn cùng của mình và nhu cầu được cứu thoát.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 12/11/2018 

- Let us pray today for bishops so that they may always be what Saint Paul calls them to be: humble, gentle, servants.
Hôm nay chúng ta hãy cầu nguyện cho các giám mục để các ngài trở nên như thánh Phaolô mời gọi: khiêm tốn, hiền lành và phục vụ.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 11/11/2018 

- Sunday is a holy day for us, sanctified by the celebration of the Eucharist, which is the living presence of the Lord among us and for us.
Ngày Chúa nhật là thánh nhật của chúng ta, được thánh hóa nhờ việc cử hành bí tích Thánh Thể, sự hiện diện sống động của Chúa giữa chúng ta và cho chúng ta.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 9/11/2018 

- Where there is sin there is also the merciful Lord God who forgives if you go to Him.
Nơi nào có tội lỗi, nơi đó cũng có Thiên Chúa đầy lòng thương xót thứ tha nếu bạn đến với Ngài.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 3/11/2018 

- God is faithful and our hope in Him is like a fixed anchor in heaven.
Thiên Chúa là Đấng trung tín và việc chúng ta hy vọng vào Ngài cũng giống như chiếc neo bám chặt vào thiên đàng.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 31/10/2018 

- We need smiling Christians, not because they take things lightly, but because they are filled with the joy of God, because they believe in love and live to serve.
Chúng ta cần những Kitô hữu biết cười, không phải vì họ xem nhẹ mọi chuyện, nhưng vì họ đầy niềm vui của Thiên Chúa, bởi lẽ họ tin vào tình yêu và sống để phục vụ.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 30/10/2018 

- If you want to listen to the Lord’s voice, set out on the journey, live out your search. The Lord speaks to those who search.
Nếu bạn muốn nghe tiếng Chúa, hãy lên đường, hãy tìm kiếm. Chúa nói với những ai đang tìm kiếm.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 29/10/2018 

- We are called to listen to what the Spirit tells us. The Holy Spirit is always something new.
Chúng ta được mời gọi lắng nghe Chúa Thánh Thần nói với chúng ta. Chúa Thánh Thần luôn là điều mới mẻ.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 26/10/2018 

- Saint Paul gives us very practical advice about preserving unity: “Bear with one another in love”.
Thánh Phaolô cho chúng ta lời khuyên rất thực tiễn để duy trì sự hiệp nhất: “Hãy chịu đựng nhau trong đức ái”.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 25/10/2018 

- It would be wonderful if, every day, at some moment, we could say: “Lord, let me know you and let me know myself”.
Thật đẹp nếu trong khoảnh khắc nào đó của từng ngày sống, chúng ta có thể nói: “Lạy Chúa xin cho con biết Chúa và xin cho con biết con”.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 22/10/2018 

- The company of the saints helps us to recognize that God never abandons us, so that we can live and bear witness to hope on this earth.
Xin cộng đoàn các thánh giúp chúng ta hiểu rằng Thiên Chúa không bao giờ bỏ rơi chúng ta, để chúng ta có thể sống và làm chứng niềm hy vọng giữa trần thế.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 19/10/2018 

- The leaven of Christians is the Holy Spirit that allows us to grow amidst the difficulties of the journey, but always with hope.
Chất men của Kitô hữu là Chúa Thánh Thần, Đấng làm chúng ta lớn lên giữa những khó khăn của cuộc đời, nhưng luôn trong hy vọng.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 17/10/2018 

- When we listen to the Word of God, we obtain the courage and perseverance to offer the best of ourselves to others.
Khi lắng nghe Lời Chúa, chúng ta tìm được sự can đảm và kiên trì để trao ban điều tốt nhất của chúng ta cho tha nhân.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 11/10/2018 

- Praying is not like using a magic wand. Prayer requires commitment, constancy and determination.
Cầu nguyện không phải là sử dụng chiếc đũa thần. Cầu nguyện là phải dấn thân, kiên trì và quyết tâm.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 09/10/2018 

- Spend time before the Lord in contemplation, and do everything possible for the Lord at the service of others. Contemplation and service: this is our path of life.
Dùng thì giờ suy gẫm trước mặt Chúa và làm cho Chúa tất cả khi phục vụ người khác. Chiêm niệm và hành động: đó là con đường của đời sống chúng ta.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 06/10/2018 

- We ask the Lord for the gifts of dialogue and patience, of the closeness and welcome that loves, pardons and doesn’t condemn.
Chúng ta hãy cầu xin Chúa ban ơn biết đối thoại và kiên nhẫn, gần gũi và tiếp nhận trong yêu thương, tha thứ và không kết án.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 01/10/2018 

- We fly to Thy protection, O Holy Mother of God. Do not despise our petitions in our necessities, but deliver us always from all dangers, O Glorious and Blessed Virgin.
Lạy Mẹ Thiên Chúa, chúng con ẩn náu dưới bóng từ ái của Mẹ. Xin chớ chê bỏ lời con kêu cầu trong cơn khốn khó, nhưng cứu chúng con khỏi mọi hiểm nguy. Lạy Đức Trinh nữ vinh hiển và được chúc phúc.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 27/9/2018 

- Jesus gave us a simple programme for journeying towards holiness: the commandment of love for God and our neighbor.
Chúa Giêsu đã cho chúng ta một chương trình đơn giản trong hành trình nên thánh: giới răn mến Chúa và yêu người lân cận.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 26/9/2018 

- Let us pray that programmes for development may predominate in the world, and not those for weapons.
Chúng ta hãy cầu nguyện cho các nhà hoạch định chính sách biết ưu tiên cho phát triển chứ không phải cho vũ khí.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 24/9/2018 

- Let us allow the Holy Spirit to clothe us with the weapons of dialogue, understanding, the search for mutual respect and fellowship!
Chúng ta hãy để Chúa Thánh Thần trang bị cho chúng ta những vũ khí đối thoại, hiểu biết, kiếm tìm sự tôn trọng nhau và tình huynh đệ!

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 23/9/2018 

- Let us offer our lives in service and in joy, to make known to everyone that Jesus Christ is our only hope!
Hãy sống vui vẻ và phục vụ, để làm cho mọi người biết rằng Đức Giêsu Kitô là niềm hy vọng duy nhất của chúng ta!

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 21/9/2018 

- Peace is a choice: it cannot be imposed and it isn’t found by chance.
Hòa bình là một lựa chọn: Hòa bình không thể bị áp đặt, cũng không phải chuyện từ đâu tới.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 19/9/2018 

- Goodness is loving and never imposes itself. It is a choice.
Lòng tốt là một thứ tình yêu không bao giờ áp đặt. Lòng tốt là một lựa chọn.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 17/9/2018 

- It takes effort to always do good… The road to holiness is not for the lazy!
Làm điều tốt thì mệt… Con đường nên thánh không dành cho người lười biếng!

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 14/9/2018 

- Today the Church invites us to contemplate the Cross of Our Lord. Contemplating the Cross for us Christians means contemplating both a sign of defeat and a sign of victory.
Hôm nay Giáo hội mời gọi chúng ta chiêm ngắm Thập Giá của Chúa chúng ta. Đối với Kitô hữu, chiêm ngắm Thập Giá là chiêm ngắm cả hai dấu chỉ của thất bại và của chiến thắng.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 12/9/2018 

- Mary our Mother knows the joys and difficulties that we experience along our journey.
Đức Maria Mẹ chúng ta biết những niềm vui và những khó khăn mà chúng ta trải qua trong suốt hành trình của mình.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 11/9/2018 

- Jesus came down on earth so that we could go up to heaven: this is the mystery of the Cross.
Đức Giêsu xuống trần gian để chúng ta có thể lên thiên đàng: đó là mầu nhiệm của Thập Giá.

Pope Francis (@Pontifex)
    Ngày 07/9/2018 

- Without the right to education there is no real freedom, which allows every person to be the protagonist of their own destiny!
Không có quyền được giáo dục thì không có tự do đích thực, điều làm cho mỗi người trở thành vai chính của vận mệnh riêng mình!

Tin Mới

Trang video: Đại Hội Giới Trẻ Giáo Tỉnh Miền Bắc lần thứ XVI năm 2018
Sứ điệp Đức Thánh Cha Ngày Thế giới người nghèo lần II
Lễ các Thánh Tử đạo Việt Nam. Cuộc bách hại đạo hôm nay
5 thứ làm hại tim, phổi, thận, gan, mật nhiều nhất
Chủ đề của Sứ điệp Ngày Hoà bình Thế giới lần thứ 52 (năm 2019)
'Nghệ thuật đảo ngược' nhìn đời bằng con mắt lạc quan
Cáo phó: Cụ bà Maria Lê Thị Hiệp đã được Chúa gọi về
Thâm nhập đường dây sản xuất 'thuốc làm từ thịt người' của Trung Quốc đang gây chấn động dư luận
Triết lý giáo dục: Nhân bản – Dân tộc – Khai phóng. Lược sử hệ thống giáo dục tại Việt Nam trước năm 1975
Chúa nhật 32 TN B. Làm việc nhỏ với một tình yêu lớn
Trà gừng tốt cho sức khỏe ra sao?
Đây là lý do tại sao Nhật Bản không giống với bất kỳ quốc gia nào
Tiền có cánh, đất có chân và những thứ đúng quy trình!
ĐTC Phanxicô: Hôn nhân là một cuộc hành trình đi từ “tôi” đến “chúng ta”
“Thư thất điều” của nhà cách mạng Phan Châu Trinh gởi vua Khải Định
Chia sẻ của một người Trung Quốc về nước Mỹ: “Quốc gia của sự tin tưởng”
Chúa nhật 31 TN B. Phụng thờ Thiên Chúa đi đôi với việc phục vụ con người
Bế mạc Thượng HĐGM: Thư gửi giới trẻ
'Kiểm duyệt' ảnh em bé Yemen suy dinh dưỡng, Facebook bị phản đối
Lớp mình HT68 và những cái…NHẤT
Chuyen muc Hoi Ngo

ỦNG HỘ-CHIA SẺ


========================================





HIỆP THÔNG THÁNG 11/2018

Websites Gia đình

BỘ ĐẾM

  • Đang truy cập: 33
  • Hôm nay: 4294
  • Tháng hiện tại: 169838
  • Tổng lượt truy cập: 24898112